Ας ξεκινήσουμε τη χρονιά με μια αφιέρωση στους θαμώνες ακαδημαϊκών (και όχι μόνο) ομιλιών. Στο πανεπιστήμιο του Wisconsin παρουσιάστηκε επιτυχώς εργασία με τίτλο: “Awesome Sounding Colloquium Totally Sucks” και το abstract που ακολουθεί:

For decades, the much-accepted Colloquium Standard
Model has called for a knowledgeable speaker to enthusiastically
convey information to an interested audience. Evidence for the
breakdown of this model was discovered in such potentially mind-
blowing, but ultimately excruciatingly boring, talks as “Effects of
Chemically Enhanced States” and “Physics of the Nude” (where
Nude, it ends up, stands for “Neutrino Undulation Detector Error-
Analysis”). In this colloquium, the negative effects of an unrehearsed
talk given by a poor speaker are explored and experimentally
verified. The PowerPoint slides are designed on a Mac but given
on a PC to ensure that compatibility issues obscure any remnant
of an intelligible presentation. Finally, a collection of unlabeled
and irrelevant graphs will be displayed, along with a potentially
redeeming video of penguins that fails to play properly.

Την ζωτικής σημασίας αυτή ανακοίνωση συνοδεύει γράφημα της μέσης εγρήγορσης του κοινού σε τυπική ομιλία στο πανεπιστήμιο του Wisconsin, σαν συνάρτηση του χρόνου.

Παρατηρήστε τις μονάδες στους άξονες: αυτό σημαίνει σπασίκλας!

*για όσους νέους δεν μπορούν να αποκωδικοποιήσουν τον τίτλο: σύμφωνα με το γλωσσάρι της Ηπείρου, πλήτ’ς=”πλήττμε ρε πατριώτ’ αλλά δε μας καταλαβαίν’ κανείς”.

Ένας από τους σημαντικότερους θεωρητικούς φυσικούς του αιώνα μας άφησε προχτές, μετά από πολύχρονη συμβίωση με την νόσο του Πάρκινσον. Ο Coleman σημάδεψε τη θεωρητική φυσική τόσο μέσα από την έρευνά του όσο και μέσα από τη παρουσίαση των ιδεών του, χαρακτηριστικό παράδειγμα της οποίας είναι οι περίφημες διαλέξεις του στο Χάρβαρντ στο μάθημα της θεωρίας πεδίου αλλά και οι ευρύτερα γνωστές διαλέξεις από το θερινό σχολείο στο Erice, που κυκλοφόρησαν με τίτλο Aspects of Symmetry. Διαβάστε το σύντομο σημείωμα του Nima Arkani-Hamed για τον συνάδελφο στο Harvard αλλά και δάσκαλο Coleman.

If I have seen further than others, it is because I was standing in between the shoulders of dwarves.

Sidney Coleman, 1937-2007

Συνεχίζοντας την εγκεφαλεμμονή των τελευταίων ποστς, διαβάζω εδώ για τις οπτικές ψευδαισθήσεις οτι (πέρα από τα γνωστά εφέ):

Από την εποχή του Helmholtz έχει υποτεθεί οτι οι περισσότερες από τις νοητικά προκληθείσες οπτικές ψευδαισθήσεις είναι αποτέλεσμα υποσυνείδητου συμπερασμού στην ερμηνεία μιας εικόνας, συμπερασμού που είναι λανθασμένος γιατί βασίζεται σε μια προηγουμένως αποκτηθείσα προκατάληψη που δεν ισχύει πια.

Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τα πράγματα από πάνω (κι όχι από κάτω), το φώς να πέφτει από πάνω, έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε παραλληλόγραμμα σχήματα σε προοπτική, έχουμε συνηθίσει ορισμένες γεωμετρικές συμμετρίες κ.ο.κ. Τα αντικείμενα που βρίσκονται κοντά το ένα στο άλλο συνήθως ομαδοποιούνται, όπως επίσης αντικείμενα όμοια, αντικείμενα σε συμμετρική διάταξη, αντικείμενα που κινούνται στην ίδια κατεύθυνση, κ.ο.κ

Και φυσικά, άπαξ και αναγνωρίσουμε έναν σχηματισμό, προσκολλόμαστε σ’αυτόν και περιμένουμε τα συστατικά του να συνεχίσουν να συμπεριφέρονται σαν ομάδα.

Έχουμε συνηθίσει τόσο που όταν οι συνήθεις συνθήκες απουσιάζουν το μάτι λειτουργεί κανονικά αλλά το μυαλό εκπλήσσεται.

Το τμήμα του εγκεφάλου που ασχολείται με τα οπτικά ερεθίσματα και τη λειτουργία τους είναι το μεγαλύτερο (και καλύτερα μελετημένο).

Η θεωρητική μας σκέψη μου φαίνεται οτι ακολουθεί πειστά τις ίδιες προκαταλήψεις.

Το αδύνατο σημείο στην παραπάνω αλληλουχία υποθέσεων είναι, κατά τη γνωμη μου, ο ορισμός της “εγκεφαλικής κατάστασης”. Το να προσδιορίσεις τί σημαίνει “κατάσταση” απαιτεί τον κάπως αυθαίρετο ορισμό μιας χρονικής και μιας χωρικής κλίμακας: οι σκέψεις δεν είναι ακαριαίες, πλήρως εντοπισμένες διαδικασίες.

Για να εξηγήσω τί εννοώ, ας φανταστούμε οτι ο εγκέφαλος αποτελείται από δέκα, μόνο, “καταγραφείς” που μπορεί να είναι είτε αναμμένοι είτε σβηστοί. Είναι προφανώς λάθος να ορίσεις την εγκεφαλική κατάσταση σαν το σύνολο των δέκα ενδείξεων μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, διότι

1. μπορεί η σκέψη “νερό” να απασχολεί μόνο δύο “καταγραφείς”:νερό= (…0…..1.) και
2. μπορεί η σκέψη νερό να αντιστοιχεί στην διαδοχή τριών ενδείξεων των συγκεκριμένων καταγραφέων: νερό=(…0…..1.)->(…1….1.)->(…1….0.)

Ο συνολικός αριθμός των καταστάσεων ενός εγκεφάλου καθορίζεται εν πολλοίς από το τί σημαίνει κατάσταση. Όσο πιο ευρεία είναι η χωρική και χρονική κλίμακα που υιοθετείται τόσο πιο μικρός είναι ο αριθμός των δυνατών καταστάσεων. Άρα ο μέγιστος δυνατός αριθμός καταστάσεων βρίσκεται από τη μικρότερη δυνατή μονάδα καταγραφής και το χαρακτηριστικό χρόνο που χρειάζεται για να αλλάξει κατάσταση.

Έχουμε 10 δις νευρώνες στο κεφάλι μας που συνδυάζονται σε 10^14 συνάψεις. Οι συνάψεις μπορούν να αλλάζουν κατάσταση 100 φορές το δευτερόλεπτο! Αν μπορούν να βρίσκονται μόνο σε δύο καταστάσεις, ο συνολικός αριθμός καταστάσεων για μια μόνο χρονική στιγμή είναι 2^(100000000000000), πολύ πολύ μεγαλύτερος από τον αριθμό των ατόμων στο Σύμπαν (που εκτιμάται οτι είναι 10^78), αλλά, βέβαια, ένα μικρό κλάσμα από αυτά τα 10^78 άτομα μπορούν να συνδυαστούν όπως θέλουν για να σχηματίσουν ένα φυσικό αντικείμενο που θα πρέπει ο εγκέφαλος να απεικονίσει.

Γίνεται εύκολα αντιληπτό οτι η αριθμητική του προβλήματος δεν είναι τετριμμένη. Μου φαίνεται καθόλα λογικό ο αριθμός των πιθανών σκέψεων που μπορεί να συλλάβει ένας εγκέφαλος να είναι μικρότερος από τον αριθμό των αντίστοιχων καταστάσεων, οπότε ο εξτερναλισμός χάνει έδαφος. Επίσης μου φαίνεται πιθανό να ισχύει το αντίστροφο. Ή να ισχύσει κάποτε στο μέλλον το αντίστροφο, μια που ο αριθμός των δυνατών σκέψεων που μπορεί να αποφασίσουμε να κάνουμε μάλλον μεγαλώνει καθώς ο πολιτισμός εξελίσσεται.

Το συμπέρασμα από όλα αυτά είναι, ώς συνήθως, οτι το ζήτημα χρειάζεται μια πιο ποσοτική περιγραφή. Το να συζητάμε αραχτοί δεν πρόκειται, νομίζω, να μας οδηγήσει σε οριστικό συμπέρασμα. Πρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα πώς “σκέφτεται” ο εγκέφαλός μας. Δείτε εδώ για αρχή…

Όλα αυτά πυροδοτήθηκαν στον εγκέφαλό μου από το πολύ ενδιαφέρον ποστ στο θεωρείν (στο οποίο οι συζητήσεις γίνονται πάντα σε υποδειγματικό επίπεδο, btw.)

Και τώρα κάτι εντελώς διαφορετικό. Πριν αρχίσουμε, όμως, μερικά δεδομένα: τρέχεις στα 100Hz (ενώ ο υπολογιστής σου τρέχει 10.000.000 φορές γρηγορότερα) με 1 εκατομμύριο φορές περισσότερα τρανζίστορς από ότι ο υπολογιστής σου. Βέβαια, τρέχεις “παράλληλα”, ενώ αυτός είναι χαζός και τρέχει σειριακά.

Ας υποθέσουμε (α) οτι μπορούμε να αναλύσουμε τη λειτουργία του εγκεφάλου σου σαν μια διαδοχή από “εγκεφαλικές καταστάσεις”. Ας υποθέσουμε, περεταίρω, (β) οτι αυτές οι καταστάσεις είναι διακριτές, με την έννοια οτι πρόκειται για οργανώσεις νευρώνων (ή κάθε άλλης μορφής καταγραφέα) που μπορεί να είναι είτε on είτε off.

Τότε ο εγκέφαλος μπορεί να βρίσκεται σε μια από ένα πεπερασμένο και αριθμήσιμο πλήθος καταστάσεων (δηλαδή υπάρχουν π.χ. 12300021030 διαφορετικές καταστάσεις και ο εγκέφαλος μπορεί να βρίσκεται σε μια από αυτές).

Αν αυτός ο μεγάλος αλλά πεπερασμένος αριθμός είναι μικρότερος από κάθε δυνατή σκέψη οδηγούμαστε υποχρεωτικά στο συμπέρασμα των διαβόητων εξτερναλιστών: οι εγκεφαλικές καταστάσεις δεν είναι αρκετές για να προσδιορίσουν ακριβώς το νόημα μιας σκέψης, δηλαδή χειαζόμαστε πληροφορίες που δεν υπάρχουν στον εγκέφαλο για να “μαντέψουμε” τη σκέψη από τα δεδομένα, δηλαδή

Το νόημα της σκέψης σου βρίσκεται έξω από το κεφάλι σου.

Όλα αυτά πυροδοτήθηκαν στον εγκέφαλό μου από το πολύ ενδιαφέρον ποστ στο θεωρείν (στο οποίο οι συζητήσεις γίνονται πάντα σε υποδειγματικό επίπεδο, btw.)

Τουίστορς και υπνοστεντόν πάνε μαζί: τους κοίμησα όλους!

Μια από τις ομάδες που δουλέυουν με τον ανιχνευτή CDF στο Tevatron, το μεγαλύτερο εν ενεργεία επιταχυντή στον κόσμο, ανέβασε την αδρεναλίνη ενός ολόκληρου κλάδου εδώ και καναδυό βδομάδες με τις φήμες οτι όχι μόνο είδαν το σωματίδιο Χιγκς, αλλά οτι είδαν μια Υπερσυμμετρική εκδοχή του με μάζα 160 περίπου φορές τη μάζα του πρωτονίου. Οι φήμες μιλούσαν για παρατήρηση της κατ’ εξοχήν υπογραφής ενός νέου σωματιδίου: την εμφάνιση ενός μη αναμενόμενου “καρούμπαλου” στην γραφική παράσταση της ανακατασκευασμένης μάζας ενός ενδιάμεσου, στην αντίδραση, σωματιδίου. Στην προκειμένη περίπτωση επρόκειτο για την ανακατασκευή της μάζας του οτιδήποτε παρήγαγε δύο ταυ λεπτόνια στο CDF. Το οτιδήποτε είναι συνήθως το σωμάτιο Ζ. Η γραφική παράσταση θα έχει λοιπόν ένα τεράστιο μέγιστο γύρω από τη μάζα του Ζ (91 GeV). Ε, τώρα φαινόταν να έχει και ένα μικρότερο μέγιστο στα 160 GeV!

Ο πανικός που επικράτησε στην μικρή ομάδα που πρωτοείδε το δευτερογενές μέγιστο, αλλά και σε όλα τα επίπεδα της ιεραρχίας στο CDF, καθώς το αποτέλεσμα φαινόταν όλο και περισσότερο να μην είναι εσφαλμένο, περιγράφεται στο πάρα πολύ καλογραμμένο ποστ ενός από τους βασικούς συντελεστές, στο cosmic variance (the bump hunting part I, part II).

Το αποτέλεσμα λοιπόν θα μπορούσε είτε να είναι πραγματικό (περίπτωση κατά την οποία όλοι οι συμμετέχοντες έκλειναν αμέσως εισιτήρια για Στοκχόλμη και την επόμενη τελετή για τα βραβεία Νόμπελ) είτε να πρόκειται για στατιστική διακύμανση με πιθανότητα 2%. Αυτο σημαίνει οτι μπορεί οι συγκεκριμένες σκεδάσεις που παρατηρήθηκαν να “συνομώτησαν” για να κοροϊδέψουν τους πειραματικούς, και αυτό με πιθανότητα 2%. Το 2% είναι μεγάλο νούμερο (στον τομέα μας) και άρα οι παρουσιάσεις της μέτρησης, παρόλο που εγκρίθηκαν από όλα τα στάδια ελέγχου στο CDF, έγιναν με κάθε επιφύλαξη, στο συνέδριο στο Aspen. Εκεί έσκασε και η βόμβα από το άλλο εργαστήριο του Fermilab, το D0: εκεί που το CDF βλέπει μέγιστο, το D0 βλέπει ελάχιστο!!! Κατά συνέπεια οι δύσμοιροι πειραματικοί έπεσαν μάλλον θύμα του 2%…

Είσαι ένας από τους κορυφαίους φυσικούς του 19ου αιώνα, και προσπαθείς λυσασμένα να δείξεις στον κόσμο οτι αυτό που οι περισσότεροι θεωρούν πλέον ως θεμελιώδες (η ιδέα οτι ο κόσμος αποτελείται από διακεκριμένα άτομα και η συνακόλουθη εικασία οτι ο δεύτερος θερμοδυναμικός νόμος έχει φύση στατιστική και όχι απόλυτη) δεν ισχύει.

Στην προσπάθειά σου αυτή πέφτεις πάνω σε ένα φαινόμενο (την ακτινοβολία του μελανού σώματος) του οποίου οι μέχρι τούδε μετρήσεις περιγράφονται αρκετά καλά από τον τύπο που εμπνεύστηκε ο συνάδελφος Wien. Ο τύπος αυτός όμως είναι εμπειρικός και εσύ, θεωρώντας την κατάσταση απαράδεκτη, αποφασίζεις να τον εξηγήσεις στη βάση της γενικότερης θεωρίας, ελπίζοντας παράλληλα πως θα οδηγηθείς σε μετωπική σύγκρουση με την ατομική υπόθεση και την στατιστική ερμηνεία του δεύτερου θερμοδυναμικού νόμου του Λουδοβίκου Μπόλτζμαν.

Τα καταφέρνεις, αλλά σύντομα αποδεικνύεται οτι ο τύπος αποτυγχάνει να περιγράψει το φαινόμενο σε χαμηλές θερμοκρασίες. Ξαναγυρνάς στο γραφείο σου και μήνες αργότερα, εξωθείσαι σε μια πράξη απελπισίας που μοιάζει να σε φέρνει πλησιέστερα από ποτέ στο στόμα του εχθρού: προκειμένου να παράγεις τα σωστά αποτελέσματα με κάθε κόστος, επαναδιατυπώνεις τη φόρμουλα, κάνοντας, παρεμπιπτόντως μια υπόθεση τεχνικής φύσεως, οτι ορισμένες ποσότητες που περιγράφουν το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο στο φαινόμενο παίρνουν ακέραιες τιμές.

Η νέα φόρμουλα λειτουργεί με ανέλπιστη ακρίβεια και όλοι είναι ευτυχείς εκτός από σένα που αρχίζεις να διαπιστώνεις οτι η ατομική υπόθεση του Λουδοβίκου Μπόλτσμαν μπορεί να είναι κοντά στην πραγματικότητα και οτι ο δεύτερος θερμοδυναμικός νόμος μάλλον δεν έχει απόλυτη ισχύ αλλά στατιστική.

Για τέσσερα χρόνια ούτε εσύ, ούτε κανείς άλλος ασχολείται περεταίρω με το ζήτημα.

Πέντε χρόνια αργότερα, ο νεαρός Αϊνστάιν δημοσιεύει την εργασία του για το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο παίρνοντας την εντελώς τεχνική υπόθεσή σου για τις ποσότητες που παίρνουν ακέραιες τιμές στο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο και ανάγωντάς την σε θεμελιώδη αρχή! Η κβαντική μηχανική γεννάται από τους υπολογισμούς σου, ενάντια στη θέλησή σου!
Σου παίρνει άλλα τρία χρόνια για να αποδεχτείς οτι η τεχνική σου έμπνευση, μεταμορφωμένη από άλλους θεωρητικούς σε πολύτιμο εργαλείο, έχει θεμελιώδη σχέση με τον μικρόκοσμο.

Δέκα χρόνια αργότερα σου απονέμουν το βραβείο Νόμπελ για εκείνη ακιβώς την τεχνική έμπνευση, για εκείνη την πράξη απελπισίας που σε οδήγησε τόσο επικίνδυνα κοντά στη σκέψη του Λουδοβίκου Μπόλτζμαν. Ο οποίος Μπόλτζμαν έχει ήδη αυτοκτονήσει σε μια κρίση κατάθλιψης. Πάνω στον μαρμάρινο τάφο του έχουν σκαλίσει τον νόμο που τόσα χρόνια προσπάθησες να αντιπαρέλθεις, το νόμο στο κυνήγι του οποίου βρέθηκες στην ανάγκη να προβείς σε μια πράξη απελπισίας που σου χάρισε το βραβείο Νόμπελ.

————————–

Λεπτομέριες στο καταπληκτικό άρθρο για τον Μάξ Πλάνκ και την κβαντομηχανική από το physics web (Max Planck: the reluctant revolutionary).

και όχι του κώλου! Τα νετρίνα είναι πανάλαφρα στοιχειώδη σωματίδια που αλληλεπιδρούν μόνο μέσω της ασθενούς αλληλεπίδρασης, δηλαδή σχεδόν καθόλου. Σχεδόν καθόλου σημαίνει οτι τα περισσότερα διασχίζουν τη Γή ανενόχλητα, όπως και απροσμέτρητες αποστάσεις στο Σύμπαν. Αυτό τα καθιστά εξαιρετικές πηγές πληροφορίας για περιοχές του σύμπαντος στις οποίες δεν έχουμε πρόσβαση. Ένα τηλεσκόπιο νετρίνων θα έλυνε πολλά από τα ερωτήματα που εκκρεμούν στην αστροφυσική, όπως το τί ακριβώς γίνεται στο εσωτερικό ενός άστρου κατά τη διάρκεια μιας έκρηξης υπερκαινοφανούς.

Τα νετρίνα, λοιπόν, έχουν μια μικρή πιθανότητα να αλληλεπιδράσουν, είτε εκπέμποντας ένα ουδέτερο σωματίδιο Ζ το οποίο απορροφάται από ένα φορτισμένο σωματίδιο, είτε εκπέμποντας ένα φορτισμένο σωματίδιο W. Στη δεύτερη περίπτωση μετατρέπονται σε ηλεκτρόνια, μιόνια, ή ταυ. Και στις δύο περιπτώσεις, ένα φορτισμένο σωματίδιο βρίσκεται ξαφνικά με μεγάλο κλάσμα της ορμής του αρχικού νετρίνου.

* * * * * *
Ας φανταστούμε οτι αυτό το αξιοσημείωτο γεγονός συμβαίνει μέσα σε νερό ή πάγο. Αν το αρχικό νετρίνο είχε πολύ μεγάλη ορμή (ενέργεια) ένα μεγάλο ποσοστό της ορμής αυτής μεταβιβάζεται στο φορτισμένο σωματίδιο το οποίο τρέχει πλέον με μεγάλη ταχύτητα μέσα στο νερό (ή τον πάγο). Αν η ταχύτητά του είναι πάνω από την ταχύτητα του φωτός στο νερό* (ή τον πάγο) εκπέμπει αμέσως φωτόνια, επιβραδυνόμενο. H ακτινοβολία αυτή (ακτινοβολία Τσερένκοφ) έχει ένταση που εξαρτάται από την ορμή του φορτισμένου σωματιδίου.

Για να ανιχνεύσει κανείς, λοιπόν, νετρίνα ιδιαίτερα υψηλών ενεργειών το μόνο που χρειάζεται να κάνει είναι να κάτσει δίπλα από μια τεράστια δεξαμενή νερού και να ανιχνεύει ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Φυσικά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά, διότι οι συγκρούσεις νετρίνων είναι σπάνιο γεγονός και ηλεκτρομαγνητικά κύματα, που στην περίπτωσή μας αποτελούν ανεπιθύμητο θόρυβο, υπάρχουν παντού γύρω μας. Μια λύση είναι να στήσει κανείς τους ανιχνευτές του (φωτοπολλαπλασιαστές συνήθως) βαθειά μέσα στη θάλασσα. Αυτό ήταν η επιλογή του προγράμματος Νέστωρ (του οποίου ηγετική μορφή είναι ο καθηγητής του πανεπιστημίου Αθηνών Λ. Ρεσβάνης) που λειτουργεί δίπλα στην Πύλο (και αρκετά κοντά στη γαμάτη παραλία της Βοϊδοκοιλιάς, για τους σχετικούς από Μεσσηνιακή γεωγραφία ουσίας).

Μια άλλη λύση είναι να πάει κανείς μακριά από τον πολιτισμό, σε μια περιοχή απόλυτης καθαρότητας, με πολύ νερό, ή πάγο. Δηλαδή, με πολύ πάγο. Αυτή η περιοχή είναι ο Νότιος Πόλος!

Ακριβώς στο Νότιο Πόλο (δηλαδή περίπου, μια και ο γεωγραφικός Ν. Πόλος βρίσκεται κάτω από τον πάγο και ο πάγος μετατοπίζεται 10 μέτρα το χρόνο) υπάρχει το κέντρο Αμούντσεν-Σκοτ, μια βάση για επιστήμονες κάθε λογής και πειράματα κάθε είδους. Ένα από αυτά είναι η Αμάντα. Ποντισμένοι φωτοπολλαπλασιαστές βαθειά μέσα στον πάγο περιμένουν τα μαγικά φωτόνια Τσερένκοφ για να τα μετατρέψουν σε πληροφορία για τα μυστηριώδη και φευγαλέα νετρίνα που έτυχε να αλληλεπιδράσουν στον πάγο αφού έχουν ήδη διασχίσει τον πλανήτη.

Η βάση Αμούντσεν-Σκοτ δεν είναι ακριβώς παιδική χαρά, ιδιαίτερα το χειμώνα (από Φεβρουάριο μέχρι Οκτώβριο) οπόταν και αποκόβεται τελείως από τον υπόλοιπο κόσμο. Ακόμα και το εξαμηνιαίο καλοκαίρι τροβοδοτείται κυρίως από μια άλλη βάση, στην ακτή της Ανταρκτικής, 3.500 χιλιόμετρα νότια της Ν. Ζηλανδίας, που λέγεται ΜcMurdo.

Το McMurdo είναι επίσης επιστημονική παροικία, με περισσότερο κόσμο και πιο βιώσιμες συνθήκες, απ’ότι μου λένε τα παιδιά που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Ανίτα, από το εδώ πανεπιστήμιο της Χαβάης. Έχει μέχρι και γιώτ κλάμπ, λένε οι φήμες (και οίκο ανοχής, λένε άλλες ανεπιβεβαίωτες φήμες).

* * * * * *

Η Ανίτα είναι ένα αερόστατο που διαγράφει κύκλους γύρω από την Ανταρκτική με τους δέκτες του στραμμένους προς τον πάγο (που έχει πάχος ένα με τρία χιλιόμετρα btw). Το στοίχημα εδώ είναι η καταγραφή ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων Τσερένκοφ στις συχνότητες UHF, από εξαιρετικά υψηλής ενέργειας νετρίνα που σκάνε μέσα στον πάγο της Ανταρκτικής. Το μπαλόνι καλύπτει μια περιοχή εμβαδού 1.1 εκατομυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων, μετατρέποντας αυτήν την τεράστια έκταση σε οιωνεί ανιχνευτή νετρίνων.

Η αποστολή από τη Χονολουλού έκανε Χριστούγεννα στο McMurdo για να επιβλέψει την πορεία της Ανίτας (φωτογραφίες εδώ). Τα παιδιά γύρισαν πίσω μετά την Πρωτοχρονιά, αλλά η Ανίτα κόβει βόλτες ακόμα (και μέχρι το επόμενο Σαββατοκύριακο) συλλέγοντας στοιχεία που θα αναλυθούν στη συνέχεια ελπίζοντας να δείξουν κάτι καλό. Προς το παρόν, το μπαλόνι Ανίτα λάιτ που δούλεψε δοκιμαστικά τα προηγούμενα χρόνια εδίξε οτι μπορεί να διακρίνει γνωστές πηγές νετρίνων όπως ο ήλιος και το κέντρο του γαλαξία.

* * * * * *
*αυτό δεν παραβιάζει τη γνωστή αρχή της ειδικής σχετικότητας, που λέει οτι τίποτα δεν μπορεί να τρέχει με ταχύτητα μεγαλύτερη από αυτή του φωτός στο κενό.

Ας χαρτογραφήσουμε λοιπόν το σκοτάδι. Αυτό που φαίνεται αποκαλύπτει εκείνο που παραμένει εξ’ορισμού αόρατο. Κι εκείνο που παραμένει αόρατο και προς το παρόν ανεξήγητο, και του οποίου την ύπαρξη διαπιστώνουμε έκθαμβοι (!), αφήνεται να χαρτογραφηθεί με τρόπο σχεδόν ποσοτικό. Dark matter.