سرملى گوزلو گوزل يوزلو غزالان آنده

زر کمرلى بلى خنجرلى جوانان آنده

باخصوص آرادهم سرو خرامان آنده

نيج آقميا گوﯖل صو گبى سعدآباده

Sürmeli gözlü güzel yüzlü gazâlân anda

Zer kemerli beli hancerli cüvânân anda

Bâ-husûs aradığım serv-i hırâmân anda

Nice akmaya gönül su gibi Sa’d-âbâd’a^[3]

There are kohl-eyed fresh-faced gazelles there

There are gold-belted khanjar-hipped young people there

And of course my love’s swaying cypress body is there

Why shouldn’t the heart flow like water towards Sa’d-âbâd?

Nedîm (نديم) (1681?–1730)

Ένας από τους βασικότερους παράγοντες που τροφοδοτούν τις κατά καιρούς εθνικιστικές απόψεις και τις συνακόλουθες εκδηλώσεις τους σε σχέση με τα ΕλληνοΤουρκικά είναι η παντελής και ενσυνείδητη άγνοιά μας γύρω από τις απαρχές, τη σύνθεση, τους πολιτικούς στόχους και τον τρόπο λήψης αποφάσεων του Τουρκικού κράτους. Στο πλαίσιο μιας πιθανής διαδικτυακής αφύπνισης, αυτό και μια σειρά από άλλα ποστς θα λειτουργήσουν, ελπίζω, σαν δείκτες προς πηγές ανεξάρτητων (και άρα, ως επί το πλείστων Δυτικών) πηγών σχετικής έρευνας και ενημέρωσης που πέφτουν στα χέρια μου.

Ο γνωστός και μη εξαιρεταίος M. Mazower δημοσίευσε στο Nation μια κριτική δύο νέων βιβλίων (The Turks in World History, by C.V.Findley και Sons of the Conquerors: the rise of the Turkic world, by H. Pope) που πραγματέυονται τον ιστορικό ρόλο του Τουρκικού έθνους σε σχέση με τους πολιτισμούς που το περιβάλλουν, με αφορμή, κυρίως, τον πολυσυζητημένο Ευρωπαϊκό προσανατολισμό του Τούρκικου κράτους. Το άρθρο σφύζει πληροφορίας από μόνο του, καθώς αναλύονται (περιληπτικά) ζητήματα όπως ο τρόπος με τον οποίον διαμορφώθηκε το μοντέρνο Τουρκικό κράτος, μεταβάλλοντας τη σχέση του με τη Δύση, το Ισλάμ και τις λοιπές `ομόεθνες’ ομάδες που δεν κατάφερε να προσαρτήσει στην Ανατολή,

Who is a Turk? worried Turkish nationalists a century ago as the Ottoman Empire’s European provinces slipped from the Porte’s grasp. To counter Russian pan-Slavism and the weak Ottoman response, some of them came up with a new ideology: pan-Turkism. Their raw material was the hundreds of thousands of refugees who had been forced to make their way into Anatolia from the Caucasus, the Crimea and the Balkans. Racially, socially and linguistically diverse, they mainly shared their faith, and many might well have empathized with Sultan Abdul Hamid II’s vision of pan-Islamic solidarity. But after World War I, with the empire on its deathbed and even its Arab provinces lost, religion was not the common denominator to which Atatürk and his fellow republicans would appeal.

καθώς και τις εναλλακτικές πολιτικές επέκτασης της σφαίρας επιρροής του Τουρκικού κράτους προς Ανατολάς:

[...] Europe is not the Turks’ only option. Indeed, as the negotiations over European Union membership finally sputtered into life, the country announced the opening of the new billion-dollar oil pipeline from Baku to the Mediterranean, with an equally important gas pipeline not far behind. Turning itself into the hub for the vast fuel reserves of the Caspian basin, it is also looking eastward–to Azerbaijan and the Central Asian republics–and rediscovering its past.

Δύο εφαπτομενικές παρατηρήσεις:

1) Ο Τούρκικος και ο Ελληνικός εθνικισμός αναπτύχθηκαν με παρόμοιους τρόπους, αλληθωρίζοντας προς τη Δύση, περίπου το ίδιο χρονικό διάστημα κάτω από παρόμοιες συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας. Πότε θα αρχίσουμε (κι εμείς κι αυτοί) να επανεξετάζουμε την αναγκαιότητα ενός τέτοιου ιδεώδους σαν όργανο συνοχής των αντίστοιχων κρατών; Πότε θα αντιληφθούμε οτι αυτό που κυρίως μας χωρίζει είναι η ομοιότητα του μηχανισμού που μας έφερε ως εδώ;

2) Η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας δεν εξαντλείται στις ΕλληνοΤουρκικές σχέσεις – μάλιστα φαίνεται πως το Αιγαίο ούτε καν αποτελεί το σπουδαιότερο γι’αυτούς ανοιχτό ζήτημα. Για μας είναι: διότι δεν επιτρέπουμε στους εαυτούς μας να χάσουμε ούτε πόντο από την υποτιθέμενη ιδιοκτησία μας!

Απ’ότι ισχυρίζονται εδώ ο τρίτος, και μοιραίος, παγκόσμιος μας πέρασε ξυστά καμπόσες φορές, με τελευταία (σοβαρή) το 1983, χρονιά που παίχτηκε στους κινηματογράφους η ταινία “Παιχνίδια Πολέμου“.

Κατά τη διάρκεια της βραδυνής βάρδιας στο καταφύγιο Σερπούνκοφ-15, ο αξιωματικός υπηρεσίας, ονόματι Στάνισλαβ Πετροβ, είδε, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, στην οθόνη του υπολογιστή την ένδειξη οτι Αμερικανικός πύραυλος κατευθυνόταν προς τη Σ.Ένωση. Θεώρησε πως πρόκειται για λάθος του συστήματος, αποκλείωντας το ενδεχόμενο οι Αμερικάνοι να εκτόξευσαν έναν μόνο πύραυλο. Λίγο αργότερα ο υπολογιστής έδειξε άλλους τέσσερις πυραύλους να κατευθύονται προς τη Μόσχα. Ο Πετροφ έπρεπε να πάρει τώρα, με νέα δεδομένα, και χωρίς δυνατότητα επιβεβαίωσης του σήματος, μια κρίσιμη απόφαση: αν η απειλή ήταν πραγματική, μέσα σε λίγα λεπτά οι πύραυλοι θα εμφανίζονταν στους ορίζοντες των ραντάρ, επιβεβαιώνοντας το σύστημα προειδοποίησης, αλλά θα ήταν πολύ αργά για οποιαδήποτε αντίδραση. Αν η προειδοποίηση ήταν λανθασμένη, και ο Πετροφ εκλαμβάνοντάς την σαν πραγματική, ειδοποιούσε τους ανωτέρους του, οι Σοβιετικοί θα εκτόξευαν αμέσως (;!) όλες τις διαθέσιμες πυρηνικές κεφαλές προς Αμερικανικούς στόχους.
Ο Πετροφ αποφάσισε να αγνοήσει τις ενδείξεις ως σφάλμα του συστήματος. Ασφαλώς τιμωρήθηκε, στη συνέχεια, με επίπληξη και διακριτική απομάκρυνση από επίμαχες θέσεις.

Στη ζωή ορισμένων ανθρώπων οι συγκυρίες οδηγούν τα πράγματα σε μια κορυφαία στιγμή όπου διακυβεύονται τα πάντα. Κάποιοι άλλοι υποχρεώνονται από τα πράγματα να πάρουν αποφάσεις χωρίς να μπορούν να συλλάβουν ούτε καν πλημελώς την έκταση των συνεπειών τους. Ο Πετροφ, πρέπει να παραδεχτούμε, πλησιάσε το απόλυτο και στις δυο κατηγορίες.

Απ’την απέναντι μεριά του Μονάχου:

Everything here isn’t itself but a simulacrum of itself. We say house but we don’t live in houses, we live in places that resemble houses. We say Beirut but we aren’t really n Beirut, we’re in a semblance of Beirut. I say doctor but I’m not a doctor, I’m just pretending to be one. Even the camp itself – we say we’re in the Shatila camp, but after the War of the Camps and the destruction of eighty percent of Shatila’s houses, it’s no longer a camp, it’s just a semblance of a camp.

απ’το μυθιστόρημα “Gate of the Sun” του Elias Khoury (κριτική από το Nation και τους NYT) βασισμένο σε προσωπικές ιστορίες Παλαιστινίων που έζησαν την Nakba – την καταστροφή – του 1948 και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των προσφύγων στις γύρω Αραβικές χώρες.

Do you believe we can construct our country out of these ambiguous stories? And why do we have to construct it? People inherit their countries as they inherit their langiages. Why do we, pf all the peoples in the world, have to invent our country every day so everything isn’t lost and we find we’ve fallen into eternal sleep?

[The Great War for Civilisation] Το τελευταίο βιβλίο του Robert Fisk όπου ο πολυβραβευμένος ανταποκριτής της Independent στη Μ. Ανατολή περιγράφει τα όσα είδε ή ξέρει για τον εμφύλιο στην Αλγερία, την Σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν, τους βομβαρδισμούς στη Βυρηττό, τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, το Παλαιστινιακό, τους δυο πολέμους των Δυτικών εναντίον του Ιρακ, τον Οσάμα (από τον οποίο έχει πάρει δυο φορές συνέντευξη) και όλους τους άλλους σημαντικούς παίκτες στην σκακιέρα των Αραβικών χωρών. Λεπτομέριες σχετικά με το πώς χώνει η δύση τη μύτη της στα της Μ. Ανατολής – με το λάθος συνήθως τρόπο.

French generals, British diplomats and American missionaries were people with a plan. Their hubris, in Fisk’s view, was to impose Western civilization on the people of the Middle East, and their efforts were part of a continuing “great war for civilisation” that has as its goal the conquest of the region.

λέει ο Richard Norton στην κριτική του στο Nation που αξίζει να διαβάσετε ακόμα κι αν δε σκοπέυετε να αγοράσετε το ογκώδες (1000 σελίδες) βιβλίο του Fisk.

Χορταστική αποικία (αυτό θα πεί αποικία btw): υπολογίζεται οτι 10 με 15 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μέσα σε 20 χρόνια, από το 1885 ως το 1905, στο `ελεύθερο κράτος του Κόνγκο’, την πρώην αποικία του Βελγίου που ανήκε ως τότε στον Βέλγο μονάρχη Λεοπόλδο ΙΙ. Η αχανής περιοχή που αντιστοιχεί στο σημερινό Κόνγκο βρέθηκε, με τη συνθήκη του Βερολίνου, στην προσωπική (!!) ιδιοκτησία του Λεοπόλδου που αποφάσισε να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του από την εξαγωγή καουτσούκ και ελεφαντόδοντου. (more…)

Δεν διαφωνώ οτι οι εκπρόσωποι της οποιασδήποτε επικρατούσας θρησκείας είναι ο αντιδραστικότερος φορέας σε μια κοινωνία, ούτε οτι η συντήρηση ή ενίσχυση της επιρροής του κάθε θρησκευτικού ηγέτη λειτουργεί ανασταλτικά στην ανάπτυξη ενός πολιτισμού. Όμως, ο θρησκευτικός φανατισμός δεν μπορεί να είναι η αιτία του προβλήματος αλλά το αποτέλεσμα (που με τη σειρά του παράγει καινούρια αποτελέσματα).

Στην περίπτωση της Μ.Ανατολής, αν δε δούμε τις αιτίες που σπρώχνουν τμήματα του πληθυσμού στον ισλαμικό φονταμενταλισμό, ποτέ δε θα καταλάβουμε τί πρέπει να κάνουμε απ’έξω για να βοηθήσουμε την κατάσταση. Πολύ περισσότερο όταν οι αιτίες εμπλέκουν δικές μας (δυτικές) επιχειρήσεις, επεμβάσεις, δολιοφθορές, την υποστήριξη καταπιεστικών καθεστώτων (που “κάνουν βήματα εκδημοκρατισμού”), την ασύδοτη υπεράσπιση συμφερόντων ιδιωτικών εταιριών στο όνομα των ιδανικών της Δύσης (και με στρατιώτες που πεθαίνουν στο όνομα αυτών των ιδαικών) κτλ κτλ.

Σε όλα αυτά η μόνη απάντηση *δεν μπορεί να* είναι “ναι, αλλά όμως είναι φανατικοί- φονταμενταλιστές – ισλαμοφασίστες – γουρούνια” (σε διάφορες διαβαθμίσεις).

Οι “αιτίες” των φαινομένων πρέπει να αναζητηθούν στους φορείς που έχουν την εξουσία και άρα τη δυνατότητα επιλογής, και όχι στους φορείς που την εκφράζουν.

[Όλα αυτά σαν συνέχεια των όσων συζητήσαμε στο e-rooster κάτω από ένα αστείο ποστ το οποίο ακολούθησε μια όχι τόσο αστεία συζήτηση]

Τυφώδης πυρετός φαίνεται πως ήταν η επιδημία που χτύπησε την αρχαία Αθήνα κατά τη διάρκεια του Πελλοπονησιακού, λένε ερευνητές του πανεπιστημίου Αθηνών, με επικεφαλής τον Μανώλη Παπαγρηγοράκη. Μέσω scientific american.

Το άγριο Μεσαιωνικό σκοτάδι κυοφορούσε για τους ανθρώπους του τα πιο έντονα συναισθήματα άγριας ομορφιάς ή άγριας βαναυσότητας. Η απόσταση ανάμεσα στην ηδονή και την απόγνωση ποτέ δεν ήταν μεγαλύτερη. Ποτέ δεν έζησαν άνθρωποι τόσο ακραία αλλά και τόσο παράλογα (ή παρορμητικά, αν προτιμάτε). Ποτέ το κόκκινο του αίματος δεν ήταν τόσο κοντά στο κόκκινο των ρόδων.

Η σφαγή των Armagnacs [που μόλις είχαν χάσει την εξουσία στο Παρίσι] είχε ήδη ξεκινήσει το προηγούμενο απόγευμα: στριμώχτηκαν σε ξενώνες και σπίτια. Τους πετσόκοψαν με τσεκούρια στους δρόμους. Τη νύχτα μεταξύ 12 και 13 Ιουνίου 1418 φήμες απλώθηκαν οτι υπήρχαν ομάδες Armagnacs που έρχονταν να αποδεσμέυσουν τους συντρόφους τους από τις φυλακές. [...] Ο όχλος μαζεύτηκε έξω από τις πύλες της φυλακής. [...] Έψαξαν για τον κόμη Armagnac και τον σύμβουλο de Marle στο παλάτι, όπου οι τελευταίοι είχαν κλειστεί, και τους έκοψαν αμέσως σε κομμάτια μέσα σε πανυγηρικούς αλλαλαγμούς. Οι φυλακές βανδαλίστηκαν. Όσοι φυλακισμένοι προέβαλαν αντίσταση κάηκαν ζωντανοί. Κάποιους τους πέταξαν από το παράθυρο πάνω σε κοντάρια που είχαν υψωθεί για να τους τρυπήσουν. Η σφαγή κράτησε από τις 4 το πρωί ως τις 11. [...] 1500 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκειά της.

A Popular History of France From The
Earliest Times, by Francois Pierre Guillaume Guizot

Καθώς η σφαγή των Armagnacs βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη [...] οι Παριζιάνοι ίδρυσαν την αδελφότητα του Αγ. Ανδρέα στην εκκλησία του Αγ. Ευσταθίου: κάθε παρευρισκόμενος, ιερέας ή εργάτης, φορούσε ένα στεφάνι από φρέσκα κόκκινα τριαντάφυλλα, έτσι που η εκκλησία αρωματίστηκε… σαν να είχε ξεπλυθεί με ροδόνερο.

The waning of the Middle Ages, Johan Huizinga

Οι δικές μας ζωές μοιάζουν με ξεθωριασμένες απομιμήσεις μπροστά σε όσα συνέβησαν τότε (αλλά και μπροστά σε όσα συνέβησαν μόλις στη γενιά των παππούδων μας). Δεν υπάρχει λόγος να ζηλεύουμε. Ή μήπως υπάρχει;

Το βαθύ (και υγρό) σκοτάδι και οι ενδοσκοπικές του αρετές έχουν υποτιμηθεί βαθύτατα από τον ρασιοναλιστικό πολιτισμό μας.

Το Βατικανό τους την είπε χοντρά σχετικά με το Intelligent Design. Το οποίον και αποδεικνύει οτι υπάρχουν συντηριτικότεροι του Πάπα.