Γεγονότα καθημερινά και καθόλου ασυνήθιστα από την ακαδημαϊκή ζωή στις ΗΠΑ:

Την προγηγούμενη εβδομάδα υποδεχθήκαμε στο Τμήμα Φυσικής, εδώ στη Χαβάη, τον απεσταλμένο του DOE (Department of Energy – Υπουργείο Ενέργειας), δηλαδή τον τύπο εκείνο που θα κάνει την αξιολόγηση του Τμήματος στο Υπουργείο και θα εγκρίνει τα κονδύλια για την επόμενη χρονιά (από τα οποία εγώ πληρώνομαι απευθείας και οι μόνιμοι προφέσσορες παίρνουν τα grant τους, τα λεφτά δηλαδή για εξοπλισμό, ταξίδια, μεταπτυχιακούς φοιτητές και ποστ-ντόκηδες).

Δεν ξέρω αν το παρατηρήσατε, αλλά εκστόμισα την περίφημη λέξη “αξιολόγηση“.

Βεβαίως ο τυπάκος δεν ήταν κανένα γκράβαρο, ή κανένας γιάπης μανατζαραίος, ή κανένας μικρομεσαίος υπάλληλος υπουργείου που πήρε προαγωγή λόγω παρατεταμένης κυρτογλειφοκαμψίας. Ήταν θεωρητικός φυσικός με καριέρα δεκαετιών πίσω του, που, τώρα, λίγο πριν την σύνταξη, δουλεύει για το Υπουργείο. Το οποίο τον πληρώνει έναν αξιοσέβαστο μισθό για να γυρνάει τα πανεπιστήμια και να ακούει παρουσιάσεις για κάθε πρότζεκτ θεωρητικής/πειραματικής φυσικής που μπορείς να φανταστείς.

Βεβαιώς όλοι οι προφέσσορες και εγώ ως ποστ-ντόκης (για εφέ) δώσαμε λεπτομερείς παρουσιάσεις. Βεβαίως όλοι οι προφέσσορες, ακόμα και όσοι έχουν σαράντα χρόνια στο κουρμπέτι, του αρχηγού του γκρούπ συμπεριλαμβανομένου, στάθηκαν σούζα στις παρουσιάσεις.

Βεβαίως ο άνθρωπος δεν ήρθε εδώ για να βγάλει τα απωθημένα του ούτε για να μας κόψει τα λεφτά. Εξήγησε τις προτεραιότητες της κεντρικά σχεδιασμένης πολιτικής του Υπουργείου, μας έδωσε μερικές συμβουλές σχετικά με το τί νομίζει αυτός οτι πρέπει να γίνει από άποψη προτεραιοτήτων (περισσότεροι φοιτητές, βάρος στο LHC και στη φυσική επιταχυντών, βάρος στη σύνδεση με την Ασία, λόγω γεωγραφικής θέσης), απέφυγε να πάρει δεσμεύσεις, και στο τέλος, αφού άκουσε ευγενικά τις παρουσιάσεις και μς είπε οτι θεωρεί κομμάτι της έρευνας που γίνεται εδώ εξαιρετικής σημασίας, ζήτησε ακριβή κατάλογο εξόδων για τον επόμενο χρόνο, διότι, όπως είπε χαρακτηριστικά, “ξέρω οτι αν σας δώσω περισσότερα από ότι χρειάζεστε δεν πρόκειται να τα στείλετε πίσω”.

Συμπέρασμα: αν θες, ως χώρα, να κάνεις αξιολόγηση στα Πανεπιστήμια και να εξαρτήσεις τη χρηματοδότηση από αυτή την αξιολόγηση (γιατί αλλιώς πρόκειται για αξιολόγηση-ανέκδοτο βέβαια) πρέπει να έχεις άποψη για το επιστημονικό αντικείμενο αυτών που αξιολογείς (την οποία αποκτάς προσλαμβάνοντας ανθρώπους από το αντίστοιχο πεδίο) και πρέπει να έχεις και άποψη για το πού θέλεις να κατευθύνεις την έρευνα στο μέλλον. Αλλιώς πέφτεις σε συζήτηση ελληνικού χαρακτήρα: “ποιός είσαι εσύ ρε, που θα αξιολογήσεις εμένα”, κ.ο.κ. Γενικώς η επιτυχία μιας διαδικασίας αξιολόγησης προϋποθέτει την αποδοχή και τη σοβαρότητα τόσο του αξιολογούμενου όσο και το αξιολογούντα. Λέω εγώ.