Τις προάλλες βγαίνοντας απ’την μπανιέρα παρατήρησα οτι τα νύχια των ποδιών μου έχουν παραμεγαλώσει και σκέφτηκα οτι καλό είναι να τα κόψω σε πρώτη ευκαιρία. Παράξενο, μια και εκείνη ακριβώς η στιγμή ήταν η πιο κατάλληλη ευκαιρία, καθώς βγαίνεις απ’το μπάνιο και πριν διαβάσεις στο λάπτοπ για τον Μουμπάρακ που έφυγε και το στρατό που ανέλαβε για έξι μήνες στην Αίγυπτο.

Χτες διάβαζα τα επετειακά του silezukuk και του Δύτη για τα 26 χρόνια απ’ το θάνατο του Κορτάσαρ, και σκέφτηκα να ξαναδιαβάσω τις ιστορίες των Κρονόπιο και των Φάμα, και μετά μου κόλλησε ξαφνικά η ιδέα οτι το buzz είναι ακριβώς ένα μέρος γεμάτο από Κρονόπιο και Φάμα, περισσότερους Φάμα είναι η αλήθεια, έχει και μερικούς Εσπεράντζα που πέφτουν κάθε βδομάδα απ’την φοινικοκαρυά. “Τα σπίτια των Φάμα είναι τακτοποιημένα και ήσυχα, ενώ στα σπίτια των Κρονόπιο επικρατεί μεγάλη φασαρία και οι πόρτες βροντάνε. Οι γείτονες πάντα παραπονιούνται για τους Κρονόπιο και οι Φάμα κουνάνε συγκαταβατικά το κεφάλι τους και πηγαίνουν να δούν αν όλες οι ετικέττες είναι στη θέση τους.”

Καθόλη τη διάρκεια του έτους 1849, ενώ η Ιρλανδία μαστίζεται από το μεγάλο λιμό και στην Ιταλία ο Γκαριμπάλντι μπαίνει στη Ρώμη, ενώ στις ΗΠΑ ο Μισσισιπής πλημμυρίζει την Νέα Ορλεάνη και το St. Louis καίγεται σχεδόν ολοσχερώς αφήνοντας όσους επίδοξους χρυσορύχους ταξίδευαν από την ανατολή στην Καλιφόρνια χωρίς ενδιάμεσο σταθμό για μερικούς μήνες, ενώ η Βενετία παραδίδεται στα στρατεύμετα των Αυστριακών και κάποιος Ντοστογιέφσκυ καταδικάζεται εις θάνατον για αντικυβερνητικές πράξεις και συμμετοχή σε εξτρεμιστική ομάδα διανοούμενων, ενώ ο Πόε και ο Σοπέν πεθαίνουν και ο Στρίντμπεργκ και ο Παβλόφ γεννιούνται, στο βασίλειο της Δανιμαρκίας συμβαίνει μεταξύ άλλων κάτι οπωσδήποτε αδιάφορο: ο κύριος Κίρκεγκαρντ και η Ρεγκίνα Όλσεν εκτελούν με ζήλο τους προσχεδιασμένους πρωινούς και απογευματινούς τους περιπάτους στους δρόμους της Κοπεγχάγης.

Αν δεν ήμουν ένας μετανοών, με την προηγούμενη ζωή μου, ούτε ένας μελαγχολικός… ο δεσμός μας θα μ’είχε κάνει τόσο ευτυχισμένο όσο δεν ονειρεύτηκα ποτέ οτι μπορούσα να είμαι.

Περνούσαν από τα ίδια σημεία, μέρα με τη μέρα, και όταν συναντιόνταν αντάλασσαν μόλις ένα αδιόρατο νεύμα, μια χειρονομία που έπρεπε ακολούθως να ερμηνευθεί σαν καλής ή κακής θέλησης, ανάλογα με το αν ο κύριος Κίρκεγκαρντ βρισκόταν σε αισιόδοξη ή μελαγχολική καμπή. Μια ματιά κατά τη διάρκεια του κυρήγματος στην εκκλησία, μια κίνησή του να της αφήσει χώρο να περάσει στο δρόμο, το ελαφρύ ανασήκωμα του καπέλου, το γεμάτο προσμονή σταμάτημά της στη μέση ενός δρόμου ή πάνω σε μια γέφυρα.

[Στο περιθώριο] Μου είπε: “Είθε να μην είναι πολύ αργά όταν θα μετανιώσεις…”. Αναγκάστηκα με σκληρότητα να αστειευτώ και τη ρώτησα αν νόμιζε πως έπρεπε να έρθω όπως ο Βίλχελμ στη μπαλάντα της Λενώρας

Εννιά χρόνια πριν ο Κίρκεγκαρντ στα εικοσιεφτά του έλεγε στην δεκαοχτάχρονη Ρεγκίνα που μόλις είχε παίξει πιάνο για αυτόν: “Τί με νοιάζει η μουσική! Εσάς επιθυμώ, εσάς επιθυμούσα τα τελευταία δυο χρόνια.” Ο αρραβώνας που ακολούθησε με την κεραυνοβολημένη Ρεγκίνα κράτησε λίγους μόλις μήνες: ο Κίρκεγκαρντ γρήγορα αποφάσισε οτι ο ρόλος που του επιφυλάσσει η μοίρα, του φιλοσόφου, του συγγραφέα, του Χριστιανού, δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τον έγγαμο βίο. Όχι μόνο διέλυσε τον αρραβώνα, εξαιτίας της μελαγχολίας του, αλλά προέτρεψε την Ρεγκίνα να παντρευτεί. Εκείνος δεν θα παντρευόταν; “Ναι, βέβαια, σε δέκα χρόνια, όταν θα έχω ξεζουμιστεί και θα χρειάζομαι μια νεαρή γεμάτη πόθο να με ξανανιώσει”!

Τί είναι άλλωστε ο Χριστιανισμός; Δεν είναι βέβαια ένα σύνολο από θεωρήματα, αλλά μονάχα να τεθείς στην υπηρεσία του.

Η Ρεγκίνα κατέρρευσε, αλλά δυο χρόνια αργότερα παντρεύτηκε τον Σλέγκελ, τον παλιό της δάσκαλο.

Το “Ημερολόγιο του Αποπλανητή” γράφτηκε εξ’αιτίας της, για να την απωθήσω. Δε χάνει κανείς αυτόν που αγαπάει παρά όταν τον κάνει να ενεργήσει αντίθετα με τις πεποιθήσεις του. Αυτή το διάβασε, το ξέρω από τον Σίμπερν.

Οι περίπατοι στην πόλη ξεκίνησαν συστηματικά το 1849 και τελείωσαν όταν ο Κίρκεγκαρντ ζήτησε την άδεια από τον Σλέγκελ να μιλήσει στη Ρεγκίνα και ο Σλέγκελ αρνήθηκε. Τότε ο Κίρκεγκαρντ άλλαξε καθημερινά δρομολόγια.

Ποτέ δεν άλλαζα το δρόμο μου κατά ένα βήμα και γύριζα πάντοτε από το δρόμο του Κάστρου, ακόμα κι όταν, σπανιότατα, συνέβαινε να φαίνεται, λίγα βήματα μακρύτερα, ναρχεται από το δρόμο του Ασβεστόφουρνου και θα μπορούσα να διασταυρωθώ μαζί της αν δεν έστρεφα. Έτσι γινόταν μέρα με τη μέρα. [...] Την επόμενη Κυριακή, ήμουν στην εκκλησία για να ακούσω το κύρηγμα του Πωλλί. Ήταν κι αυτή επίσης. Στάθηκε κοντά μου. Ο Πωλλί κηρύττει όχι πάνω στο ευαγγέλιο αλλά πάνω στην επιστολή που αναπτύσσει οτι “πάσα δόσις αγαθή και παν δώρημα τέλειον” κλπ. (επιστολή Ιακώβου, 1,17). Σ’αυτές τις λέξεις, κρυμμένη από το διπλανό της, στρέφει το κεφάλι και μου ρίχνει ένα πολύ διεισδυτικό βλέμμα. Κοίταζα αορίστως μπροστά μου.

Το 1855 η Ρεγκίνα και ο Σλέγκελ έφυγαν για τις Δανικές Δυτικές Ινδίες ενώ αργότερα τον ίδιο χρόνο ο Κίρκεγκαρντ, στα σαρανταδύο του, πέθανε ξαφνικά.

Έπειτα έρχονται στιγμές όπου όλα μου φαίνονται να ‘χουν μια απέραντη γλυκήτητα, όπου πιστεύω οτι έχω εννοήσει πως ο προορισμός μου είναι να περιβάλλω ακριβώς με αλήθεια την ύπαρξή μας διασαφηνίζοντας και ομολογώντας φανερά οτι ο χριστιανισμός μας είναι μια παρηγοριά και οτι δεν απαιτούμε απο τον καθένα να είναι οπαδός.

H Ρεγκίνα Όλσεν έζησε μέχρι το 1904 και προς το τέλος της ζωής της έδωσε μερικές συνεντεύξεις σε επιμελητές του έργου του Κίρκεγκαρντ, οι οποίες όμως δε διαφώτησαν ιδιαίτερα τη σχέση της μαζί του. Ο σχολιαστής Robert Neiiendam έγραψε οτι “ήξερε πως την ανέδειξε μαζί του στην Ιστορία και αυτή η σκέψη ήταν η ανταπόδωση για όσα είχε υποφέρει”.

* Soeren Kirkegaard: Ρεγκίνα. Μετάφραση Παύλου Παπασιωπη (1906 – 1977 γεννηθής εν Κοζάνη έλληνας λογοτέχνης που δημοσίευσε μόνο δύο συλλογές διηγημάτων σε απόσταση δέκα χρόνων η μια από την άλλη, με τους τίτλους “Αίθουσα” και “Εκτροπή”). Εκδόσεις Κωνσταντινίδη.

Μια από τις πολλές ετυμολογικές απόπειρες της λέξης Jazz είναι οτι προήλθε από την Jass που με τη σειρά της είναι παραφθορά του γαλλικού chasser (‘chercher à prendre’, ‘pousser devant soi, obliger à avancer … faire avancer rapidement’). Μια άλλη, πιο ρομαντική αλλά μάλλον πιο λανθασμένη, εξηγεί οτι το Jass ήρθε απ’το jasmine, διότι οι ιερόδουλες στη Γαλλική συνοικία της Νέας Ορλεάνης είχαν για αγαπημένο τους άρωμα αυτό του γιασεμιού, και οτι στα σοκάκια της Νέας Ορλεάνης οι περαστικοί έσπαγαν πλάκα με τις πινακίδες Jass, καλύπτοντας ή ξεκολώντας το J, οπόταν οι μαγαζάτορες το άλλαξαν σε Jazz. Mια ακόμα οτι προέρχεται από το όνομα Jezebel, επίσης δημοφιλές ανάμεσα στις ποτάνες της Ν. Ορλεάνης. Μια άλλη οτι προέρχεται απ’την αφρικανικής καταγωγής jaz που έφτασε να σημαίνει στα κρεολικά επιταχύνω το ρυθμό, τα πράγματα, τις εξελίξεις.

Και στο βιβλίο του Pynchon, Against The Day, δυο αναρχικοί (απ’αυτους που έβαζαν βόμβες πριν το 1900), ένας εκ των οποίων παίζει μουσική σε ένα μπουρδέλο στην Γαλλική συνοικία, συζητάνε για την τέλεια Αναρχική οργάνωση. Ο μουσικός παρατηρεί οτι η έκφραση “Αναρχική οργάνωση” είναι αντιφατική.

“Yet I’ve noticed the same thing when your band plays – the most amazing social coherence, as if you all shared the same brain.”

“Sure, but you can’t call that organization.”

“What do you call it?”

“Jass.”

*Ken Burns Jazz Intro

**”washes away the dust of everyday life”

Στην κυριακάτικη λογοτεχνική επιθεώρηση των NYT ο Jim Holt επιχειρηματολογεί υπέρ της αποστήθισης ποιημάτων. Καθημερινή πρακτική που στη ζωή του υποκαθιστά τη λειτουργία ενός ipod, η απομνημόνευση είναι μια διαδικασία που ξεκινά σχεδόν μηχανικά, ισχυρίζεται: καταπίνοντας ένα-δυο καινούριους στίχους κάθε μέρα. Αναρωτιέμαι αν θα είχα ποτέ την πειθαρχία πoυ χρειάζεται για κάτι τέτοιο. Αναρωτιέμαι αν θα βελτίωνε τις ανεκδιήγητα κακές επιδόσεις μου στην απομνημόνευση του οτιδήποτε (O Holt λέει πως είναι αμφίβολο – η αποστήθιση ποιημάτων φαίνεται πως σε κάνει καλύτερο στην αποστήθιση ποιημάτων, κι αυτό είναι όλο). Αναρωτιέμαι, ως Έλλην του εξωτερικού, αν θα βοηθούσε στην διάσωση της μητρικής μου γλώσσας ή στη διατήρησή της σε ανεκτά επίπεδα. Αναρωτιέμαι αν θα βελτίωνε την προβληματική μου άρθρωση. Ένα είναι σίγουρο: αν είχα την επιμονή να το καλλιεργήσω, θα το διασκέδαζα αφάνταστα.

Παρακάτω, ο Joseph O’Neill, συγγραφέας του Netherlands που περιμένει στη διαρκώς αυξανόμενη στοίβα βιβλίων μου να διαβαστεί, γράφει για τις επιστολές του Μπέκετ που δημοσιεύονται για πρώτη φορά (δεν λείπει και η απαραίτητα νευρώδης και απαραίτητα ασπρόμαυρη φωτογραφία του θείου Σάμουελ). Επιστολές προς τον Joyce π.χ., σχετικά με τη χρήση διαφορετικών γραμματικών τύπων στην Ελληνικήν, επιστολές που έγραψε σε διάφορες γλώσσες σε μια δύστοκή και δύσκολη περίοδο της ζωής του (και πολυτάραχη περίοδο στην Ευρώπη γενικώς). Αναρωτιέμαι αν αυτό είναι ένα από τα χιλιάδες εκείνα βιβλία που δεν θα διαβάσω ποτέ λόγω έλλειψης χρόνου. Δεν μπορεί όλοι οι άνθρωποι να έχουν χρόνο για όλα τα βιβλία. Οι ιδιωτικές επιστολές του Μπέκετ σίγουρα διαβάζονται από ανθρώπους που έχουν τουλάχιστον διαβάσει πρωτύτερα ένα βιβλίο του Μπέκετ από εκείνα που ο ίδιος έγραψε με σκοπό να διαβαστούν. Κάτι με σπρώχνει παρ’όλα αυτά να το παραγγείλω. Αγοράζοντάς το, όμως, αναρωτιέμαι, δεν εξαγοράζω το δικαίωμα να αναβάλλω επ’αόριστω την ανάγνωσή του; Ο old boy ή ο Μπόρχες σίγουρα θα έχουν γράψει κάτι σχετικό.

Σημαίνουν όλα αυτά πως είμαι posh, όπως ισχυρίζεται σε κάθε ευκαιρία η Heleen; Τί θα έλεγε ο Irvin Yalom, αναρωτιέμαι;

Η “Ελληνική ομάδα εκλαϊκευσης σωματιδιακής φυσικής” είναι παρακλάδι της αντίστοιχης ομάδας του CERN και έχει ως στόχο να διαδώσει στο ευρύ κοινό τα θεωρητικά και πειραματικά επιτεύγματα στο χώρο της σωματιδιακής φυσικής. Εκτός από μεταφράσεις δημοφιλών φυλλαδίων και πόστερ του CERN για το LHC (σημαντική δουλειά από μόνη της), η ομάδα

1. φαίνεται να μεταφράζει συστηματικά τις επίσημες ανακοινώσεις του LHC
2. διοργανώνει masterclasses όπου μαθητές των τελευταίων τάξεων του Λυκείου παρακολουθούν εκλαϊκευτικές διαλέξεις από σχετικούς πανεπιστημιακούς και έχουν την ευκαιρία να παίξουν με πραγματικά πειραματικά δεδομένα. Παίζει και μια ημέρα για καθηγητές λυκείου!
3. “Μέλη της Ελληνικής Ομάδας Εκλαΐκευσης δίνουν σεμινάρια-διαλέξεις σε μαθητές Λυκείων και Γυμνασίων, επιμορφωτικά σεμινάρια σε καθηγητές Μέσης Εκπαίδευσης καθώς και παρουσιάσεις σε ευρύ κοινό.” Η ομιλία φαίνεται να είναι στανταρισμένη και με σχετικό βίντεο.
4. Η ομάδα φαίνεται να προσπαθεί να μεταφράσει και τα συνήθως πολύ καλά “explain it in 60 seconds” άρθρα του symmetry magazine (joint fermilab/slac publication), ξεκινώντας από αυτά τα δύο εδώ.

Σε γενικές γραμμές φαίνεται να είναι μια κατ’αρχάς συνεπή προσπάθεια με καλές επιλογές περιεχομένου, παρά τον τραγικά web -1 ιστότοπο (που μπορεί όμως να βελτιωθεί εύκολα) ο οποίος κάνει την περιήγηση λίγο στριφνή*. Ελπίζω η προσπάθεια να συνεχιστεί και να βρεί ανταπόκριση κυρίως όσον αφορά τα σχολεία και τις μαθητικές εκδηλώσεις. Όσοι καθηγητές λυκείων ενδιαφέρεστε να τους φέρετε για παρουσίαση, επικοινωνήστε μαζί τους (στοιχεία στο τέλος αυτής της σελίδας).

*Επίσης να γκρινιάξω για τις μεταφράσεις των δύο άρθρων του symmetry magazine όπου υπάρχουν προτάσεις που έτσι όπως είναι μεταφρασμένες δε βγάζουν νόημα.

Το γεγονός οτι ο Ezra Pound υπήρξε και έγραψε θέτει αυτόματα, στη συνείδησή μου, ίσως τον πιο δυσεπίλυτο γρίφο σε σχέση με την λογοτεχνία και την προσληψή της. Εξηγούμαι:

“It took you ninety-seven words to do it,” Pound is reported to have remarked to a young literary aspirant who had handed him a new poem. “I find it could have been managed in fifty-six.” He claimed that his best-known short poem, “In a Station of the Metro,” took a year and a half to write, and that he had cut it down from thirty lines:

The apparition of these faces in the crowd;
Petals on a wet, black bough.

[...] It’s important to recognize, though, that the subject of the poem is not “these faces”; the subject is “the apparition.” (Otherwise, the first three words would be superfluous, subject to the Imagist razor.) The faces are not what matters. What matters is the impression they make in the mind of a poet. That is where the work of association takes place. This is what poets do: they connect an everyday x with an unexpected y. “Apparition” also reminds us [...] that the poem takes place under the ground: the people are experienced as ghosts, the subway as a visit to the underworld.

από το άρθρο του Louis Menand “The Pound Error” στο New Yorker.

Ας σημειωθεί, τώρα, οτι ο Pound ήταν φασίστας μέχρι το κόκκαλο. Όχι απλός φασίστας, αλλά στρατευμένος φασίστας, με φασιστικούς χαιρετισμούς, αντισημιτικά κηρύγματα και με το καλύτερό του ποίημα μια ελεγεία στον αδικοχαμένο Μουσσολίνι! Ταυτόχρονα υπήρξε φίλος του Duchamp, του Tzara, του Hemingway.

Το να απορρίψει κανείς την ποίηση του Pound ως προϊόν της φασιστικής σκέψης μου φαίνεται υπερβολικά δύσκαμπτο. Τότε, μόνο και μόνο για λόγους συνέπειας, θα έπρεπε να απορρίψει ολόκληρη την στρατευμένη τέχνη και τη μισή και πλέον λογοτεχνική παραγωγή.

Από την άλλη πώς να συμβιώσεις με τους στίχους του Pound χωρίς την εκπεφρασμένη φασιστική ιδεολογία του, πως να απομονώσεις το ποίημα από τον ποιητή; Χωρίς να παραδοθείς, πάει να πεί, αμαχητί στον υπερβολικά ασύνδετο κόσμο του μεταμοντερνισμού όπου φόρμα και περιεχόμενο, λέξεις και νόημα, ποίημα και πρόθεση του ποιητή ζουν ζωές ανεξάρτητες και η σχέση μεταξύ τους μοιάζει χαλαρή και νεφελώδης.

“The Pisan Cantos,” which Pound composed in the Army Disciplinary Training Center, at a time when he had every expectation of being executed, is, formally, an elegy occasioned by the death of Mussolini at the hands of Italian partisans.

Ben and la Clara a Milano / by the heels at Milano.

Ανάμεσα σε μένα, που διαβάζω συνήθως ξαπλωμένος στο κρεβάτι, και στον εδώ και δεκαπέντε πέντε χρόνια νεκρό Χιλιανό συγγραφέα Roberto Bolano, μεσολαβούν εξακόσιες τόσες σελίδες πολυτελούς χαρτιού πάνω στο οποίο είναι τυπωμένη με εργοστασιακή ακρίβεια μια από τις ενσαρκώσεις του μυθιστορήματος ‘The Savage Detectives’. Σε μια από αυτές τις σελίδες ξαναδιάβασα, χωρίς προειδοποίηση, συμπυκνωμένη, την επιτομή της έννοιας “Αριστερά” (αυτήν του συναισθήματος που ήταν αληθινό, όχι απαραίτητα του οράματος που ήταν ψεύτικο):

One day I asked him where he’d been. He told me that he’d traveled along a river that connects Mexico and central America. As far as I know there is no such river. But he told me that he traveled along this river and that now he could say he knew its twists and tributaries. A river of trees or a river of sand or a river of trees that in certain stretches became a river of sand. A constant flow of people without work, of the poor and the starving, drugs and suffering. A river of clouds he’d sail on for twelve months, where he’d found countless islands and outposts, although not all the islands were settled, and sometimes he thought he’d stay and live on one of them forever or that he’d die there.

Αυτόν τον καιρό διαβάζω μόνο Camus, Old Boy και Pynchon. Οι άλλοι να περιμένουν – δεν έχω πολύ χρόνο.

Το πρώτο βιβλίο που διάβασα μετά την εγκατάστασή μας στο εξωτικό, από κάθε άποψη νησί Ουά(χ)ου, στη Χαβάι, (και ενώ έχω βρεθεί αντιμέτωπος με μια μεταλλαγμένη έκδοση της Αμερικάνικης κουλτούρας σε ένα νησί που ανήκει, σου υπενθυμίζεται με κάθε τρόπο, στην Ασία), είναι το “Να έχεις και να μην έχεις” του Χέμινγουεϊ. Γεμάτο από σφαίρες, αίμα, καταπίεση και χαμένα κορμιά, αλλά στην Καραϊβική, όχι στη μέση του Ειρηνικού.

Κι ενώ το κείμενο δεν αφορά ουσιαστικά τους κατοίκους του νησιού, μου δίνει την αίσθηση οτι τώρα καταλαβαίνω ελαφρώς καλύτερα το υποβαθμισμένο, τουλάχιστον*, κομμάτι του πληθυσμού. Ίσως γιατί η γεννεσιουργός αιτία τις υποβάθμισης είναι η ίδια και στους δύο ωκεανούς: μια βαθειά και ουσιώδης διαταραχή που διατρέχει την Αμερικανική κουλτούρα.

Some made the long drop from the appartment or the office window; some took it quietly in two-car garages with the motor running; some used the native tradition of the Colt or Smith and Wesson; those well-constructed implements that end insomnia, terminate remorse, cure cancer, avoid bankruptcy, and blast an exit from intolerable positions by the pressure of a finger; those admirable American instruments so easily carried, so sure of effect, so well designed to end the American dream when it becomes a nightmare, their only drawback the mess they leave for relatives to clean up.

The men he broke made all these various exits but that never worried him. Somebody has to lose and only suckers worried.

To Have and Have not, E.Hemingway

Η προσαρμογή μας στον παράδεισο της άλλης άκρης του κόσμου δεν περιλαμβάνει μόνο ύπτιες ασκήσεις στις ομολογουμένως εκθαμβωτικές παραλίες. Περιλαμβάνει και τη συμβίωση με τις συνέπειες σε ολόκληρη την κλίμακα από το μικροσκοπικό μέχρι το μνημειώδες του somebody has to loose and only suckers worry.

*Αλλά και, εξ αντανακλάσεως, το παρελαύνον κομμάτι του πληθυσμού: τις ορδές των τουριστών που καταφθάνουν προσμένοντας να συναντούν τον παράδεισο.

`Το Σπίτι και το κελί’, του Χ. Χωμενίδη. Επιφανειακό και άοσμο, εκτός από τις συναισθηματικές/ερωτικές σκηνές. Ενδιαφέρουσα ηρωίδα η Λουκία, η μόνη νησίδα μέσα στο μισογυνισμό του συνόλου. Απογοητευτικό το τσίρκο σχετικά με τη 17Ν και πολύ ελαφρολαϊκή η προσέγγιση της δράσης και της δίκης. Καθρέφτης της ελληνικής κοινωνίας ή ανακύκλωση μιας ανακλαστικής αντίδρασης καφενείου στην τηλεοπτική ηλιθιότητα; Επίσης εκνευριστική η προφανώς μονόπαντη Β.Προαστιώτικη οπτική. Το σπίτι, το κελί και το Τσερόκι, ίσως θα ήταν καλύτερος τίτλος, μια και η 17Ν υπάρχει απλώς σαν το background στην προσωπική σαπουνόπερα ενός μάγκα βιοήχανου-οινοποιού…