1. Βρισκόμαστε στο Μάντισον, Ουισκόνσιν, καταμεσίς του διαρκούς σαματά της State street και είναι Κυριακή μεσημέρι με κρύο και λιακάδα, δηλαδή ότι πρέπει για να μπορείς να κάτσεις στον ήλιο με πουλοβεράκι χωρίς να ζεσταίνεσαι αλλά ούτε και να κρυώνεις. Σε ένα πετρινο σιδερένιο παγκάκι μια νέα κοπέλα όχι ιδιαίτερα όμορφη ούτε ιδιαίτερα καλοντυμένη, με κοντά μαύρα μαλλιά και ξασμένα ρούχα κάθεται σταυροπόδι και κοιτάζει ευθεία μπροστά της (προφανώς προς τις πρασινόχρωμες μεμβράνες του απείρου), ακίνητη σαν φωτογραφία. Με τη διαφορά οτι ο βόρειος ψυχρός άνεμος κάνει το τσουλούφι της να κυματίζει σα κοντοκομμένη σημαία και οτι το τσιγάρο ανάμεσα στα δάχτυλά της συνεχίζει να αναλίσκεται καιόμενο, ίσως ακριβώς όπως τα στριμωγμένα της όνειρα – αλλά αυτά είναι αστήρικτες εικασίες, αφού απ’το ύφος της και μονο είναι αδύνατο να συμπεράνεις αν σκέφτεται το πάντα δυσοίωνο μέλλον ή αν απλώς πρoσπαθεί να συνέλθει μετά από ένα πρωινό ασυνήθιστα έντονης δυσπεψίας.
2. To Μάντισον φτιάχτηκε για να ταλαντώνεται αιωνίως ανάμεσα στις δυο του λίμνες, ή αλλιώς, ανάμεσα στο Καπιτώλιο και το πανεπιστήμιο. Λίγα τετράγωνα πιο κει απ’τον άξονα αυτής της ταλάντωσης, την State street, η άσφαλτος της κατηφορικής οδού N.Frances βυθίζεται στα νερά της λίμνης Μεντότα. Απ’το τέρμα του δρόμου μπορείς να δείς τα μικρά ιστιοπλοϊκά να κινούνται ασταμάτητα στο καφεπράσινο της λίμνης. Δεξιά κι αριστερά του δρόμου, ενός δρόμου ανθισμένου και ηλιόλουστου, βρίσκονται σπίτια ανομοιογενή και ελαφρώς παραμελημένα, με ξύλινες σκάλες και σκεπαστές βεράντες. Λέσχες και στέκια της μιας ή της άλλης φοιτητικής αδελφότητας απ’αυτές που το όνομά τους αποτελείται αποκλειστικά από κεφαλαία γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου. Νέοι αμερικάνοι φοιτητές και φοιτήτριες εμφανίζονται και εξαφανίζονται πίσω από πόρτες με αλλοπρόσαλλα χρώματα. Ένα απ’αυτά τα σπίτια έχει παράθυρα ανοιχτά αλλά καλυμένα με σκούρες σίτες, κι από μέσα ακούγονται κοριτσίστικες ευτυχισμένες φωνές φέρουσες την χαρακτηριστική μεσοδυτική τοπολαλιά. Κάτω απ’τα παράθυρα, κατά μήκος ολόκληρης της πρόσοψης, σε μενεξεδί φόντο είναι γραμμένη με καλλιγραφικούς χαρακτήρες στο χρώμα του χαλκού, η επιγραφή “If I can’t dance, I don’t want to be part of your revolution”.

Ένα γρήγορο λινκ στο τελευταίο άρθρο του Markos Moulitsas (του Daily Kos) στο Newsweek, σχετικά με την συνεχιζόμενη, γραφική τιτανομαχία μεταξύ Ομπάμα και Χίλαρης για το δημοκρατικό χρίσμα. Ο Moulitsas ισχυρίζεται (ή τουλάχιστον θέλει να ελπίζει) οτι η αυξανόμενης έντασης κόντρα εντός του δημοκρατικού κόμματος μπορεί να διχάζει τη βάση εν όψει των προεδρικών εκλογών του χειμώνα αλλά ταυτόχρονα κινητοποιεί ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα αμέτοχων ψηφοφόρων, προς όφελος, υποτίθεται, των δημοκρατικών. Αυτά στην περίπτωση που οι αναποφάσιστοι superdelegates (εξέχοντα μέλη του κόμματος που απολαμβάνουν το δικαίωμα να συμμετέχουν και να ψηφίζουν στο συνέδριο για το χρίσμα χωρίς να έχουν εκλεγεί από τη βάση) αποφασίσουν το ορθόν, δηλαδή να μην πάνε κόντρα στην λαϊκή βούληση όπως αυτή εκφράζεται από τον συνολικό αριθμό ψήφων υπέρ του Ομπάμα αλλά και από τον αριθμό των υπέρ του πολιτειών.

If Obama lost at the polling booth, these supporters would accept the voters’ verdict and carry on. Many, including those who backed Howard Dean’s heartbreaking 2004 campaign, have been through such disappointment before. But if Beltway bigwigs steal a hard-won victory, it would amount to a declaration of civil war. Not only would the resolve of thousands of loyal foot soldiers and the party’s new fund-raising base be irrevocably shaken, but it would torpedo the opportunity to build and strengthen a new generation of Democrats.

Εκείνο που δεν καταλαβαίνω, μάλλον γιατί δεν έχω καμία εμπειρία απο τα τεκταινόμενα στην εγχώρια αμερικανική πολιτική, είναι ποιές ακριβώς κοινωνικές δυνάμεις συγκρούονται εντός του Δημοκρατικού κόμματος, στο όνομα του Ομπάμα και της Χίλαρης. Μια επιφανειακή ανάγνωση, η αγαπημένη των ΜΜΕ, είναι οτι πρόκειται για την σύγκρουση ανάμεσα στο κατεστημένο κεντροκεντρώο, ορθολογικό κομμάτι της βάσης του κόμματος και τις ανανεωτικές/κεντροαριστερές (μέσα αριστερά όμως όπως στο σύστημα 3-5-2 στο ποδόσφαιρο) grassroot και υποτίθεται ιδεολογικοποιημένες τάσεις που υποτίθεται εκφράζει ο Ομπάμα (με περισσή μαεστρία).

Μια λιγότερο επιφανειακή ανάγνωση κανείς;

Η ιστορία του νησιωτικού συμπλέγματος της Χαβάης και των ανθρώπων που έζησαν σ’αυτά τους τελευταίους δέκα αιώνες είναι γεμάτη από αρκούντως συναρπαστικά επεισόδια [1]: από τα μυθικού σθένους υπερωκεάνεια ταξίδια από και πρός το νότιο Ειρηνικό των πρώτων, προ-Κουκ αιώνων και τη “ανακάλυψη” των νησιών από τον κάπταιν Κούκ (που σφαγιάστηκε και φαγώθηκε εδώ btw) μέχρι την επέλαση των ιεραποστόλων, την καταδυνάστευση του Πολυνήσιου πληθυσμού, την εποχή των φαλαινοθηρικών και την εποχή των ζαχαροφυτειών, μέχρι την συνομωσία της οικονομικής ελίτ των νησιών που ανέτρεψε πραξικοπηματικά την παραδοσιακή βασιλεία και πίεσε αφόρητα εως την τελική αφομοίωση των νησιών από τις ΗΠΑ[2], ή τέλος, την μετά το ’50 ισοπεδωτική τουριστική ανάπτυξη και την επέλαση των ξενοδόχων και τελευταία των γιαπωνέζων.

Η σχέση του μειοψηφικού πια τμήματος εκείνου του πληθυσμού που αποκαλεί τον εαυτό του ιθαγενή/πολυνήσιο με τους πυλώνες της σύγχρονης εξουσίας στα νησιά – το αμερικανικό πολιτειακό δημοκρατικό πολίτευμα, τον αμερικανικό στρατό (για τον οποίον οι βάσεις στο Περλ Χάρμπορ αλλά και αλλού είναι τα ορμητήρια από όπου ελέγχεται καθολικά ολόκληρος ο Ειρηνικός και οι ανατολικές ακτές της Ασίας) και την σύγχρονη αμερικανο-ιαπωνική οικονομική ελίτ – δεν είναι πάντα αρμονικές.

Οι λεπτομέριες στις μεταξύ τους σχέσεις είναι συνήθως δαιδαλώδεις και κάθε επίκληση φυλετικής ή πολιτισμικής καθαρότητας εκ μέρους των ιθαγενών μου φαίνεται πάντα ύποπτη. Υπάρχει όμως ένα εύκολα επιβεβαιώσιμο εμπειρικό στοιχείο που συνηγορεί υπέρ της εκδοχής οτι ο ιθαγενής πληθυσμός παραμερίστηκε αρχικά, έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης αργότερα και στη συνέχεια περιθωριοποιήθηκε δραματικά, περιθωριοποίηση που θα συνεχιστεί και στις επόμενες γενιές Χαβανέζων: το εμπειρικό αυτό στοιχείο είναι οι χιλιάδες άστεγες και άνεργες οικογένειες που ζούν σε σκηνές στις ανατολικές παραλίες του νησιού, εκεί όπου δεν πλησιάζουν οι συνήθεις τουρίστες. Χιλιάδες άστεγοι σε μια από τις πιο πλούσιες πολιτείες των ΗΠΑ όπου η γή είναι από τις ακριβότερες των ΗΠΑ. Και δεν είναι ακριβώς εγκαταλελειμένοι: η πολιτεία της Χαβάης έχει ένα από τα πιο ανεπτυγμένα κοινωνικά προγράμματα στην Αμερική. Είναι όμως μέχρις εσχάτων περιθωριοποιημένοι. Διότι το Αμερικανικό σύστημα απέτυχε κι εδώ με τον χαρακτηριστικό τρόπο που αποτυγχάνει παντού όπου υπάρχουν ανταγωνιστικές ομάδες πληθυσμού με μεγάλες, αρχικά, ανισότητες στην πρόσβαση στην εξουσία: αφήνοντας τις ανισότητες να διογκωθούν στο όνομα της ελευθερίας του ισχυρού, στο όνομα του δικαιώματός του στην κερδοσκοπία.

Το 1993, κατά την επέτειο των 100 χρόνων από το πραξικόπημα, ο Κλίντον (ο πρώτος), υπέγραψε το διάγγελμα της συγνώμης! Με το οποίο ζητούσε συγνώμη από τους Χαβανέζους για την πραξικοπηματική ανατροπή της βασίλισας Λιλί’Ουοκαλάνι και την άδικη προσάρτηση των νησιών από τις ΗΠΑ. Φυσικά τώρα είναι πολύ αργά για την αποκατάσταση του δικαίου. Οι Χαβανέζοι είναι έτσι κι αλλιώς μειοψηφία – μετά την επέλαση των Κινέζων, των Φιλιππινέζων, των Πορτογάλλων (!), των Γιαπωνέζων και των λευκών αμερικανών νιού έιτζερς.

Κάποιοι ντόπιοι όμως πιστεύουν πως υπάρχουν ακόμη περιθώρια ανεξαρτητοποίησης. Μέχρι να βρώ το χρόνο να γράψω περισσότερα για αυτό (και για άλλα πολλά γύρω από τα νησιά) διαβάστε αυτό εδώ το περιεκτικό άρθρο στο Nation γύρω από την ιστορία της προσάρτησης και τα κινήματα ανεξαρτητοποίησης. Και για τους φανατικούς, ιδεολόγους, ρομαντικούς, υπάρχει και η ανοιχτή επιστολή του Χαβανέζικου κινήματος ανεξαρτησίας προς την Αμερικανική Αριστερά (!!!) όπου διαβάζει κανείς πως:

We still hold much in common with prerevolution Cuba–a sugar plantation economy and status as the playground for the rich of North America.

hasta la victoria.

[1]Για μια σχετικά συνοπτική παρουσίαση δείτε το Shoal of Time, a History of the Hawaiian Islands.
[2]Το πρώτο κεφάλαιο στο καταπληκτικό βιβλίο του Stephen Kinzer, Overthrow: America’s Century of Regime Change from Hawaii to Iraq το οποίο btw ο συγγραφέας συζητάει στο democracynow.org.

Ένα ακόμα βαρετό και ανούσιο email κυκλοφόρησε σήμερα στην email list του πανεπιστημίου της Χαβάης (την ουσία του οποίου μεταφέρω εδώ γιατί η επαρκής διάχυση της πλήξης είναι υποχρέωση όλων μας): πρέπει τα επιμέρους τμήματα να αγοράσουν αληθινό χριστουγεννιάτικο δέντρο* για μια ακόμα χρονιά ή μήπως ήρθε το πλήρωμα του χρόνου να αγοράσουν πλαστικό δέντρο;

Όπως μας εξηγεί ο αποστολέας του mail και γενικός ιντστρούχτορας, ο πρώτος και κύριος λόγος υπέρ του πλαστικού είναι οικονομικός: τα πλαστικά δέντρα τα αγοράζεις μια φορά και τα κρατάς για χρόνια, ενώ ένα αληθινό δέντρο κοστίζει γύρω στα 65$ και χρειάζεται και έξτρα καθαρισμό και φροντίδα. Τα χρήματα που θα εξοικονομηθούν μπορούν να επενδυθούν σε περισσότερα αναψυκτικά ή να καλύψουν άλλα έξοδα για το χριστουγεννιάτικο πάρτυ.

Από την άλλη, το πανεπιστήμιο συνειδητοποιεί οτι πολλά μέλη του απολαμβάνουν τη φυσική παρουσία και, κυρίως, τη μυρωδιά ενός αληθινού έλατου στους κοινόχρηστους χώρους. Για αυτό το λόγο ζητείται η γνώμη όλων, ώστε να μπορέσει το πανεπιστήμιο να πάρει μια εύλογη απόφαση για το πολύ σημαντικό αυτό ζήτημα. Στην περίπτωση, δε, που η πλάστιγγα γείρει υπέρ του αληθινού, η γενναία συνδρομή όλων θα θεωρηθεί εκ των ων ουκ άνευ….

* προσοχή, μιλάμε για έλατο στη Χαβάη.