Το ποστ αυτό συγγράφεται από το ολοκαίνουριο macbook της Heleen, με το οποίο παίζω όποτε βρίσκω χρόνο την τελευταία βδομάδα. Τοιουτοτρόπως έρχομαι σε καθημερινή επαφή και με τα τρία κύρια λειτουργικά συστήματα εν έτη 2008: ουμπούντου στο γραφείο, ουίντουζ στο σπίτι και μακ στην πολυθρόνα του σπιτιού.

Προσπαθώντας να ξεπεράσω την περίοδο προσαρμογής στον κόσμο της apple (περίοδος γεμάτη φοβίες, αντίδραση και αναστεναγμούς), έχω να κάνω μερικές παρατηρήσεις.

Κατ’αρχάς το σύστημα δουλεύει! Το ανοίγεις και λειτουργεί, βάζεις το καλώδιο του ίντερνετ στην υποδοχή και έχεις ίντερνετ (δεν είδα ποτέ τον configuration wizard), το skype δουλεύει χωρίς δεύτερη κουβέντα, και γενικά δεν έχω συναντήσει εφαμογή που να κολλήσει ή να μη δουλεύει ή να σέρνεται. Θα μου πείτε, αφού η apple φτιάχνει το hardware και το λειτουργικό είναι ήδη στημένο όλα αυτά είναι λογικό να συμβαίνουν. Σωστά.

Δεύτερον, τα ντζιβιντζιλάτα γραφικά υπάρχουν για να σου κάνουν τη ζωή πιο εύκολη, όχι πιο δύσκολη, ειδικά αν χρησιμοποιείς τον υπολογιστή σαν ένα είδος πανόπτη και ακαριαίας αντίδρασης γραμματέα: λεξικά, σημειώσεις, ημερολόγια, τηλέφωνα, διευθύνσεις, ατζέντες κλπ. κλπ. είναι στημένα έτσι ώστε να εμφνίζονται γρήγορα, όταν τα χρειάζεσαι. Σε συνδυασμό με τις προσεγμένες γραμματοσειρές και το γενικά ξεκούραστο σχεδιασμό του περιβάλλοντος εργασίας, νομίζω οτι το μακ είναι η ιδανική επιλογή για όσους το αντικείμενό τους είναι ανατολικά (πιο θεωρητικά) του Πολυτεχνείου. Επίσης είναι η ιδανική επιλογή για όσους περνούν ώρες ολόκληρες μπλογκάροντας ή/και σχολιάζοντας (τις ομοφοβικές τάσεις στα) ποστ των άλλων. Τούτου δοθέντος, δεν καταλαβαίνω γιατί η πλειοψηφία των χρηστών δε χρησιμοποιεί μακ.

Τρίτον, άνοιξα shell και είδα οτι παίζει ο gcc και τα λοιπά εργαλεία του συναφιού. Χωρίς να έχω τολμήσει ακόμα να δοκιμάσω compiling κώδικα, υποψιάζομαι βάσιμα οτι δεν θα έχω πρόβλημα ούτε εκεί.

Συμπερασματικά, θεωρώ οτι δεν υπάρχει ουδεμία σύγκριση ανάμεσα σε vista και OS X. Τα vista είναι σαφώς χειρότερα στις εφαρμογές που δοκίμασα. Τα vista είναι σαφώς χειρότερα κι απ’το ubuntu βέβαια, αλλά εκεί υπάρχει το πρόβλημα με τις third party εφαρμογές που είτε δεν υπάρχουν είτε είναι κακοφτιαγμένες ή παραμελημένες σε λίνουξ.

Η συγκριτική μελέτη αναγκαστικά θα συνεχιστεί.

Πρόσφατα, έμαθα, ήταν τα 70στά γενέθλια του Αρχιερέα του Προγραμματισμού, του Τιτάνα της σύγχρονης επιστήμης υπολογιστών, του Μάγου της ηλεκτρονικής τυπογραφίας, του άξιου διαδόχου του Τούρινγκ και του Φον Νόιμαν, του ενός και μοναδικού Donald E. Knuth. Όσοι ιερόσυλοι δε γνωρίζουν το γιατί ο πλανήτης οφείλει να προσκυνήσει με σεβασμό και δέος στον πιονιέρο αυτόν του 21ου αιώνα να διαβάσουν αμέσως αυτό και τους σύνδεσμους εκεί δα δέ, ειδαλλιώς θα τα πούμε στο τρίμηνο.

Ο ημίθεος-και-βάλε της επιστήμης υπολογιστών, Donald Knuth, εξηγεί γιατί αποφάσισε να γράψει το TeX (στο Knuth-profile της Kara Platoni για το Stanford Magazine):

“The worst of it was the spacing, the way the letters would jam up against each other,” Knuth says. “It was like if you took every letter and you wiggled it and made some of them go up and some of them go down. It wasn’t random – it was systematically bad.” Because the letters in some words got smooshed together, it gave them the illusion of being darker than the others. The eye is naturally drawn toward dark spots, so the reader’s focus would jump all over the page. By 1976, when it was time to print a second edition of Volume 2, Knuth could no longer stand to look at his own work, and he felt that other scientists were getting a similarly raw deal. “We didn’t want our papers just to be there, we wanted them to be beautiful,” he protests. “I wouldn’t have wanted to write The Art of Computer Programming if it was going to look ugly.”

Έτσι γεννήθηκε η τέχνη της ηλεκτρονικής τυπογραφίας και, ταυτοχρόνως, έγινε η ζωή οποιουδήποτε έχει να γράψει κείμενο με εξισώσεις απείρως πιο εύκολη. Ας σημειώσουμε οτι ο Knuth, πιστός Λουθηρανός (!!), θα μπορούσε να έχει γίνει πλούσιος από το TeX και τις μετεξελίξεις του. Αντ’αυτού προτίμησε να το δωρήσει στο public domain.

Μετά το αρχικό σοκ αρχίζει και συνηθίζει κανείς να δουλεύει με τα wikis και τα ατελείωτα documentations που κυκλοφορούν για οποιοδήποτε πρόβλημα μπορεί να φανταστεί κανείς. Αφού έμπηξα τους drivers της nvidia και τα fonts της microsoft και αφού έλυσα και τα προβλήματα με τα media players και τον ήχο (χάρη στα tips του ηρωικού J95) περνάω τώρα στην ενασχόληση με τα ψιλολοΐδια (εικονίδια, σωστό latex, pdf viewers και άλλα), γιατί την άλλη βδομάδα με περιμένει αγώνας σκληρός: έφτασε η καινούρια εξωτερική κάρτα ήχου. Το λάπτοπ σιγά σιγά βυσματώνεται σαν τον Neo στο Matrix.

Update: το skype δεν υποστηρίζει video calls για linux!!! Γιατί η υποστήριξη για linux είναι τόσο πίσω σε σχέση με τα windows; Διότι το λογισμικό είναι κλειστό, και διότι η ομάδα του skype έχει αποφασίσει να μην αφιερώσει πολλούς προγραμματιστές στο linux παρακλάδι του προγράμματος.

Μια και τώρα τελευταία πολλά ακούω για Ουμπούντου, τα svista κτλ, και μια και βαρέθηκα να έχω μόνο windows xp και να μη μπορώ να δουλέψω από command line, αποφάσισα να δοκιμάσω τον απαγορευμένο αφρικάνικο καρπό. Παρακάτω θα βρείτε τις εμπειρίες μου από την όλη επιχείρηση. Πριν αρχίσω να διευκρινίσω οτι τα παρακάτω, ενώ όπως θα δείτε ακούγονται εξαιρετικά αποθαρρυντικά, δεν θα πρέπει να σας αποθαρρύνουν από το να δοκιμάσετε την τύχη σας με ένα ελεύθερο λειτουργικό. Θα πρέπει όμως να ενθαρρύνουν όσους ασχολούνται με την κατασκευή ελεύθερων λειτουργικών να δουλέψουν περισσότερο στην κατεύθυνση της λειτουργικότητας και λιγότερο στην κατεύθυνση του εντυπωσιασμού. Ένα λειτουργικό σύστημα πρέπει πριν από όλα να λειτουργεί.

Το ποστ αυτό δεν μπορεί, δυστυχώς, παρά να είναι work in progress, καθότι αυτά που συμβαίνουν στον ανύποπτο φιλύσηχο χρήστη δεν έχουν τελειωμό.

Μέρα πρώτη:

• προσπάθησα να εγκαταστήσω το ubuntu κατευθείαν από το cd που είχα προηγουμένως ψήσει, χωρίς να προβώ σε repartitioning από τα windows, ελπίζοντας οτι αυτή τη δουλειά μπορώ να την κάνω ακριβώς πριν την εγκατάσταση (δυνατότητα που υπήρχε στην suse 8.0 και ίσως και σε παλιότερες εκδοχές της). Λάθος. Ο partitioner του ubuntu, επονομαζόμενος gpart κράσαρε (!!!) ενώ έκανε repartitioning.

• Μετά από διάφορες αποτυχημένες προσπάθειες, έφτιαξα το partitioning με το ανελεύθερο partition magic. Ξεκίνησα την εγκατασταση του ubuntu η οποία και διεκόπη άδοξα, διότι, λέει, δεν υπάρχει αρκετός χώρος στο σκληρό. Πώς; Αυτό συνέβη γιατί ο gpart που λέγαμε αποφάσισε να ξαναδιαμελήσει τον υπάρχοντα χώρο, χωρίς να ρωτήσει το αφεντικό! Και ο installer δεν τσέκαρε, πριν αρχίσει να γράφει, πόσος χώρος υπάρχει ελεύθερος!!!

• Ενώ ο απλός χρήστης κάπου εδώ θα είχε πεί το γνωστό “ε, άντε γραμήσου”, ο υπομονετικός lazopolis ξανάκανε partitioning στα windows, ξαναδοκίμασε τον installer, και αυτή τη φορά η εγκατάσταση προχώρησε επιτυχώς μέχρι τέλους, οπότε ρημπούτ. Μετά το ρεμπούτ, αντί για τον grub που θα μας έδινε την επιλογή να διαλέξουμε ανάμεσα σε windows και ubuntu, τί βλέπουμε, κύριοι; Μαύρη οθόνη και error message, διότι invalid boot sector!!! ούτε ubuntu ούτε xp.
• O ηρωικός lazopolis αποφάσισε τότε (α) να επανεγκαταστήσει windows, (β) να σώσει τα σημαντικά αρχεία σε άλλο σκληρό και (γ) να παραδώσει το μηχάνημα στο ubuntu καθ’ολοκληρίαν! Η εγκατάσταση αυτή τη φορά πέτυχε και το μηχάνημα μπούταρε θριαμβευτικά το καφετί ubuntu.

Μέρα δεύτερη

• Όλα βαίνουν καλώς και ο μικρός εξερευνητής lazopolis ψάχνει να βρεί πώς θα καταφέρει να βάλει ελληνικό πληκτρολόγιο. Τα καταφέρνει, βεβαίως. Απλώς ανοίγει κανείς το system/preferences/keyboard και προσθέτει το ελληνικό layout. Μετά όμως ο γνωστός συνδυασμός alt+shift δεν γυρνάει το πληκτρολόγιο από αγγλικό σε ελληνικό, όπως θα περίμενε κανείς. Κάπου εδώ γύρω θα είναι η επιλογή για το shortcut, σκέφτεται ο μικρός ανίδεος lazopolis. Και όντως, τρεις μέρες μετά η επιλογή βρέθηκε (θαμμένη σε ένα drop down menu). Μα καλά, μαλάκες είναι (σκέφτηκε ο μικρός lazopolis). Ο default συνδυασμός ήταν alt+alt !!!
• Ο firefox κάνει κάτι περίεργα πότε πότε, τα extensions του delicious είναι “fully integrated”, δηλαδή τους έχουν αλλάξει τον αδόξαστο και έχουν χώσει το yahoo βαθειά στη μήτρα του browser. Αλλά, ας μην είμαστε γκρινιάρηδες.
• Επιχείρηση skype. Το usb μικρόφωνο της logitech δεν φαίνεται να το βλέπει το σύστημα. Μετά από αρκετό ψάξιμο στο διαδύκτιο, η παλιά καλή λύση αποδεικνύεται η μόνη που δουλεύει: βγές και ξαναμπές με το βύσμα του μικροφώνου μπηγμένο. Άκου να δείς.

Μέρα τρίτη

• όταν ανακαλύπτει ο απλός χρήστης οτι τα multimedia δε δουλεύουν καθόλου: ενώ οι μισές εφαρμογές ήχου παίζουν (μουσική από cd), οι άλλες μισές δεν παίζουν καθόλου (και συγκεκριμένα τα amarok και mplayer που υποτίθεται οτι είναι τα γαμάτα). Λες να φταίει που δεν έχω βάλει kubuntu αλλά απλώς ubuntu; Βάζω το kubuntu και τα βλέπω όλα μπλε για λίγο, αλλά μετά ξαναγυρίζουμε στο καφέ desktop, ενώ το amarok συνεχίζει να μην παράγει ήχο παρότι δουλεύει (ας πούμε κάνει streaming). Τα φόρουμ έχουν μια σειρά από ενδιαφέρουσες ιδέες για το τί μπορεί να φταίει (το xine engine, λέει, ή ίσως το ubuntu το ίδιο που δεν την πάει την κάρτα ήχου μου). Λύση δε βρέθηκε ακόμα.
• Ο mplayer βαράει άσχημα crashes: fatal error, error opening/initializing the selected device -v0 κτλ. κτλ. Ούτε εδώ έχουμε βγάλει άκρη ακόμα.

Θα σας κρατώ ενήμερους για την συνέχεια. Μέχρι τότε να πώ, πάντως οτι πρόκειται για τελείως γελοία κατάσταση. Αν αυτοί οι ubuntu πιστεύουν οτι με αυτά τα δεδομένα θα προσελκύσουν τους “απλούς χρήστες” και όχι αποκλειστικά τους χρήστες ναρκωτικών, τότε πιστοποιώ πως ζούνε σε μια υπέροχη, φανταστική, αφρικανική χώρα.

Πριν κλείσω, να σας ενημερώσω οτι το logo του ubuntu είναι “linux for human beings”.

Update: το Amarok φαίνεται να δουλεύει τώρα, αφού κατέβασε, λέει, ένα πακέτο για να παίζει mp3 αρχεία! Το default δεν έπαιζε mp3, έπαιζε μόνο μπεγλέρι. Κατά καιρούς (μια στις δέκα) σκάει και κανένα μήνυμα του τύπου “αυτό το αρχείο είναι σακατεμένο” ή “τί αρχείο είναι αυτό”, αλλά μόλις το βάλεις να την ξανακάνει την ίδια δουλειά την κάνει αγόγγυστα. Χωροχρονικές ανωμαλίες, λέμε.

Σήμερα, γιατί αύριο θα έχουν ανοίξει άλλα 100 χιλιάδες. Αύριο πρωί θα έχουν ανέβει και 1.3 εκατομύρια φρέσκα ποστάκια για σένα προσωπικά. Τα στατιστικά έρχονται από την τελευταία ανακοίνωση της Technorati, από τα συμπεράσματα της οποίας αξίζει να σημειωθεί οτι, μετά τα αγγλικά, η επικρατέστερη γλώσσα είναι τα γιαπωνέζικα (και ακολουθούν τα κινέζικα) και όχι τα ισπανικά όπως φανταζόμουν.
Επίσης σημαντικό, ίσως, είναι οτι τα ιστολόγια που καταγράφονται να έχουν περισσότερη επιρροή (μέσω του συστήματος αξιολόγησης συνδέσμων της υπηρεσίας) συντηρούνται με, κατά μέσο όρο, 25 ποστ το μήνα (!!), δηλαδή κάτι λιγότερο από ένα τη μέρα, ενώ η αφρόκρεμα των ιστολόγων (οι δημοφιλέστεροι 4000) ποστάρουν κατά μέσο όρο δυο φορές τη μέρα!!

Παράλληλα με τον αριθμό των ποστ, θεμελιώδη ρόλο παίζει και η ηλικία του ιστολογίου: άμα δε σε τσεκάρουνε οτι είσαι αξιόπιστος δεν πας πουθενά. Με άλλα λόγια, οι δημοφιλέστεροι είναι αυτοί που υπάρχουν πολύ καιρό και ποστάρουν σαν τρελοί – οι “ακούραστοι σκαπανείς του διαδικτύου”, δηλαδή.

Τέλος αξιοσημείωτη είναι και η είσοδος των φαρσί σαν μία από τις 10 περισσότερο διαδεδομένες γλώσσες στα ιστολόγια (που μάλλον κάτι λέει για τη δυείσδυση του μέσου στο Ιραν, και ίσως και για το είδος της υποτιθέμενης ανελευθερίας στη χώρα αυτή).

Μετά τις συνηθισμένες προειδοποιήσεις για το αμφίβολο της αξιοπιστίας αντίστοιχων στατιστικών (κυρίως λόγω ιστολογίων που φτιάχνονται για διαφημιστικούς λόγους, γνωστών και ώς splogs – αν και στην technorati ισχυρίζονται οτι βελτιώνουν πολύ τα σχετικά φίλτρα) να συνοψίσω: αν θές να είσαι δημοφιλής πόσταρε σαν το Βέγγο, για μεγάλο χρονικό διάστημα και αν όχι στα αγγλικά, τουλάχιστον στα γιαπωνέζικα.

Εψές αργά (πολύ αργά όπως αποδείχτηκε) ανακάλυψα το site `The Pirate Bay .org‘, τον αυτοαποκαλούμενο μεγαλύτερο torrent tracker του πλανήτη. Σε απλά ελληνικά το site κάνει την ίδια δουλειά με το Emule, αλλά πιο αποδοτικά για μεγαλύτερα αρχεία (ταινίες, εφαρμογές, παιχνίδια) από ότι το Emule. Γενικώς, και σε όλες τις χώρες του κόσμου, τέτοιου τύπου δραστηριότητες δέχονται βροχή από μυνήσεις και οδηγούν σε ειδικές νομοθεσίες που κατασκευάζονται για να τις καταστήσουν παράνομες, κάτω από την πίεση των εταιριών των οποίων τα συμφέροντα θίγονται.

Σε όλες τις χώρες του κόσμου; Όχι σε όλες. Υπάρχει μια μικρή χώρα ανυπότακτων Σουηδών που αντιστέκεται: εκεί το να προσφέρει κανείς τα συγκεκριμένα torrents δεν είναι παράνομο. Και οι servers του PirateBay βρίσκονται στη Σουηδία και συντηρούνται από μια ομάδα ακτιβιστών αφοσιωμένων ενάντια στα copyrights και το κλειδωμένο software [δες σχετικό άρθρο στο Wired].

Στο site τους, φόρα παρτίδα, αναρτούν και τα mails που δέχονται καθημερινά από τους δικηγόρους (των apple και microsoft μεταξύ πολλών άλλων), καθώς και τις απαντήσεις που τους στέλνουν. Σε μια, χαρακτηριστική ανάμεσα σ’αυτές, όταν οι δικηγόροι της Apple τους συνιστούν να κατεβάσουν αμέσως το site και να τους παραδώσουν τα IP addresses όλων όσων έχουν κατεβάσει προϊόντα τους, απαντούν ως εξής [θα έβαζα τον ακριβή σύνδεσμο από το Piratebay αλλά μια και το site είναι κατεβασμένο, δεν θα τα βρείτε - δείτε εδώ για κανα-δυό άλλες απαντήσεις]:

Αντί να σας συστήσουμε απλώς να χώσετε έναν οποιονδήποτε τεράστιο δονητή στον κώλο σας, σας προτείνουμε ειδικότερα να χρησιμοποιείσετε τον Adrian 21”, γιατί, σύμφωνα με πληροφορίες μας, άλλοι δικηγόροι που χρησιμοποίησαν φτηνότερες μάρκες τους είδαν να σπάνε κατά την διάρκεια της πράξης.

Αυτό παει να πεί φλεγματικό χιούμορ.:)

Όμως, σήμερα το πρωί, η Σουηδική αστυνομία μπούκαρε με δυο εντάλματα και κατέβασε όλους τους servers του site και άλλων εταιριών/οργανώσεων, μέχρι να αποφασιστεί (!!!!) αν η δραστηριότητα του PirateBay παραβιάζει ή όχι τους νόμους περί πνευματικών δικαιωμάτων. Στη Wikipedia αναφέρεται οτι Σουηδικό τηλεοπτικό κανάλι, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές, ανέφερε οτι η κίνηση του Εισαγγελέα κατά του PirateBay ήταν συνέπεια πιέσεων από την κυβέρνηση των Η.Π.Α. . Το site είναι κατεβασμένο προς το παρόν, και έπεται δικαστική μάχη με μηνύσεις εκατέρωθεν. Αλλά στη Σουηδία (που όπως επισημαίνουν και οι τύποι στο Pirate Bay, δεν είναι μια από τις πολιτείες των Η.Π.Α.) όπου το file sharing έχει πάρει μορφή πανεθνικής εξέγερσης, φαίνεται πως υπάρχει ελπίδα.

Ο νόμος DAVDSI, που πρόκειται να ψηφιστεί με τη διαδικασία του κατ’επείγοντος από την νυν Γαλλική κυβέρνηση στα τέλη Δεκεμβρίου, περιγράφεται ως η χειρότερη copyright νομοθεσία της Ευρώπης. Απαγορεύοντας τη διακίνηση (και τη διαφήμηση) κάθε είδους λογισμικού που “επιτρέπει” την ελεύθερη διακίνηση πατενταρισμένου υλικού, θεωρείται ήδη ως κρίσιμο χτύπημα κατά του ελεύθερου λογισμικού γενικά! Το Γαλλικό υπουργείο πολιτισμού φέρεται να έχει ήδη “υποσχεθεί” μυνήσεις κατά προγραμματιστών ελέυθερου λογισμικού που θα συνεχίσουν να δίνουν δωρεάν source code, σε περίπτωση που περάσει η νομοθεσία DAVDSI.

Και δεν πρόκειται μόνο για λογισμικά τύπου emule: μέχρι και προγράμματα που διαβάζουν dvd σε linux, π.χ. καθίστανται παράνομα κάτω από το επίμαχο νομοσχέδιο.

Η συλλογή υπογραφών έχει ήδη αρχίσει στη Γαλλία (18868 signataires depuis le 2 décembre 2005) αλλά παραμένει αμφίβολο αν και κατά πόσο η (οσοδήποτε μεγάλη) συμμετοχή θα επηρρεάσει την ροή των πραγμάτων στο Γαλλικό κοινοβούλιο.

Και, βέβαια, μπορείτε να φανταστείτε πόσο πιο νύχτα θα είναι όταν θα περάσει αντίστοιχο νομοσχέδιο από το ελληνικό κοινοβούλιο.

Με συγκίνηση και δέος κατέβασα τον εξομοιωτή του Amstrad cpc 6128 (υπόδειξη zkeramid) και μερικά από τα ιστορικά παιχνίδια με τα οποία βγάλαμε το Γυμνάσιο: cybernoid, barbarian, captain blood, feran matin basketball, rick dangerous…

Απίστευτο πόσο χάλια γραφικά είχαμε τότε. Άθλια και ζοφερά παιχνίδια με pixel ίσα με το νύχι του αντίχειρα! Αστείο gameplay, πρωτόγονα sprites, υποτυπώδες κοντρόλ.

Παρ’όλα αυτά ο εξομοιωτής ήταν σαν χαλασμένο ασανσέρ που σε γυρίζει απότομα στις εμμονές μιας χαμένης παιδικότητας. Και δεν πρόκειται για ανάμνηση: πολύ πιο ζωντανή εμπειρία. Πρόκειται για την αφύπνιση ξεχασμένων αντανακλαστικών!

Να σημειώσω απλώς οτι έχασα μια ολόκληρη – πλην όμως βροχερή – μέρα προσπαθώντας να στήσω την καινούρια μου οθόνη σαν δεύτερη οθόνη σε λάπτοπ που τρέχει linux (suse) με κάρτα γραφικών nvidia. Αφού περιπλανήθηκα στα διεθνή φόρα, και, έχοντας συνειδητοποιήσει πόσο άθλια καταστροφικές είναι οι εφαρμογές της suse που διαχειρίζονται τις ρυθμίσεις του X server, ξεκίνησα να δαχτυλώνω το xorg.conf, με μερική επιτυχία: μετά από δέκα ώρες πάλης με το συντακτικό του συγκεκριμένου αρχείου κατόρθωσα να βλέπω και στις δυο οθόνες (του λάπτοπ και την καινούρια), να μπορώ να κουνήσω τον πόϊντερ του ποντικιού και στις δυο (μη τετριμμένο) αλλά βέβαια με τη λάθος ανάλυση!

Συμπέρασμα: καλό το ελεύθερο λειτουργικό αλλά κι εμείς οι μη-κομπιουτεράδες είμαστε end users, έτσι;

Συμπέρασμα 2: ή εγώ δεν ξέρω να διαβάζω ή αυτοί δεν ξέρουν να εξηγούν (αναφέρομαι στους χίλιους χακεράδες που ανέλαβαν να εξηγήσουν πώς δουλέυει το xorg.conf και το κάθε αντίστοιχο αρχείο που πρέπει να δαχτυλώνουμε επειδή δεν κατάφεραν ακόμη να φτιάξουν ένα utility που να δουλεύει). Συμβαίνει σε κάθε επιστήμη αλλά με το λογισμικό φτάνει στα άκρα: μόλις μάθεις κάποια πράγματα αδυνατείς να φανταστείς οτι οι άλλοι δεν τα ξέρουν!

Συμπέρασμα 3: πώς περιμένουμε να εξαπλωθεί το linux με τόσο χαμηλό επίπεδο multimedia services και τόσο “σπασμένο” το plug & play;