Αρχείο για την ενότητα ‘φιλοσοφια’

Η Μισανθρωπική αρχή

Monday, January 30th, 2006

Θεώρημα: `Σκέφτομαι άρα υπάρχω’. Λήμμα: `νομίζω οτι σκέφτομαι, άρα νομίζω οτι υπάρχω’. Αυτά και άλλα εξωτικά, άρρηκτα συνδεδεμένα με την μισανθρωπική αρχή θα βρείτε εδώ. Για περισσότερο κόλλημα διαβάστε για τις καινούριες εξελίξεις στις υπερχορδές. Απευθύνεται προφανώς σε σπασίκλες και το γεγονός οτι μ’άρεσε με έχει ήδη ανυσηχήσει (το ίδιο πρέπει να ανυσηχήσει κι εσάς σε αντίστοιχη περίπτωση). [μέσω του note even wrong].

(Μέχρι και) ο Πάπας λέει οτι το ID δεν είναι επιστήμη.

Friday, January 20th, 2006

Το Βατικανό τους την είπε χοντρά σχετικά με το Intelligent Design. Το οποίον και αποδεικνύει οτι υπάρχουν συντηριτικότεροι του Πάπα.

Το μακρύ ζειμπέκικο της ηθικής

Friday, January 20th, 2006

Πολύ συζήτηση έχει πέσει τελευταία σχετικά με τα “αρνητικά” και “θετικά” ανθρώπινα δικαιώματα (ένας από τους λόγους είναι οτι καμπόσα νεοφιλελεύθερα επιχειρήματα ξεπηδούν από την αρχή οτι μόνο τα “αρνητικά” δικαιώματα είναι θεμελιωμένα). Στην τελευταία του συνεισφορά στον ιδανικό διάλογο, ο βάτραχος-don’t kiss the frog καταλήγει μεταξύ άλλων στο ότι κανένα δικαίωμα δεν θεμελιώνεται στη λογική, και οτι όλα απαιτούν μια ηθική στήριξη. Δεν μπορώ να πώ οτι διαφωνώ με το πρώτο σκέλος του συμπεράσματος. Άρχισα όμως να σκέφτομαι την πιθανότητα η ευχή του δεύτερου σκέλους να είναι ουτοπική!

Μια ματιά στο τί εννοούμε (more…)

Μερικοί γλίτωσαν το νεροκουβάλημα.

Monday, January 9th, 2006

[Mark Bernstein] Από το header του site, αφιερωμένο στο ‘διαστροφή των εννοιών’ του Old Boy, και στην εκεί συζήτηση.

The purpose of art is to delight us; certain men and women (no smarter than you or I) whose art can delight us have been given dispensation from going out and fetching water and carrying wood. It’s no more elaborate than that. — David Mame

Ανθρωπική διάψευση της διαψευσιμότητας.

Thursday, January 5th, 2006

Η σχετική με τις υπερχορδές εκδοχή της ανθρωπικής αρχής εξηγεί οτι το σύμπαν αποτελείται από ένα πλήθος από υποσύμπαντα, που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους, καθένα από τα οποία έχει έναν τυχαίο συνδυασμό τιμών για τις φυσικές σταθερές που γνωρίζουμε. Το δικό μας υποσύμπαν (ή συμπαν τσέπης) είναι αυτό στο οποίο οι τιμές των σταθερών το καθιστούν βιώσιμο.

Σε ένα πρόσφατο άρθρο στο Nature, όπου διαπρεπείς προσωπικότητες της θεωρητικής φυσικής όπως οι Maldacena, Weinberg, Susskind και Polchinski σιγοντάρουν την ανθρωπική αρχή (κάποιοι μάλιστα σαν αλλαγή επιστημονικού πλαισίου), ο επίσης διαπρεπής David Gross εξηγεί οτι κατά τη γνώμη του πρόκειται για μη-επιστημονική ιδέα: είναι γοητευτική αλλά δεν είναι διαψεύσιμη.

Η διαψευσιμότητα έχει υιοθετηθεί σαν ύστατο επιστημονικό κριτήριο τον τελευταίο αιώνα, και ίσως είναι ένα από τις λίγες συμπαγείς ιδέες που προσέφερε η φιλοσοφία της επιστήμης στο αντικείμενό της. Αν στο μέλλον φανεί πως η κοινότητα των υπερχορδάδων (των οποίων η ακαδημαϊκή συμπεριφορά θα ήταν ιδανικό θέμα διδακτορικού για φοιτητή της ιστορίας της επιστήμης) προτιμά για κάποιο λόγο να υιοθετήσει την ανθρωπική αρχή, θα επιβιώσει το κριτήριο της διαψευσιμότητας; Θα καταφέρει το ένστικτο αυτοσυντήρησης της κοινότητας των χορδάδων να απαλλοίψει de facto ένα τόσο ισχυρό φιλοσοφικό κεκτημένο ;

Designed unintelligence.

Thursday, December 22nd, 2005

Δικαστική απόφαση στην Pensylvania ξεκαθαρίζει τα πράγματα σχετικά με τη θεωρία του Intelligent design [που πρεσβεύει οτι η ζωή στον πλανήτη, αντίθετα με όσα υποστηρίζει η Δαρβίνεια θεωρία, είναι προϊόν σχεδιασμού με δημιουργό ένα ακαθόριστο υπέρτατο ον - υποννοείται συνήθως ο καλός θεούλης].

“Intelligent design” is “a religious alternative masquerading as a scientific theory” and cannot be mentioned in biology classes in a Pennsylvania public school district

Το προφανές φτάσαμε να είναι ζήτημα δικαστικής απόφασης, λοιπόν. Και απεδείχθει οτι η ακαδημαϊκή κοινότητα δυσκολεύεται να αποβάλλει από μόνη της ακόμα και καταφανώς αστήρικτες δοξασίες όταν αυτές πλαισιώνονται από οργανωμένη προπαγάνδα και καλό μάρκετινγκ.

Πάλι καλά που η απόφαση ήταν στη σωστή μεριά!

Tα είπε όλα

Thursday, December 8th, 2005

με το ένα πόδι στον τάφο, από το αναπηρικό του καροτσάκι αλλά με καθαρό μυαλό και ένα κάποιο πνευματικό ανάστημα, ο Χάρολντ Πίντερ καταγγέλει το σύνολο της μεταπολεμικής Αμερικανικής και Βρεττανικής εξωτερικής πολιτικής.

How many people do you have to kill before you qualify to be described as a mass murderer and a war criminal? 100.000 ? More than enough I would have thought!

Δείτε ολόκληρο το βίντεο από το site της Σουηδικής Ακαδημίας: οι παύσεις ανάμεσα στις προτάσεις ενσαρκώνουν περίφημα όσα δεν είπε.

Η αισθητική του “πρέπει”

Sunday, November 27th, 2005

Τα “πρέπει” γιατί έτσι θέλει ο Θεός μετασχηματίστηκαν στα “πρέπει” μιας ηθικής φιλοσοφίας, στα “πρέπει” του ουμανισμού. Και τώρα τα πρέπει του ουμανισμού μετασχηματίζονται σε μια αισθητική του “έτσι πρέπει”. Έτσι πρέπει γιατί έτσι είναι ωραίο. Ή γιατί αλλιώς είναι αντιαισθητικό. Από τη θρησκεία στην ηθική κι απο κεί στην αισθητική.

Κάθε εποχή το βρίσκει χρήσιμο να διανέμει ένα σύνολο από κανόνες συμπεριφοράς προστατευμένους από κάθε κριτική του, ορθού ή μη, Λόγου. Οι μηχανισμοί προστασίας, βεβαίως, εκλεπτύνονται (κι ίσως αυτός είναι ένας καλός ορισμός της εξέλιξης). Τα ίδια τα “πρέπει” επίσης αλλάζουν. Οι κώδικες του επιτρεπτού εξελίσσονται (ή ίσως μετελίσσονται) καθώς οι κοινωνίες μεταμορφώνονται με τον αδιόρατο, αργό ρυθμό τους. Αυτό που παραμένει αναλλοίωτο είναι το γεγονός οτι πάντα υπάρχουν κανόνες συμπεριφοράς που είναι προτιμότερο να μην είναι υπό συζήτηση.

Παρατηρήστε όμως πώς αποστασιοποιούμαστε σιγά σιγά από τον πυρήνα του “κακού”. Πόσο πιο απόμακρο είναι το “αντιαισθητικό” από την “αμαρτία”.

Επίσης παρατηρήστε πόσο βίαιες είναι οι συγκρούσεις ανάμεσα σε ομάδες που αισθάνονται οτι υπερασπίζουν τους δικούς τους απυρόβλητους κώδικες…

[Μια ακόμα εικασία, αυτή η "αισθητική του πρέπει". ]

Το αντικειμενικό, το επικοινωνήσιμο και το απλώς υποκειμενικό.

Saturday, November 26th, 2005

Κάθε γλωσσικός όρος έχει αναφορά (Bedeudung), νόημα (Sinn) και μια αντιστοιχη ιδέα (Voorstellung). Το Bedeudung είναι το αντικείμενο στον πραγματικό κόσμο στο οποίο αναφέρεται. Το Sinn είναι ο τρόπος προσέγγισης ή περιγραφής του πραγματικού αντικειμένου, που επιλέγεται από τον ομιλητή, έχει υποχρεωτικά δια-υποκειμενικό χαρακτήρα (συνιστά μια σύμβαση; ) και αντλείται από μια κοινή (επικοινωνήσιμη) δεξαμενή νοημάτων. Το Voorstellung είναι το “απλώς προσωπικό”, η μη μεταδόσιμη, υποκειμενική εντύπωση στο μυαλό του ομιλητή. Δυο λέξεις μπορεί θαυμάσια να έχουν το ίδιο Bedeudung αλλά διαφορετικό Sinn. Gottlob Frege από τα σπάργανα του 20ου αιώνα.

Γιατί δεν μπορεί κανείς εύκολα να αρνηθεί οτι η ανθρωπότητα έχει μια κοινή δεξαμενή σκέψεων που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Κάτω από αυτό το φώς, δε χρειάζεται να έχουμε αναστολές όταν μιλάμε για το νόημα (Sinn), ενώ στην περίπτωση της αντίστοιχης ιδέας (Voorstellung), αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς, θα πρέπει πάντα να προσθέτουμε σε ποιόν ανήκει και πότε.

Είναι η ποίηση μια πορεία από το Voorstellung στο Sinn;

Απίστευτο πόσο αργούν τέτοιες συζητήσεις να διανύσουν την απόσταση ανάμεσα στις ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις και τις συζητήσεις της καθημερινής ζωής.

`κάθε ζωή δεν είναι παρά το άθροισμα αναπάντεχων γεγονότων’

Wednesday, November 16th, 2005

Αντιγράφοντας από την αναπάντεχα ελκυστική “Τριλογία της Νέας Υόρκης” του Paul Auster,

Σε τελική ανάλυση, κάθε ζωή δεν είναι παρά το άθροισμα αναπάντεχων γεγονότων, ένα χρονικό διασταυρώσεων της τύχης, ευτυχών συγκυριών, τυχαίων συμβάντων που δεν αποκαλύπτουν τίποτα εκτός από την έλλειψη σκοπού εντός τους.

Μας αρέσουν οι λογοτεχνικοί χαρακτήρες (και οι συγγραφείς) που αναγνωρίζουν στο πρόσωπο της τυχαιότητας την έλλειψη σκοπού (και άρα νοήματος ; ) στη ζωή τους αλλά και την αδυναμία τους να αναμετρηθούν με την (οποιαδήποτε) ενσάρκωση του `εκτός’ (είτε λέγεται κοινωνία, είτε πόλη, είτε κόσμος, είτε, σε μικρότερη κλίμακα, οικογενειακός περίγυρος) επειδή συνειδητοποιούμε (κάποτε) τη δική μας αδυναμία να καθοδηγήσουμε τη ζωή μας μέσα στο δικό μας `εκτός’ που μας παρασέρνει πάντα λίγο πιο ‘δω ή λίγο πιο ‘κει.

Ίσως το λάθος βρίσκεται (ξανά) στην υπόθεση ενός `ενιαίου και αδιαίρετου’ εαυτού. Ίσως η τύχη που καθορίζει τη ζωή μας είναι τα κομμάτια του εαυτού μας που εξεγείρονται ενάντια στις επιλογές του `ενιαίου και αδιαίρετου’.