Αρχείο για τον μήνα 02.08

Δυο επίκαιρες ερωτήσεις

Thursday, February 28th, 2008

Άραγε αν πάω σε ένα internet cafe, ανοίξω ένα mail account πρώτα και ένα λογαριασμό στο blogger έπειτα, και ποστάρω δυσφημιστικά από διαφορετικό καφέ κάθε φορά (UPDATE: μεταμφιεσμένος, με μουστάκι και μούσια), πώς στον πούτσο θα με ανακαλύψουν;;;

Άλλη ερώτηση:

Έστω οτι αποφασίζουμε με το φίλο μου τον μπλόγκερ young girl να σπάσουμε πλάκα με την ελληνική δικαιοσύνη ως εξής: εγώ θα τον αποκαλέσω δημόσια μαλάκα, αυτός θα μου κάνει μύνηση μήνυση για δυσφήμιση, θα πάμε στα δικαστήρια με κολλητούς δικηγόρους (που θα “δουλέψουν” αμισθοί) όπου και θα προσπαθήσω να αποδείξω οτι όντως είναι μαλάκας (αυτό είναι το διασκεδαστικότερο σημείο), και αν επιδικαστεί αποζημίωση θα την πληρώσω και θα μου επιστρέψει τα χρήματα την ίδια μέρα. Θα μοιραστούμε και τα έξοδα. Πόσο λέτε να κοστίζει η όλη φάση;

Δωρεές

Wednesday, February 27th, 2008

Διαβάζω στο Not Even Wrong (και στους NYT) για τη δωρεά του δισεκατομυριούχου Jim Simons (o Renaissance Technologies για όσους σχολούνται με τα hedge funds) ύψους 60 εκ. δολλαρίων με σκοπό την εκ του μηδενός ίδρυση ενός (ακόμα) ινστιτούτου για τη γεωμετρία και τη φυσική στο Stony Brook. Το καινούριο ινστιτούτο γύρω από τόσο “άχρηστα” αντικείμενα όπως η γεωμετρία και η αμιγώς θεωρητική φυσική θα είναι από τα πιο εύρωστα στις ΗΠΑ, από ότι φαίνεται.

Και σκέφτομαι οτι τέτοιου είδους δωρεές φυσικά και θα ήταν ευπρόσδεκτες (θεωρητικά) και στα δικά μας εκπαιδευτικά ιδρύματα. Η μικρή λεπτομέρια είναι οτι ο Simons ξεκίνησε την καριέρα του ως (πολύ) διαπρεπής μαθηματικός/θεωρητικός φυσικός (βλέπε Chern-Simons μοντέλα) και μετά την έκανε για το χρηματιστήριο όπου και έγινε ζάμπλουτος (προσλαμβάνοντας ως επί το πλείστον ανθρώπους με διδακτορικό στη φυσική, τα μαθηματικά και την επιστήμη υπολογιστών, btw, να του κάνουν τις προβλέψεις για τα derivatives που χρειάζεται*).

Ενώ οι δικοί μας αντίστοιχοι επιχειρηματίες είναι στην καλύτερη περίπτωση λαμόγια και στη χειρότερη υπερλαθρέμποροι. Οι δικές τους δωρεές είναι πολύ πιο πιθανόν να γίνουν προσβλέποντας σε συγκεκριμένα ανταλλάγματα, ή απαιτώντας να κατευθύνουν την έρευνα στους τομείς που χρειάζεται η επιχείρησή τους – μετακυλίοντας δηλαδή την οργάνωση και μέρος του κόστους για το r&d τους (λέμε τώρα) στα πανεπιστήμια.

Δε λέω πως αυτό το τελευταίο είναι απαραίτητα κακό. Αναρωτιέμαι όμως αν θα βρεθεί κανείς να δώσει 60 εκ. ευρώ (ή έστω δραχμές) για ένα ινστιτούτο γεωμετρίας στην Αθήνα.

*: και οι δόκτορες στις παραπάνω επιστήμες ας ρίξουν μια ματιά στα job opennings στην rentec, θα μείνουν με το στόμα ανοιχτό!

Υπέρ ad hominem

Saturday, February 23rd, 2008

Πάντως μερικοί αρθρογράφοι (σαν τον Πάσχο, δείτε εδώ το τελευταίο του αριστούργημα) πρέπει να υπάρχουν μόνο και μόνο για να αποδεικνύουν οτι οι ad hominem επιθέσεις ορισμένες φορές σε γλιτώνουν από χαμένο χρόνο και οδηγούν, όταν ερμηνεύονται σωστά, σε πολύτιμα συμπεράσματα.

Εξηγούμαι: αντί να κάτσω να γράψω ένα ποστ με τα τετριμένα πλέον επιχειρήματα για τις κλιματικές αλλαγές ή τουλάχιστον μια μικρή παράγραφο που να εξηγεί τη βασική διαφορά μεταξύ πλανήτη και κατσαρόλας (όπως καλά κάνει ο J95 και τη γράφει, βεβαίως), γράφω απλώς “ο Πάσχος είναι ασυνάρτητος”. Φυσικά δεν έχω τίποτα προσωπικά με τον άνθρωπο – εδώ γίνεται κρίσιμη η σωστή ερμηνεία, οτι δηλαδή ο Πάσχος γράφει συνεχώς ασυναρτησίες. Αντιλαμβάνομαι, ας σημειωθεί, οτι αυτό εισάγει ένα σχετικό σφάλμα στην περιγραφή (η εμπειρία δείχνει οτι μπορεί δύο στις χίλιες ο Πάσχος να γράψει κάτι που δεν είναι παπαριά), αλλά από την άλλη πρέπει να παραδεχτούμε οτι δήλωση με 99.8 confidence level δύσκολα κατασκευάζει κανείς με άλλο τρόπο…

Μπολάνιο νούμερο 1

Tuesday, February 19th, 2008

Ανάμεσα σε μένα, που διαβάζω συνήθως ξαπλωμένος στο κρεβάτι, και στον εδώ και δεκαπέντε πέντε χρόνια νεκρό Χιλιανό συγγραφέα Roberto Bolano, μεσολαβούν εξακόσιες τόσες σελίδες πολυτελούς χαρτιού πάνω στο οποίο είναι τυπωμένη με εργοστασιακή ακρίβεια μια από τις ενσαρκώσεις του μυθιστορήματος ‘The Savage Detectives’. Σε μια από αυτές τις σελίδες ξαναδιάβασα, χωρίς προειδοποίηση, συμπυκνωμένη, την επιτομή της έννοιας “Αριστερά” (αυτήν του συναισθήματος που ήταν αληθινό, όχι απαραίτητα του οράματος που ήταν ψεύτικο):

One day I asked him where he’d been. He told me that he’d traveled along a river that connects Mexico and central America. As far as I know there is no such river. But he told me that he traveled along this river and that now he could say he knew its twists and tributaries. A river of trees or a river of sand or a river of trees that in certain stretches became a river of sand. A constant flow of people without work, of the poor and the starving, drugs and suffering. A river of clouds he’d sail on for twelve months, where he’d found countless islands and outposts, although not all the islands were settled, and sometimes he thought he’d stay and live on one of them forever or that he’d die there.

Αστρική εξέλιξη

Thursday, February 14th, 2008

stellar_fate.jpgΗ διαδικασία αναζήτησης του εκλεκτού που θα καλύψει την χηρεύουσα θέση στο τμήμα θεωρίας εδώ στη Χαβάη μας φέρνει μερικούς εκλεκτούς ομιλητές για τα συνήθως βαρετά σεμινάρια της Πέμπτης. Σήμερα είχαμε τον Alex Friedland, από το Los Alamos, που δουλεύει στο interdisciplinary χώρο ανάμεσα στη θεωρητική φυσική υψηλών ενεργειών και στην αστροφυσική. Η ομιλία, για την οποία θα γράψω αν προλάβω μόλις βρώ το pdf αρχείο της παρουσίασης, είχε ως θέμα το πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε παρατηρήσεις της αστροφυσικής για να εξάγουμε συμπεράσματα για την ύπαρξη ή όχι εξωτικών σωματιδίων ή καταστάσεων που προβλέπονται από διάφορα θεωρητικά μοντέλα. Ανάμεσα στα άλλα που ειπώθηκαν το μάτι μου πήρε και αυτή την ωραία σχηματική παρουσίαση της εξέλιξης των άστρων ανάλογα με τη μάζα τους. Την εντόπισα στο site του Chandra στο Harvard και το παραθέτω.

Εξωπλανήτες

Thursday, February 14th, 2008

Παρεκλίνουμε από την παραδοσιακή θεματολογία αυτού του ιστολογίου και μπαίνουμε για λίγο στα χωράφια του spaceballz μόνο και μόνο για να σας δείξουμε ένα πολύ περιεκτικό σκονάκι γύρω από τους τρόπους με τους οποίους οι αστρονόμοι ανακαλύπτουν εξωπλανήτες. Εξωπλανήτες ονομάζονται οι πλανήτες έξω από το ηλιακό μας σύστημα. Όπως αντιλαμβάνεστε πρόκειται για πολύ σέξυ αντικείμενο: Είμαστε μόνοι στο σύμπαν; Υπάρχουν εξωγήινοι πολιτισμοί; Υπάρχουν κατοικίσιμοι πλανήτες; Υπάρχουν πλανήτες όπου οποιαδήποτε μορφή ζωής βασισμένη στο νερό έχει δυνατότητα ύπαρξης;

Ισως δεν είναι προφανές σε όσους δεν έχουν άμεση επαφή με την αστρονομία, αλλά οτιδήποτε σε μέγεθος πλανήτη βρίσκεται σε άλλο ηλιακό σύστημα από το δικό μας και δεν ακτινοβολεί (δηλαδή δεν είναι άστρο) είναι πολύ δύσκολο να παρατηρηθεί “απευθείας”. Μπορεί όμως κανείς, με την βοήθεια των σούπερ γουάου τηλεσκοπίων τελευταίας κυκλοφορίας να τους παρατηρήσει έμμεσα, με τρείς διαφορετικές μεθόδους. Αυτές οι μέθοδοι και ακόμα περισσότερα περιγράφονται περιληπτικά στο εν λόγω “σκονάκι” από το SEED magazine.

Για όσους βιαστικούς δεν θέλουν να διαβάζουν σκονάκια, οι τρείς τρόποι είναι

  • μέτρηση της μεταβολής του χρώματος του άστρου γύρω από το οποίο περιφέρεται ο πλανήτης. Η περιφορά του πλανήτη προκαλεί μια μικρή μετατόπιση στη θέση του άστρου ως προς εμάς. Όταν αυτή η μετακίνηση γίνεται προς την κατεύθυνσή μας το φώς του άστρου γίνεται (ελαφρώς) πιο μπλέ ενώ όταν η γίνεται προς την αντίθετη κατεύθυνση το φώς γίνεται πιο κόκκινο (αυτό το γνωστό φαινόμενο – που έχει την ίδια εξήγηση με τον ήχο του ασθενοφόρου που αλλάζει συχνότητα όταν μας προσπερνάει – λέγεται φαινόμενο Doppler ).
  • μέτρηση της μεταβολής της έντασης του φωτός που εκπέμπει το άστρο καθώς ο πλανήτης περνά από μπροστά του (και επισκιάζει ένα μικρό τμήμα του). Αυτή η μέτρηση δίνει πληροφορίες για την διάμετρο του πλανήτη (αφού η σκιά έχει εξαρτάται από τη διάμετρο).
  • gravitational microlensing: όταν ένα λαμπρό άστρο περνάει πίσω από το άστρο του εξωπλανήτη, το φώς του λαμπρού άστρου καμπυλώνεται εξαιτίας του βαρυτικού πεδίου του άστρου του εξωπλανήτη (διότι το φώς ακολουθεί τον συντομότερο δρόμο από το ένα σημείο στο άλλο, αλλά ας μην μπούμε σε λεπτομέριες). Έτσι σχηματίζεται ένας δίσκος από “είδωλα” του λαμπρού άστρου. Αν υπάρχει εξωπλανήτης αυτά τα είδωλα είναι στρεβλωμένα εξαιτίας του βαρυτικού πεδίου του πλανήτη. Μιλάμε για πολύ σέξυ αστρονομία!!

Αντέστε* να το δείτε πάντως, αξίζει τον κόπο.

*πληθυντικός του “άντε”.

Πάντα μπροστά

Friday, February 1st, 2008

Και με κρύο και με χιόνι, και με ύφεση και χωρίς ύφεση, κάποιες εταιρείες ανακοινώνουν ετήσια κέρδη ύψους 40 δις δολλαρίων. Ποιές εταιρείες είναι αυτές; Οι ίδιες που παραβιάζουν πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα ανά τον κόσμο, που ανατρέπουν κυβερνήσεις, που συνδράμουν στις εκλογικές καμπάνιες όλων των υποψηφίων στις ΗΠΑ, κλπ κλπ.

“Τα κέρδη του σήμερα στις ανάγκες της ενεργειακής ζήτησης του μέλλοντος.”