Χτες βράδυ ξεκίνησα την πρώτη ανάγνωση του “πρώτου και πιθανότατα κορυφαίου” δείγματος μοντέρνας λογοτεχνίας (Δον Κιχώτης). Μένει να δούμε πότε και αν θα τελειώσει.

Στο μεταξύ έχω ήδη διαβάσει την τρισέλιδη , συλλαβή προς συλλαβή, ανάλυση της πρώτης πρότασης (En un lugar de la Mancha…) από τον Μπόρχες, μοναδικός σκοπός του οποίου φαίνεται πως ήταν να καταδειχθεί πως κάθε γραμματική ανάλυση είναι απολύτως απαραίτητη και ταυτόχρονα τελείως άχρηστη.

Έχοντας μόλις τελειώσει την τελευταία συλλογή διηγημάτων του Αχιλλέα Κυριακίδη (εξαιρετικό), αναρωτιέμαι αν μπορεί κανείς να ορίσει (να περιγράψει, να διαγράψει όρια επαρκή έστω μόνο για λόγους ταξινόμησης) κάτι σαν το νεο ελληνικό διήγημα. Υπάρχουν κοινά νομίζω ανάμεσα στον Κυριακίδη, τον Αλέξη Πανσέληνο και την Έρση Σωτηροπούλου που επίσης διάβαζα πρόσφατα. Συγκοινωνούντα θέματα, συγγενικό ύφος.

Ακριβέστερα, κάποια από τα διηγήματά τους μπορούν μάλλον να σχηματίσουν μαζί ένα είδος corpus.

Ποιοί άλλοι μπορούν να παίξουν στο ίδιο παιχνίδι;

Το γνωστό μυθιστόρημα του Καραγάτση. Εξαιρετικά γραμμένοι και πολύπλοκοι χαρακτήρες. Πλοκή αρκούντως ενδιαφέρουσσα για να πυροδοτήσει την ομώνυμη τηλεοπτική σειρά. Ένα πλήρες αστικό μυθιστόρημα (που διαπνέεται από μια ηθική ελεύθερου ανθρώπου) σε μια χώρα χωρίς αστική τάξη. Από μόνα τους όλα αυτά είναι εντυπωσιακά επιτεύγματα, η δε επιμονή στην δημοτική κερδίζει μέχρι και τη συμπάθειά μου.

Από την άλλη οι πολιτικοί υπαινιγμοί που βρίσκονται διάσπαρτοι στο έργο είναι κάπως ατυχείς ενώ αρκετά naive βρήκα και το όλο μετα-λογοτεχνικό εγχείρημα που συνιστά το concept του βιβλίου.

Το πιό θλιβερό: δεν είναι ο θάνατός του Μ.Αναγνωστάκη που μας προξενεί έκπληξη, αλλά το γεγονός πως μέχρι χτές ζούσε ακόμη. Απ’την άλλη, αυτή η χώρα εκεί κάτω είναι συνηθισμένη να χάνει ευκαιρίες.

είναι ο τίτλος ενός βιβλίου με θέμα την ιστορία της Θεσσαλονίκης. Ο συγγραφέας Marc Mazower περιγράφει την, εντελώς επισκιασμένη για μας, περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας κατά την οποία η πόλη γνώρισε την ακμή εξ’αιτίας του πολυεθνικού χαρακτήρα των κατοίκων της και της, υπό την ανοχή της Πύλης, σχετικής ανεξιθρησκείας που αυτοί απολάμβαναν.

Η Εβραϊκή κοινότητα συγκεκριμένα, που αριθμούσε 30.000 κατοίκους και εισήχθει κατευθείαν από την Ισπανία μετά τους εκεί διωγμούς, και με τις ευχές του Σουλτάνου, βοήθησε στην οικονομική ανάπτυξη της πόλης για τέσσερις αιώνες πριν εξολοθρευθεί στο Άουσβιτς. Η προέλευσή της μου καθιστά λίγο πιο σαφές αλλά και πιο γοητευτικό το μικρό απόσπασμα από τον “Αθάνατο” του Μπόρχες, όπου ο

Ιωσήφ Καρτάφιλος [...] χειριζόταν κάμποσες γλώσσες. Μέσα σε λίγα λεπτά πέρασε από τα αγγλικά στα γαλλικά και από τα γαλλικά σε ένα αινιγματικό κράμα ισπανικών της Σαλονίκης και πορτογαλλικών του Μακάο

Αντιλαμβάνομαι τον εαυτό μου σαν έναν άνθρωπο που πέρασε απότομα από την εφηβεία στα γηρατειά και ψάχνει τους αμέτρητους κρίκους της ανύπαρκτης μεσότητας στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αγαπούν ή αδιαφορούν οι άλλοι. Εν προκειμένω, οι αναγνώστες.

Ευγένιος Αρανίτσης, επικίνδυνα, από το φύλλο της 19 Ιουνίου στην Ελευθεροτυπία.

Υπάρχει κάτι συγ-κινητικό όταν διαπιστώνεις οτι κι άλλοι διάβασαν τα ίδια βιβλία με σένα και σταμάτησαν στις ίδιες προτάσεις.

Απ’την άλλη, η αγγλική μετάφραση (έκδοση vintage classics με ένα πανέμορφο εξώφυλλο) που διάβασα τελευταία (εδώ που τα λέμε πριν ενάμιση χρόνο τουλάχιστον) ακούγεται λίγο διαφορετικά. Δεν ξέρω Ιταλικά για να το διαπιστώσω, αλλά έχω την εντύπωση πως στην ελληνική μετάφραση βάλανε ελαφρώς περισσότερο “χρώμα” απ’ότι έπρεπε.

Συχνά δυσκολεύομαι να εξηγήσω γιατί προτιμώ ένα παλιό κιτρινισμένο αντίτυπο (που διάβασα) από ένα ολόιδιο καινούριο. Δεν ξέρω αν αυτό είναι το πρώτο σύμπτωμα της ασθένειας του συλλέκτη.

Σε κάθε περίπτωση, από τότε (παλιά) που διάβασα ένα σημείωμα του Έκο με τίτλο “βιβλιόφιλοι και βιβλιοφάγοι” έχω μια αρνητική προδιάθεση για την συλλογή βιβλίων. Προκαταληψεις.