Τα πώς και γιατί του LHC από τον ούμπερ-τρέντυ, “ροκ-σταρ”, εντυπωσιοθήρα πειραματικό με γναθοαναρροφητική βρεττανική προφορά, Brian Cox (στο TED, στο Μοντερέι).

Δι ντούμπλγιουζ, δι κάριιρς ‘φ δι γουίκ φό’ς!

Συγχωρήστε το ελαφρύ σορόπιασμα προς το τέλος – η κοινότητα πρέπει να κάνει outreach πάση θυσία.

Προκαλεί η υπερθέρμανση του πλανήτη περισσότερους και ισχυρότερους καταστρεπτικούς κυκλώνες, όπως ισχυρίζεται η Greenpeace; Σύμφωνα με τον Thomas Schroeder του τμήματος ΜΕΤΕΟ στη Χαβάη (το μετεωρολογικό ινστιτούτο εδώ είναι υπεύθυνο για κάθε καταιγίδα από την Καλιφόρνια μέχρι τη γραμμή αλλαγής ημέρας στο μέσο του Ειρηνικού) η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί σήμερα, ούτε πρόκειται να δοθεί πειστικά τα επόμενα χρόνια λόγω έλλειψης αξιόπιστων στοιχείων σχετικά με τις καταιγίδες του προηγούμενου αιώνα. Χαρακτηριστικά αναφέρθηκαν πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν που δεν καταγράφησαν, για διάφορους λόγους, ανάμεσα στις οποίες και καταιγίδα με 500.000 θύματα στις νοτιοανατολική Ασία! Οι εκτιμήσεις που δείχνουν αυξημένη κυκλωνική δραστηριότητα τα τελευταία χρόνια στην πραγματικότητα απεικονίζουν την καλύτερη και πιο συστηματική παρακολούθηση τέτοιων συστημάτων με το πέρασμα του χρόνου.

Θεωρητικά, η αύξηση της θερμοκρασίας της επιφάνειας (των πρώτων 30 μέτρων) των ωκεανών (συνέπεια της υπερθέρμανσης του πλανήτη) είναι ένας από τους πέντε διαφορετικούς παράγοντες που είναι απαραίτητοι για τη δημιουργία ενός κυκλωνικού συστήματος. Ένας άλλος είναι η σχετικά μικρή διακύμανση της ταχύτητας του ανέμου καθ’ύψος – αν πολύ ισχυρότεροι άνεμοι πνέουν σε σχετικά χαμηλό ύψος το κυκλωνικό σύστημα διασκορπίζεται (οι trade winds που φυσούν ασταμάτητα στη Χαβάη είναι ένας απ’τους λόγους που τα νησιά είχαν στο παρελθόν σχετικά λίγα κρούσματα καταστρεπτικών καταιγίδων*).

Για την ακρίβεια προσομειώσεις σε πλανητικό επίπεδο δείχνουν οτι είναι λογικό να περιμένει κανείς ελαφρά μείωση της κυκλωνικής δραστηριότητας με εξαίρεση τις περιοχές στις παρυφές των μουσώνων (όπου προβλέπεται μικρή αύξηση). Αλλά έτσι κι αλλιώς οι προσομοιώσεις που υποθέτουν διπλασιασμό του CO2 στην ατμόσφαιρα δείχνουν διακύμανση της κυκλωνικής δραστηριότητας στο επίπεδο του 2% – σαφώς μή μετρήσιμη με τα ισχύοντα συστήματα παρακολούθησης.

Μια αξιοσημείωτη “παράπλευρη απώλεια” της έντονης διεπιστημονικής κόντρας σχετικά με την αύξηση ή μη της συχνότητας και της καταστρεπτικότητας των κυκλωνικών καταιγίδων είναι η επίδραση τέτοιων προβλέψεων στα ασφάλιστρα των κατοικιών σε περιοχές που θεωρούνται ευάλωτες, όπως η Φλόριντα. Οι ασφαλιστικές, εκμεταλλευόμενες τις δυσοίωνες προβλέψεις μερίδας της επιστημονικής κοινότητας, αυξάνουν αλματωδώς τα ασφάλιστρα σε δυσθεώρατα ύψη – ή αρνούνται να ασφαλίσουν σπίτια σε περιοχές που θεωρούν ιδιαίτερα ευάλωτες – σε σημείο που αλλάζει δραματικά ο ετήσιος προϋπολογισμός
μεγάλης μερίδας των (κυρίως συνταξιούχων) κατοίκων της πολιτείας της Φλόριντα. Παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται και σε άλλες γειτονικές πολιτείες των ΗΠΑ.

Το συμπέρασμα από όλη αυτή την ιστορία είναι οτι όταν ένα επιστημονικό ζήτημα αποκτά ξαφνικά την προβολή και την σπουδαιότητα που έχουν σήμερα οι περιβαλλοντικές αλλαγές, δημιουργούνται πόλοι επιρροής και στα δύο άκρα του φάσματος (από ανθρώπους που είτε δεν έχουν την γνώση είτε έχουν ισχυρά εξωεπιστημονικά κίνητρα, είτε και τα δυο μαζί), που διαστρεβλώνουν την ήδη περίπλοκη συζήτηση συνεχώς Τις συνέπειες τις πληρώνει νομοτελειακά ο “απλός πολίτης”.

Για την ιστορία να σημειώσω οτι ο Tomas Schroeder δεν έδειξε να έχει αμφιβολίες σχετικά με το άν υπερθερμένεται ο πλανήτης ή αν αυτό οφείλεται στην αύξηση του CO2. Στην ερώτηση “θεωρείτε οτι υπάρχει αιτιακή σχέση ανάμεσα στην αδιαμφισβήτητη αύξηση του CO2 στην ατμόσφαιρα και την αδιαμφησβήτητη αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη” απάντησε πως, ναί, πιστεύει οτι υπάρχει αιτιακή σχέση και παρέπεμψε στην τελευταία έκθεση του IPCC το οποίο περιέραψε ως σχετικά μετριοπαθή οργανισμό ως προς τις δηλώσεις του. Επίσης εξήγησε οτι είναι γνωστό και εντελώς διάφανο στην κοινότητα οτι στην συντριπτική τους πλειοψηφία οι σκεπτικιστές σχετικά με τα παραπάνω πληρώνονται από ιδρύματα όπως το ινστιτούτο CATO** , που υπάρχουν για να υπηρετούν συγκεκριμένα συμφέροντα.

* Δείτε όμως την ιστορία του κυκλώνα Iniki που έπληξε τα νησιά την 11η Σεπτεμβρίου 1992 και τις προσπάθειες των μετεωρολόγων και των “hurricane hunters” να πάρουν μετρήσεις από το εσωτερικό και το “μάτι”.
** στη σελίδα του οποίου φαίνεται τώρα να ανησυχούν σχετικά με το αν οι ΗΠΑ, μια που συνεισφέρει το μεγαλύτερο ποσοστό CO2 σε διεθνές επίπεδο, οφείλει αποζημιώσεις σε τρίτες χώρες (PDF).

A SHORT LOVE STORY IN STOP MOTION from Carlos Lascano on Vimeo.

Με την τεχνική του stop motion. Μουσική Sigur Ros. Χωρίς σχόλια.

Στο πλαίσιο της γενικότερης πολιτισμικής διάχυσης μέσω δικτύου, και σαν μια προσφορά σε όσους δυσκολεύονται να χαλαρώσουν, πάρτε δύο τυπικά δείγματα Χαβανέζικων ασμάτων του δειλινού.

Πρώτα το Sweet Lei Mokihana, για τους απαιτητικότερους των γιόγκι. Sweet είναι η μόνη αγγλοσαξωνική λέξη από όσο μπορώ να καταλάβω: Hui Ohana – Sweet Lei Mokihana

Και στη συνέχεια το κάπως πιο ρυθμικό Aloha Ie O Wai’anae με ολίγη από Αλόχα για μετά τα κοκτέιλς: Hui Ohana – Aloha Ie O Wai\'anae

H ομάδα DAMA/LIBRA από το Gran Sasso της Ιταλίας ισχυρίζεται* πως ανίχνευσε απευθείας σωματίδια σκοτεινής ύλης προερχόμενα από την άλω που υποτίθεται οτι συνοδεύει το γαλαξία μας. To εν λόγω πείραμα βασίζεται στην απλή παρατήρηση οτι καθώς η Γή κινείται με 30 χμ/δευτερόλεπτο (πόσο;) σε σχέση με τον ήλιο και το ηλιακό μας σύστημα με 232 χμ/δευτερόλεπτο (πόσοοο;) σε σχέση με το κέντρο του γαλαξία ως προς τον οποίο η άλως της σκοτεινής ύλης είναι ακίνητη, το καλοκαίρι το (διανυσματικό) άθροισμα των δύο ταχυτήτων είναι μεγαλύτερο από ότι το χειμώνα, και άρα η Γη σαρώνει περισσότερα σκοτεινά σωματίδια (γνωστά και ως WIMPs) τότε από ότι το χειμώνα. Συνεπώς το πλήθος των παρατηρήσιμων σωματιδίων θα πρέπει να αυξομειώνεται κατά τη διάρκεια ενός έτους. Όπως πάντα μπάλα παίζει ένα συνημίτονο και μια αρμονική ταλάντωση (ομαλή κυκλική κίνηση, προβολή συνιστώσας της ταχύτητας σε άξονα που περνά από το κέντρο κλπ, κλπ). Το σημαντικό είναι πως καμία άλλη πηγή θορύβου που μιμείται την αντίδραση του ανιχνευτή στα σκοτεινά σωματίδια δεν εμφανίζει αντίστοιχη ταλαντωτική συμπεριφορά.

Υποτίθεται οτι τα αποτελέσματα του DAMA/LIBRA έχουν στατιστική βαρύτητα μεγαλύτερη από 6.5σ (σκληρό). Παρόλα αυτά εμείς θα κρατήσουμε όπως πάντα μικρό καλάθι μέχρι να υπάρξει επιβεβαίωση από άλλα παρόμοια πειράματα – όπως λέει κι ο apetrov εδώ το παρόμοι πείραμα XENON δεν είδε τίποτα.

*χωρίς δημοσίευση ακόμα αλλά με μια παρουσίαση σε συνέδριο.

UPDATE: το προδημοσιευμένο άρθρο στο arxiv εδώ. Σκληρή κριτική από τον Juan Collar στο Cosmic Variance εδώ.

Ένας από τους μεγαλύτερους θεωρητικούς φυσικούς του 20ου αιώνα πέθανε χτες, αφήνοντας τοον κόσμο της Φυσικής φτωχότερο.

This was John Archibald Wheeler, one of the legends of modern physics. He did foundational work on quantum mechanics, collaborating with Niels Bohr on some of the earliest work in nuclear fission. He invented the S-matrix. He played important roles in both the Manhattan project (atomic bomb) and the Matterhorn project (Hydrogen bomb). He made major contributions to general relativity, co-authoring with Charlie Misner and Kip Thorne the bible of the field. He was legendary for his way with words, coining such terms as wormholes, quantum foam, black holes, and the wave function of the Universe (the Wheeler-DeWitt equation). He trained generations of students; one of his first was Richard Feynman.

(από τη νεκρολογία ενός από τους μαθητές του στο cosmic variance)

Ένα γρήγορο λινκ στο τελευταίο άρθρο του Markos Moulitsas (του Daily Kos) στο Newsweek, σχετικά με την συνεχιζόμενη, γραφική τιτανομαχία μεταξύ Ομπάμα και Χίλαρης για το δημοκρατικό χρίσμα. Ο Moulitsas ισχυρίζεται (ή τουλάχιστον θέλει να ελπίζει) οτι η αυξανόμενης έντασης κόντρα εντός του δημοκρατικού κόμματος μπορεί να διχάζει τη βάση εν όψει των προεδρικών εκλογών του χειμώνα αλλά ταυτόχρονα κινητοποιεί ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα αμέτοχων ψηφοφόρων, προς όφελος, υποτίθεται, των δημοκρατικών. Αυτά στην περίπτωση που οι αναποφάσιστοι superdelegates (εξέχοντα μέλη του κόμματος που απολαμβάνουν το δικαίωμα να συμμετέχουν και να ψηφίζουν στο συνέδριο για το χρίσμα χωρίς να έχουν εκλεγεί από τη βάση) αποφασίσουν το ορθόν, δηλαδή να μην πάνε κόντρα στην λαϊκή βούληση όπως αυτή εκφράζεται από τον συνολικό αριθμό ψήφων υπέρ του Ομπάμα αλλά και από τον αριθμό των υπέρ του πολιτειών.

If Obama lost at the polling booth, these supporters would accept the voters’ verdict and carry on. Many, including those who backed Howard Dean’s heartbreaking 2004 campaign, have been through such disappointment before. But if Beltway bigwigs steal a hard-won victory, it would amount to a declaration of civil war. Not only would the resolve of thousands of loyal foot soldiers and the party’s new fund-raising base be irrevocably shaken, but it would torpedo the opportunity to build and strengthen a new generation of Democrats.

Εκείνο που δεν καταλαβαίνω, μάλλον γιατί δεν έχω καμία εμπειρία απο τα τεκταινόμενα στην εγχώρια αμερικανική πολιτική, είναι ποιές ακριβώς κοινωνικές δυνάμεις συγκρούονται εντός του Δημοκρατικού κόμματος, στο όνομα του Ομπάμα και της Χίλαρης. Μια επιφανειακή ανάγνωση, η αγαπημένη των ΜΜΕ, είναι οτι πρόκειται για την σύγκρουση ανάμεσα στο κατεστημένο κεντροκεντρώο, ορθολογικό κομμάτι της βάσης του κόμματος και τις ανανεωτικές/κεντροαριστερές (μέσα αριστερά όμως όπως στο σύστημα 3-5-2 στο ποδόσφαιρο) grassroot και υποτίθεται ιδεολογικοποιημένες τάσεις που υποτίθεται εκφράζει ο Ομπάμα (με περισσή μαεστρία).

Μια λιγότερο επιφανειακή ανάγνωση κανείς;

Η ιστορία του νησιωτικού συμπλέγματος της Χαβάης και των ανθρώπων που έζησαν σ’αυτά τους τελευταίους δέκα αιώνες είναι γεμάτη από αρκούντως συναρπαστικά επεισόδια [1]: από τα μυθικού σθένους υπερωκεάνεια ταξίδια από και πρός το νότιο Ειρηνικό των πρώτων, προ-Κουκ αιώνων και τη “ανακάλυψη” των νησιών από τον κάπταιν Κούκ (που σφαγιάστηκε και φαγώθηκε εδώ btw) μέχρι την επέλαση των ιεραποστόλων, την καταδυνάστευση του Πολυνήσιου πληθυσμού, την εποχή των φαλαινοθηρικών και την εποχή των ζαχαροφυτειών, μέχρι την συνομωσία της οικονομικής ελίτ των νησιών που ανέτρεψε πραξικοπηματικά την παραδοσιακή βασιλεία και πίεσε αφόρητα εως την τελική αφομοίωση των νησιών από τις ΗΠΑ[2], ή τέλος, την μετά το ’50 ισοπεδωτική τουριστική ανάπτυξη και την επέλαση των ξενοδόχων και τελευταία των γιαπωνέζων.

Η σχέση του μειοψηφικού πια τμήματος εκείνου του πληθυσμού που αποκαλεί τον εαυτό του ιθαγενή/πολυνήσιο με τους πυλώνες της σύγχρονης εξουσίας στα νησιά – το αμερικανικό πολιτειακό δημοκρατικό πολίτευμα, τον αμερικανικό στρατό (για τον οποίον οι βάσεις στο Περλ Χάρμπορ αλλά και αλλού είναι τα ορμητήρια από όπου ελέγχεται καθολικά ολόκληρος ο Ειρηνικός και οι ανατολικές ακτές της Ασίας) και την σύγχρονη αμερικανο-ιαπωνική οικονομική ελίτ – δεν είναι πάντα αρμονικές.

Οι λεπτομέριες στις μεταξύ τους σχέσεις είναι συνήθως δαιδαλώδεις και κάθε επίκληση φυλετικής ή πολιτισμικής καθαρότητας εκ μέρους των ιθαγενών μου φαίνεται πάντα ύποπτη. Υπάρχει όμως ένα εύκολα επιβεβαιώσιμο εμπειρικό στοιχείο που συνηγορεί υπέρ της εκδοχής οτι ο ιθαγενής πληθυσμός παραμερίστηκε αρχικά, έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης αργότερα και στη συνέχεια περιθωριοποιήθηκε δραματικά, περιθωριοποίηση που θα συνεχιστεί και στις επόμενες γενιές Χαβανέζων: το εμπειρικό αυτό στοιχείο είναι οι χιλιάδες άστεγες και άνεργες οικογένειες που ζούν σε σκηνές στις ανατολικές παραλίες του νησιού, εκεί όπου δεν πλησιάζουν οι συνήθεις τουρίστες. Χιλιάδες άστεγοι σε μια από τις πιο πλούσιες πολιτείες των ΗΠΑ όπου η γή είναι από τις ακριβότερες των ΗΠΑ. Και δεν είναι ακριβώς εγκαταλελειμένοι: η πολιτεία της Χαβάης έχει ένα από τα πιο ανεπτυγμένα κοινωνικά προγράμματα στην Αμερική. Είναι όμως μέχρις εσχάτων περιθωριοποιημένοι. Διότι το Αμερικανικό σύστημα απέτυχε κι εδώ με τον χαρακτηριστικό τρόπο που αποτυγχάνει παντού όπου υπάρχουν ανταγωνιστικές ομάδες πληθυσμού με μεγάλες, αρχικά, ανισότητες στην πρόσβαση στην εξουσία: αφήνοντας τις ανισότητες να διογκωθούν στο όνομα της ελευθερίας του ισχυρού, στο όνομα του δικαιώματός του στην κερδοσκοπία.

Το 1993, κατά την επέτειο των 100 χρόνων από το πραξικόπημα, ο Κλίντον (ο πρώτος), υπέγραψε το διάγγελμα της συγνώμης! Με το οποίο ζητούσε συγνώμη από τους Χαβανέζους για την πραξικοπηματική ανατροπή της βασίλισας Λιλί’Ουοκαλάνι και την άδικη προσάρτηση των νησιών από τις ΗΠΑ. Φυσικά τώρα είναι πολύ αργά για την αποκατάσταση του δικαίου. Οι Χαβανέζοι είναι έτσι κι αλλιώς μειοψηφία – μετά την επέλαση των Κινέζων, των Φιλιππινέζων, των Πορτογάλλων (!), των Γιαπωνέζων και των λευκών αμερικανών νιού έιτζερς.

Κάποιοι ντόπιοι όμως πιστεύουν πως υπάρχουν ακόμη περιθώρια ανεξαρτητοποίησης. Μέχρι να βρώ το χρόνο να γράψω περισσότερα για αυτό (και για άλλα πολλά γύρω από τα νησιά) διαβάστε αυτό εδώ το περιεκτικό άρθρο στο Nation γύρω από την ιστορία της προσάρτησης και τα κινήματα ανεξαρτητοποίησης. Και για τους φανατικούς, ιδεολόγους, ρομαντικούς, υπάρχει και η ανοιχτή επιστολή του Χαβανέζικου κινήματος ανεξαρτησίας προς την Αμερικανική Αριστερά (!!!) όπου διαβάζει κανείς πως:

We still hold much in common with prerevolution Cuba–a sugar plantation economy and status as the playground for the rich of North America.

hasta la victoria.

[1]Για μια σχετικά συνοπτική παρουσίαση δείτε το Shoal of Time, a History of the Hawaiian Islands.
[2]Το πρώτο κεφάλαιο στο καταπληκτικό βιβλίο του Stephen Kinzer, Overthrow: America’s Century of Regime Change from Hawaii to Iraq το οποίο btw ο συγγραφέας συζητάει στο democracynow.org.

Το Nature έκανε πρόσφατα μια άτυπη δικτυακή δημοσκόπηση στην οποία συμμετείχαν 1400 αναγνώστες του από 60 χώρες γύρω από τη χρήση ή μή φαρμακευτικών ουσιών για την “τόνωση” διανοητικών λειτουργιών όπως η εστίαση, η συγκέντρωση και η μνήμη. Το 20% όσων συμμετείχαν απάντησαν θετικά!

For those who choose to use, methylphenidate was the most popular: 62% of users reported taking it. 44% reported taking modafinil, and 15% said they had taken beta blockers such as propanolol, revealing an overlap between drugs. 80 respondents specified other drugs that they were taking. The most common of these was adderall, an amphetamine similar to methylphenidate. But there were also reports of centrophenoxine, piractem, dexedrine and various alternative medicines such as ginkgo and omega-3 fatty acids.

Η σχετικά πρόσφατη αυτή τάση αποδίδεται στην αυξημένη πίεση για αποτελέσματα που ασκείται σε όλα τα στάδια της ζωής ανθρώπων που ακολουθούν ακαδημαϊκή καριέρα ή γενικά καριέρα που απαιτεί έντονη και καθημερινή “διανοητική” εργασία, από το σχολείο και το πανεπιστήμιο μέχρι την πολυπόθητη απόκτηση μόνιμης (ή “μόνιμης”) θέσης εργασίας.

Οι δημοφιλέστερες από τις παραπάνω νευροντόπες φαίνονται να έχουν “σχετικά μικρή” θετική επίδραση, λένε οι ειδικοί, αλλά δεν υπάρχουν μελέτες για πιθανές παρενέργειες από μακροχρόνια χρήση.

Few studies have looked in depth at the prevalence of this kind of drug use or at people’s attitudes towards it. And few data are available on how effective these neuroenhancing agents are or on long-term side effects.

Επιπροσθέτως, παρότι η πλειοψηφία των ερωτηθέντων θεωρεί οτί η χρήση παρόμοιων ουσιών από ανήλικους μαθητές θα έπρεπε να απαγορεύεται, ορισμένοι ισχυρίζονται οτι θα τα έδιναν στα παιδιά τους αν έπαιρναν και οι συμμαθητές τους!

Το φαινόμενο φαίνεται να κατατάσσεται ακόμα στη σφαίρα του Placebo, αλλά τα ηθικά διλήμματα στο μυαλό ορισμένων φαίνεται πως έχουν ήδη απαντηθεί. Έτσι όταν τα σκευάσματα φτάσουν να προσφέρουν μετρήσιμες βελτιώσεις στην διανοητική απόδοση των χρηστών, μια νέα, χρυσοφόρα αγορά θα έχει μόλις ανοίξει. Τα υπόλοιπα θα τα αναλάβουν οι διαφημιστές. The future is orange!

Όσοι τους τρώει το άγχος οτι θα μας καταπιούν οι μαύρες τρύπες που θα παραχθούν (;) στο LHC, αλλά και όσοι θέλετε να διαβάσετε ένα πολύ καλογραμμένο και συνοπτικό άρθρο για τα σχετικά εξωτικά αυτά φαινόμενα, δείτε στου Vagelford και (στα αγγλικά) στους παραπέρα συνδέσμους.