O David Μamet αποφάσισε κι αυτός να διαβεί το Ρουβίκωνα που χωρίζει (υποτίθεται) τους Δημοκρατικούς/Liberals/”αριστερούς” στις ΗΠΑ από το στρατόπεδο των συντηρητικών.

I took the liberal view for many decades, but I believe I have changed my mind.

Δεν είναι ο πρώτος ούτε ο τελευταίος. Το άρθρο του δείχνει με ξεκάθαρο τρόπο την φυσική αφέλεια με την οποία οι (περισσότεροι) αμερικάνοι αντιμετωπίζουν τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα τους και τη θέση τους στον κόσμο.

And I began to question my distrust of the “Bad, Bad Military” of my youth, which, I saw, was then and is now made up of those men and women who actually risk their lives to protect the rest of us from a very hostile world.

Ένας από τους σχολιαστές κάτω από το άρθρο (Craig Brown on Fri Mar 21, 2008, 13:25, says:) γράφει πως η ιστορία του Mamet του θυμίζει την ιστορία ενός αμερικάνου στρατιώτη στον Β’ παγκόσμιο πόλεμο που στην κλαγγή της μάχης βρίσκεται σε θέση να παρατηρεί τους Γερμανούς στρατιώτες για ώρες. Συνειδητοποιεί τότε οτι οι εχθροί Γερμανοί δεν είναι τόσο διαφορετικοί από τους δικούς του – μιλάνε κι αυτοί για τις γυναίκες τους, και ανυπομονούν να γυρίσουν πίσω στα σπίτια τους για να παίξουν ποδόσφαιρο και να ξαναφάνε το γλυκό της μαμάς τους. Ενώ θα περίμενε κανείς ο νεαρός στρατιώτης να γυρίσει στο δικό του χαράκωμα και να διηγηθεί την ιστορία στους συμπολεμιστές του, εκείνος αποφασίζει απλά να αλλάξει στρατόπεδο: τώρα κατανοεί καλύτερα την ανθρώπινη φύση. Και γίνεται Ναζί.

Μετά το ιδεαλιστικό αυτό ιντερλούδιο, θα αφήσω τον Mamet να τελειώσει το ποστ με τις καινούριες του ανακαλύψεις:

I realized that the time had come for me to avow my participation in that America in which I chose to live, and that that country was not a schoolroom teaching values, but a marketplace.

“Aha,” you will say, and you are right. I began reading not only the economics of Thomas Sowell (our greatest contemporary philosopher) but Milton Friedman, Paul Johnson, and Shelby Steele, and a host of conservative writers, and found that I agreed with them: a free-market understanding of the world meshes more perfectly with my experience than that idealistic vision I called liberalism.

Διαβάζω στο Not Even Wrong (και στους NYT) για τη δωρεά του δισεκατομυριούχου Jim Simons (o Renaissance Technologies για όσους σχολούνται με τα hedge funds) ύψους 60 εκ. δολλαρίων με σκοπό την εκ του μηδενός ίδρυση ενός (ακόμα) ινστιτούτου για τη γεωμετρία και τη φυσική στο Stony Brook. Το καινούριο ινστιτούτο γύρω από τόσο “άχρηστα” αντικείμενα όπως η γεωμετρία και η αμιγώς θεωρητική φυσική θα είναι από τα πιο εύρωστα στις ΗΠΑ, από ότι φαίνεται.

Και σκέφτομαι οτι τέτοιου είδους δωρεές φυσικά και θα ήταν ευπρόσδεκτες (θεωρητικά) και στα δικά μας εκπαιδευτικά ιδρύματα. Η μικρή λεπτομέρια είναι οτι ο Simons ξεκίνησε την καριέρα του ως (πολύ) διαπρεπής μαθηματικός/θεωρητικός φυσικός (βλέπε Chern-Simons μοντέλα) και μετά την έκανε για το χρηματιστήριο όπου και έγινε ζάμπλουτος (προσλαμβάνοντας ως επί το πλείστον ανθρώπους με διδακτορικό στη φυσική, τα μαθηματικά και την επιστήμη υπολογιστών, btw, να του κάνουν τις προβλέψεις για τα derivatives που χρειάζεται*).

Ενώ οι δικοί μας αντίστοιχοι επιχειρηματίες είναι στην καλύτερη περίπτωση λαμόγια και στη χειρότερη υπερλαθρέμποροι. Οι δικές τους δωρεές είναι πολύ πιο πιθανόν να γίνουν προσβλέποντας σε συγκεκριμένα ανταλλάγματα, ή απαιτώντας να κατευθύνουν την έρευνα στους τομείς που χρειάζεται η επιχείρησή τους – μετακυλίοντας δηλαδή την οργάνωση και μέρος του κόστους για το r&d τους (λέμε τώρα) στα πανεπιστήμια.

Δε λέω πως αυτό το τελευταίο είναι απαραίτητα κακό. Αναρωτιέμαι όμως αν θα βρεθεί κανείς να δώσει 60 εκ. ευρώ (ή έστω δραχμές) για ένα ινστιτούτο γεωμετρίας στην Αθήνα.

*: και οι δόκτορες στις παραπάνω επιστήμες ας ρίξουν μια ματιά στα job opennings στην rentec, θα μείνουν με το στόμα ανοιχτό!

Και με κρύο και με χιόνι, και με ύφεση και χωρίς ύφεση, κάποιες εταιρείες ανακοινώνουν ετήσια κέρδη ύψους 40 δις δολλαρίων. Ποιές εταιρείες είναι αυτές; Οι ίδιες που παραβιάζουν πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα ανά τον κόσμο, που ανατρέπουν κυβερνήσεις, που συνδράμουν στις εκλογικές καμπάνιες όλων των υποψηφίων στις ΗΠΑ, κλπ κλπ.

“Τα κέρδη του σήμερα στις ανάγκες της ενεργειακής ζήτησης του μέλλοντος.”

Διαβάζοντας (μέσω του buzz) το άρθρο αυτό του Αρανίτση έπεσα πάνω στη φράση

η ίδια η καλπάζουσα τεχνολογία πίεζε αφόρητα προς την κατεύθυνση μιας έκρηξης που θα άνοιγε τις πύλες της Κόλασης

και σκέφτηκα πόσο εντελώς λάθος βλέπουν τα πράγματα, μερικές φορές, μέσα στην τύφλα τους οι κύρηκες του ερμητισμού στην Ελλάδα αλλά και αλλού. Διότι έτυχε ας πούμε να συζητάω πρόσφατα με τους πειραματικούς εδώ στη Χαβάη αλλά και τους επισκέπτες ερευνητές που ασχολούνται με την παρατηρησιακή αστροφυσική νετρίνων. Θέλουν λοιπόν όλοι αυτοί να φτιάξουν έναν μεγαλύτερο και καλύτερο ανιχνευτή από αυτούς που υπάρχουν σήμερα σε Ιαπωνία, Αμερική και Ευρώπη, όχι γιατί έτσι τους καύλωσε, αλλά γιατί έτσι θα μάθουμε επι τέλους κάποιες βασικές λεπτομέριες σχετικά με το πώς αλληλεπιδρούν τελικά τα νετρίνα (και ίσως και άλλες “λεπτομέριες” σχετικά με την CP παραβίαση – αλλά αυτά δεν είναι του παρόντος).

Δεδομένης όμως της ξαφνικής (και δυσεξήγητης) κατρακύλας των επιδοτήσεων για έρευνα που διέταξε η παρούσα κυβέρνηση για φέτος (αποτέλεσμα της οποίας η μείωση κατά 10% των μισθών όσων π.χ. δουλεύουν στο Fermilab, τον μεγαλύτερο επιταχυντή στον κόσμο αυτή τη στιγμή ) το να βγείς παγανιά για χρηματοδότηση ενός πειράματος τα αποτελέσματα του οποίου έχουν μόνο θεωρητική αξία (!!) έφτασε να καλείται δονκιχωτισμός.

Τί κάνει λοιπόν η αντίστοιχη νετρινο-κοινότητα; Μόνο ένας αμερικάνικος οργανισμός είναι σίγουρο οτι θα συνεχίσει να έχει πόρους στο άμεσο αλλά και το ευρύ μέλλον: ο αμερικανικός στρατός. Επιπλέον οι ανιχνευτές νετρίνων θα μπορούσαν να είναι πολύ χρήσιμοι ως ανιχνευτές πυρηνικής δραστηριότητας – είναι γνωστό οτι μπορείς να δείς ακριβώς πού βρίσκονται και πότε λειτουργούν τα πυρηνικά εργοστάσια της Ιαπωνίας από τα δεδομένα του Kamiokande. Κάθε πυρηνική διάσπαση εκλύει νετρίνα, τα οποία ακολούθως εγκαταλείπουν τον αντιδραστήρα ανενόχλητα και ταξιδεύουν ευθύγραμμα, δείχνοντας, έτσι, προς τα πίσω στην πηγή τους. Αδύνατον να τα σταματήσεις, αδύνατον να τα στρίψεις, τα νετρίνα αποτελούν τον ασφαλέστερο τρόπο καταγραφής και παρακολούθησης κάθε πυρηνικής δραστηριότητας στον πλανήτη (αυτής με γεολωγική προέλευση συμπεριλαμβανομένης).

Ο στρατός μέχρι τώρα δε θέλει να χρηματοδοτήσει αυτόνομα ένα πρότζεκτ με κινητό ανιχνευτή νετρίνων (όπως αυτός με το όνομα Χάνο-Χάνο που έχει προταθεί να κατασκευαστεί λίγο έξω από τις ακτές της Χαβάης), θέλει όμως να συνεισφέρει στα έξοδα. Και θέλει και τα δεδομένα αργότερα.

Συμπερασματικά, οι άνθρωποι που ασχολούνται με τη φυσική των νετρίνων παρότι θα προτιμούσαν να μην μπλέκονται οι στρατόκαυλοι στα πόδια τους (γιατί αυτό συνήθως συνεπάγεται την απαγόρευση δημοσίευσης τουλάχιστον τμήματος των αποτελεσμάτων και των δεδομένων), είναι τελικά αναγκασμένοι όχι μόνο να κυνηγήσουν την συμμετοχή του υπουργείου εθνικής ασφάλειας αλλά και να προσαρμόσουν το επιστημονικό πρόγραμμα ωστε να χωρέσει η παρακολούθηση πυρηνικής δραστηριότητας στα πλάνα τους.

Η καλπάζουσα τεχνολογία λοιπόν πιέζεται από τις έμεσες αλλά καθοριστικές ντιρεκτίβες της πολιτικής ηγεσίας, αντί να πιέζει η ίδια. Το ίδιο εξάλλου συνέβη τα τελευταία εκατό χρόνια, όταν το πυρηνικό πρόγραμμα των ΗΠΑ έσπρωχνε ολόκληρο τον κλάδο της σωματιδιακής φυσικής μπροστά, και όταν Νομπελίστες ερευνητές συναγωνίζονταν εύλογα για το ποιός θα μπεί πρώτος κάτω από την οικονομική ομπρέλα των ενόπλων δυνάμεων.

Τριάντα δύο σημαίνει δεκατέσσερα χρόνια μετά το σχολείο (περισσότερα από ότι μέσα στο σχολείο). Σημαίνει εφτά χρόνια μετά το πανεπιστήμιο (ισοφαρίζοντας την επταετία στο Φυσικό Αθήνας). Σημαίνει εφτά χρόνια χωρίς μπάσκετ μετά από εφτά χρόνια μπάσκετ. (από πρώην μπασκετμπολίστας, πρέπει πλέον να αυτοπροσδιορίζομαι ως κάποιος που έπεξε και ένα φεγγάρι μπάσκετ).

Με παραπάνω χρόνια και (λίγα) παραπάνω κιλά, με γυναίκα και κόρη, χωρίς την πολυτέλεια μιας ξάγρυπνης νύχτας και χωρίς τσιγάρο, ακούω τα τριζόνια της Χονολουλού και κοιτάζω τη θάλασσα. Εφτά χρόνια πρίν, με τσιγάρο και αλκοόλ, η θάλασσα υποννοούταν πάντα, πίσω από τις πολυκατοικίες της Αθήνας. Κάπνιζες κοιτάζοντας τον νυχτερινό ουρανό στο σημείο που συναντάει τις κεραίες στις ταράτσες και ήταν σαν να κοιτάζεις τη θάλασσα. Τώρα η θάλασσα είναι ορατή, άμεσα, πίσω απ’τους ουρανοξύστες του Γουακίκι, και η απέναντι όχθη φτάνει στην Αμερική ή την Ιαπωνία.

Στο μεταξύ αύριο πρωί, κάτω στην πόλη, Αμερικάνοι και Ασιάτες θα πουλάνε και θ’αγοράζουν τον κόσμο, ανεβαίνοντας ένα ένα τα σκαλιά της ιεραρχίας. Αντίθετα οι δικές μου μέρες είναι γεμάτες χρωμοδυναμική και τόπ κουάρκς, υπέρυθρες ανωμαλίες και απειρισμούς κατωφλίου, Χίγγς και Σούζυ και νετρίνα. Ανεβαίνω, παράλληλα, σχεδόν από αδράνεια, τα σκαλιά μιας άλλης, καλύτερα οχυρωμένης και λιγότερο ευπώλητης (δυστυχώς) ιεραρχίας. Από διδακτορικός φοιτητής, σε τζούνιορ ποστ ντοκ, σε σίνιορ ποστ ντοκ (του χρόνου).

Και χρωμοδυναμική μέχρι τις έξι, γιατί από κεί και μετά οι μέρες μου είναι γεμάτες Heleen και Κιάρα. Γίνεται, ωρέ, επιστήμη με ωράριο; Αντίστροφα, γίνεται μπαμπάς με ωράριο; Γίνεται, γίνεται, είναι καιρός να ξεπεράσουμε τις αγκυλώσεις του παρελθόντος. Το ωράριο αυξάνει την παραγωγικότητα, άλλωστε, ειδικά όταν συνδυάζεται με υπερωρίες.

Μετά τη μία τη νύχτα, σ’αυτή την πόλη δεν οδηγεί κανείς – από το παράθυρο βλέπω μακριά τον αυτοκινητόδρομο έρημο.

Εφτά χρόνια πρίν θα ήταν αδύνατον να φανταστώ τον εαυτό μου όπως είναι σήμερα. Στο μεταξύ αντάλλαξα πρόθυμα την χαοτική, ‘εργένικη’ και ονειρική ζωή μιας παρατεταμένης φοιτητικής μετηβείας με μια πιο συμπαγή καθημερινότητα οικοδομημένη στον πραγματικό κόσμο όπου παράγεις (έστω αριθμούς), εκτίθεσαι, κρίνεσαι και ανταγωνίζεσαι (έστω και απρόθυμα ή προσποιητά – αν και σε ένα χώρο όπου όλοι οι ανταγωνιζόμενοι ανταγωνίζονται προσποιητά, όλες οι προσποιήσεις μεταπίπτουν ραδιενεργώς και ο ανταγωνισμός γίνεται καθ’όλα πραγματικός – Λακάν). Δεν είμαι σίγουρος οτι θα βγώ κερδισμένος απ’την ανταλλαγή. Πάντως μέχρι τώρα δεν έχω παράπονο.

Τριάντα δύο, λοιπόν. Καλά είναι. Όπως λέει κι ο φίλος Avi, μέχρι τα 92 έχω ακόμα. Σοφή κουβέντα αυτή, οπότε ακούστε και κανένα τρανσάκι από τον εν λόγω.

Γεγονότα καθημερινά και καθόλου ασυνήθιστα από την ακαδημαϊκή ζωή στις ΗΠΑ:

Την προγηγούμενη εβδομάδα υποδεχθήκαμε στο Τμήμα Φυσικής, εδώ στη Χαβάη, τον απεσταλμένο του DOE (Department of Energy – Υπουργείο Ενέργειας), δηλαδή τον τύπο εκείνο που θα κάνει την αξιολόγηση του Τμήματος στο Υπουργείο και θα εγκρίνει τα κονδύλια για την επόμενη χρονιά (από τα οποία εγώ πληρώνομαι απευθείας και οι μόνιμοι προφέσσορες παίρνουν τα grant τους, τα λεφτά δηλαδή για εξοπλισμό, ταξίδια, μεταπτυχιακούς φοιτητές και ποστ-ντόκηδες).

Δεν ξέρω αν το παρατηρήσατε, αλλά εκστόμισα την περίφημη λέξη “αξιολόγηση“.

Βεβαίως ο τυπάκος δεν ήταν κανένα γκράβαρο, ή κανένας γιάπης μανατζαραίος, ή κανένας μικρομεσαίος υπάλληλος υπουργείου που πήρε προαγωγή λόγω παρατεταμένης κυρτογλειφοκαμψίας. Ήταν θεωρητικός φυσικός με καριέρα δεκαετιών πίσω του, που, τώρα, λίγο πριν την σύνταξη, δουλεύει για το Υπουργείο. Το οποίο τον πληρώνει έναν αξιοσέβαστο μισθό για να γυρνάει τα πανεπιστήμια και να ακούει παρουσιάσεις για κάθε πρότζεκτ θεωρητικής/πειραματικής φυσικής που μπορείς να φανταστείς.

Βεβαιώς όλοι οι προφέσσορες και εγώ ως ποστ-ντόκης (για εφέ) δώσαμε λεπτομερείς παρουσιάσεις. Βεβαίως όλοι οι προφέσσορες, ακόμα και όσοι έχουν σαράντα χρόνια στο κουρμπέτι, του αρχηγού του γκρούπ συμπεριλαμβανομένου, στάθηκαν σούζα στις παρουσιάσεις.

Βεβαίως ο άνθρωπος δεν ήρθε εδώ για να βγάλει τα απωθημένα του ούτε για να μας κόψει τα λεφτά. Εξήγησε τις προτεραιότητες της κεντρικά σχεδιασμένης πολιτικής του Υπουργείου, μας έδωσε μερικές συμβουλές σχετικά με το τί νομίζει αυτός οτι πρέπει να γίνει από άποψη προτεραιοτήτων (περισσότεροι φοιτητές, βάρος στο LHC και στη φυσική επιταχυντών, βάρος στη σύνδεση με την Ασία, λόγω γεωγραφικής θέσης), απέφυγε να πάρει δεσμεύσεις, και στο τέλος, αφού άκουσε ευγενικά τις παρουσιάσεις και μς είπε οτι θεωρεί κομμάτι της έρευνας που γίνεται εδώ εξαιρετικής σημασίας, ζήτησε ακριβή κατάλογο εξόδων για τον επόμενο χρόνο, διότι, όπως είπε χαρακτηριστικά, “ξέρω οτι αν σας δώσω περισσότερα από ότι χρειάζεστε δεν πρόκειται να τα στείλετε πίσω”.

Συμπέρασμα: αν θες, ως χώρα, να κάνεις αξιολόγηση στα Πανεπιστήμια και να εξαρτήσεις τη χρηματοδότηση από αυτή την αξιολόγηση (γιατί αλλιώς πρόκειται για αξιολόγηση-ανέκδοτο βέβαια) πρέπει να έχεις άποψη για το επιστημονικό αντικείμενο αυτών που αξιολογείς (την οποία αποκτάς προσλαμβάνοντας ανθρώπους από το αντίστοιχο πεδίο) και πρέπει να έχεις και άποψη για το πού θέλεις να κατευθύνεις την έρευνα στο μέλλον. Αλλιώς πέφτεις σε συζήτηση ελληνικού χαρακτήρα: “ποιός είσαι εσύ ρε, που θα αξιολογήσεις εμένα”, κ.ο.κ. Γενικώς η επιτυχία μιας διαδικασίας αξιολόγησης προϋποθέτει την αποδοχή και τη σοβαρότητα τόσο του αξιολογούμενου όσο και το αξιολογούντα. Λέω εγώ.

Η απόλυτη διαδρομή στις νήσους Σάντουϊτς: 17μιση χιλιόμετρα στη ζούγκλα και τις λάσπες της ακτής Να Πάλι, 17μιση χιλιόμετρα παρέα με τη γκρεμίλα, τα κουνούπια και περιστασιακά τη φαντασμαγορική θέα της πιο απόκρυμνης ακτογραμμής της Καβά’ι. Στο τέλος των 17μιση χιλιομέτρων, όμως (περίπου δέκα ώρες περπάτημα αν δε χαθείς στο μονοπάτι στα κομμάτια που περνάνε μέσα από την πυκνή βλάστηση των κοιλάδων), σε περιμένει η παραλία στις φωτογραφίες. Με τρεχούμενο νερό (πεντακάθαρο μεν, αλλά χρησιμοποιείς τα ειδικά χαπάκια ιωδίου, δε, γιατί κυκλοφορούν κάτι βάρβαρα βακτήρια), με ευρύχωρη παραλία για ύπνο, με σπηλιές και λιμνούλες, με δέντρα για σκιά και αιώρες και με τον πιο φαντασμαγορικό έναστρο ουρανό που έχω συναντήσει ποτέ.

Εκεί συναντήσαμε τον Άνταμ από το Όρεγκον, που μάζευε λεφτά, σαν μάγειρας σούσι στο Πόρτλαντ, για να βγάλει το εισητήριο για Χαβάη μαζί με την σερφοσανίδα του. Ο Άνταμ διένυσε μόνος τα 17μιση χιλιόμετρα κουβαλώντας τη σανίδα του, γιατί εδώ τα πρωϊνά, του είπαν, το κύμα θα ήταν εκπληκτικό.

Έφτασε στην Καβά’ι, χωρίς να έχει λεφτά για ξενοδοχείο ή αυτοκίνητο (η μεταφορά του σερφ μπόρντ με το αεροπλάνο κόστισε πολύ και δεν την είχε υπολογίσει), οπότε κατασκηνώνει όπου βρεί και κινείται με ωτοστόπ.

Εκεί συναντήσαμε και την Γιονγκ Σου, Κινέζα που ζεί εδώ και έξι χρόνια στο Σάν Φρανσίσκο. Η οποία αποφάσισε να πάρει ένα χρόνο άδεια από τη δουλειά της για να κάνει ταξίδια. Ως τώρα έχει καλύψει τη Λατινική Αμερική (Αργεντινή, Βραζιλία, Περού σε ένα εξάμηνο), κομμάτι της Κεντρικής (Παναμάς, Ελ Σαλβαντόρ) και τώρα Χαβάη για ένα μήνα ολόκληρο. Η Γιονγκ Σού ταξιδεύει όσο πιο φτηνά γίνεται. Ο επόμενος προορισμός της είναι η Μεσόγειος.

σημείωση 1: το να κατουράς σε μια αχανή παραλία κάτω από την απόλυτη σκιά ενός δυσθεώρατου βράχου μέσα στη νύχτα ενώ ο γαλαξίας είναι αναμμένος πάνω από το κεφάλι σου είναι απερίγραπτη ηδονή.

σημείωση 2: μόλις αποφασίσεις να αποχωριστείς τον παράδεισο πρέπει να περπατήσεις πίσω τα 17μιση χιλιόμετρα – δεν περνάει λεωφορείο από την άκρη του Να Πάλι. Ο τελικός απολογισμός εκτός από το σε πλήρη διάταση μυικό σύστημα, περιέλαβε στην περίπτωσή μου και δύο μαυρισμένα νύχια και πολλές φουσκάλες.

σημείωση 3: κάντε κλικ στις φωτό – μεγαλώνουν φαντασμαγορικά.

σημείωση 4: φαντάσου επίσης βραδυνό γεύμα με κονσέρβα τόνου, τον αστερισμό του Κύκνου απλωμένο στην εντέλεια στον ουρανό που μόλις έχει σκοτεινιάσει και τον 22χρονο ορεσείβιο Άνταμ με τα βλάχικα αμερικάνικα αγγλικά του να περιγράφει πώς σκοπεύει στο μέλλον κι αυτός να γυρίσει τον κόσμο.

Ενώ οι έλληνες πολιτικοί τσακώνονται ακόμα πάνω από το καμμένο βιός του κοσμάκη, οι Αμερικάνοι συνάδελφοί τους ήδη βρήκαν τη λύση για την άμεση αισθητική αποκατάσταση των κατεστραμμένων (από την πύρινη λαίλαπα) εκτάσεων. Πρόκειται για μια πρόταση αρκετά ρηξικέλευθη για να βρεί ανταπόκριση ακόμα και από το ΠΑραπαίον ΣΟσιαλιστικό Κίνημα της χώρας: “Γιώργο βάψτα όλα πράσινα”.

Το πρώτο βιβλίο που διάβασα μετά την εγκατάστασή μας στο εξωτικό, από κάθε άποψη νησί Ουά(χ)ου, στη Χαβάι, (και ενώ έχω βρεθεί αντιμέτωπος με μια μεταλλαγμένη έκδοση της Αμερικάνικης κουλτούρας σε ένα νησί που ανήκει, σου υπενθυμίζεται με κάθε τρόπο, στην Ασία), είναι το “Να έχεις και να μην έχεις” του Χέμινγουεϊ. Γεμάτο από σφαίρες, αίμα, καταπίεση και χαμένα κορμιά, αλλά στην Καραϊβική, όχι στη μέση του Ειρηνικού.

Κι ενώ το κείμενο δεν αφορά ουσιαστικά τους κατοίκους του νησιού, μου δίνει την αίσθηση οτι τώρα καταλαβαίνω ελαφρώς καλύτερα το υποβαθμισμένο, τουλάχιστον*, κομμάτι του πληθυσμού. Ίσως γιατί η γεννεσιουργός αιτία τις υποβάθμισης είναι η ίδια και στους δύο ωκεανούς: μια βαθειά και ουσιώδης διαταραχή που διατρέχει την Αμερικανική κουλτούρα.

Some made the long drop from the appartment or the office window; some took it quietly in two-car garages with the motor running; some used the native tradition of the Colt or Smith and Wesson; those well-constructed implements that end insomnia, terminate remorse, cure cancer, avoid bankruptcy, and blast an exit from intolerable positions by the pressure of a finger; those admirable American instruments so easily carried, so sure of effect, so well designed to end the American dream when it becomes a nightmare, their only drawback the mess they leave for relatives to clean up.

The men he broke made all these various exits but that never worried him. Somebody has to lose and only suckers worried.

To Have and Have not, E.Hemingway

Η προσαρμογή μας στον παράδεισο της άλλης άκρης του κόσμου δεν περιλαμβάνει μόνο ύπτιες ασκήσεις στις ομολογουμένως εκθαμβωτικές παραλίες. Περιλαμβάνει και τη συμβίωση με τις συνέπειες σε ολόκληρη την κλίμακα από το μικροσκοπικό μέχρι το μνημειώδες του somebody has to loose and only suckers worry.

*Αλλά και, εξ αντανακλάσεως, το παρελαύνον κομμάτι του πληθυσμού: τις ορδές των τουριστών που καταφθάνουν προσμένοντας να συναντούν τον παράδεισο.

Ανταπόκριση από τα βάθη του σκότους, το φυσικό κέντρο της Αυτοκρατωρίας, το ανυποψίαστο Σικάγο: πρώτες εντυπώσεις σχετικά με την επιφάνεια των πραγμάτων.

Η Αμερική της καθημερινής ζωής έχει κωνοφόρα δέντρα, μεγάλα αυτοκίνητα που εκτελούν ευθύγραμμη ομαλή κίνηση σαν βώλοι πάνω στο γρασίδι, τεράστιους διαδρόμους στα τεράστια σούπερ μάρκετ που μένουν ανοιχτά όλη νύχτα, ξύλινα σπίτια με κρεμαστές πολυθρόνες και κούνιες στον κήπο, βίσσωνες και πάπιες και γερανούς στις γεμάτες νούφαρα λίμνες, χάμπουργκερ με μπέηκον για πρωϊνό, μεστά και υπέργλυκα ντόνατς, Ουκρανούς ταξιτζήδες που προσπαθούν να σου πιάσουν την κουβέντα με τα υποτυπώδη αγγλικά τους, μπρούτζινες λάμπες γραφείου με πράσινο κάλυμα και αλυσιδίτσα, λεκάνες γεμάτες ως τη μέση με νερό κτλ κτλ.

Η Αμερική της καθημερινής ζωής είναι γεμάτη από σημαίες. Εύθραυστες, τρομαγμένες και ριγέ σημαίες υψωμένες σε κοντάρια.

Ο τρίτος κόσμος βρίσκεται παντού, αναμεμιγμένος χωρίς προκατάληψη με τους λευκούς αμερικανούς, κάνοντας τις δουλειές που δεν θέλουν αυτοί, με γκρίνια, αδιαφορία και θόρυβο.

Κάθε πρωί που παίρνω το ασανσέρ, διαβάζω την τυχοκολλημένη βεβαίωση του συντηρητή οτι πληρούνται όλες οι προδιαγραφές ασφαλείας, χειρόγραφη και υπογεγραμμένη από τον κύριο John Dawson.

Οι περισσότεροι από όσους Αμερικανούς γνώρισα μου φάνηκαν ιδιαίτερα καλοπροαίρετοι και φιλόξενοι. Οπωσδήποτε, για φονιάδες των λαών, συντηρούν ένα εξαιρετικά καλοσυνάτο προφίλ. Ποιός ξέρει τί κρύβεται πίσω από το φιλικό προσωπείο… Σε κάθε περίπτωση, Thou shall know your enemy.