- Τα καλογραμμένα άρθρα γύρω από την κοσμολογία και τη θεωρητική φυσική στις εφημερίδες σπανίζουν, όχι όμως όταν υπογράφει ο Dennis Overbye στους NYT. Δείτε, στο τελευταίο του κείμενο, “Dark, Perhaps Forever“, γύρω από την σκοτεινή ενέργεια, πώς ισορροπεί τις περιγραφές του πάνω σε διάφορα τεντωμένα σχοινιά, από τον Einstein και την κοσμολογική σταθερά στις υπερχορδές και το πολυσύμπαν (σικ) και πίσω. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η (διαφαινόμενη) διστακτική και οπωσδήποτε απρόθυμη διολίσθηση του Ed Witten προς τα ανθρωπικά/πολυσυμπαντικά σενάρια.
- Από την μεταμοντέρνα κοσμολογία στις απαρχές του σπορ: ο Thomas Levenson, καθηγητής στο ΜΙΤ στην έδρα του Science Writting (για όσους ενδιαφέρονται να ακολουθήσουν δημοσιογραφική καριέρα με επίκεντρο την επιστήμη το πρόγραμμα του ΜΙΤ είναι μάλλον το καλύτερο στον κόσμο), έχει ένα πολύ γοητευτικό κείμενο για τον Νεύτωνα και την κοσμολογία του στα Principia, δημοσιευμένο ταυτόχρονα στο μπλογκ του, Inverse Square Blog και σαν guest στο Cosmic Variance. Μεταφράζω αδέξια:
Δεν ήταν καθόλου προφανές οτι το σύνολο του σύμπαντος θα μπορούσε να είναι αντικείμενο της επιστημονικής έρευνας το 1684, τη χρονιά της ευτυχής επίσκεψης του Edmond Halley στο κολλέγιο Τρίνιτυ, στο Cambridge, όταν έθεσε την σχεδόν αθώα ερώτηση γύρω από τη μορφή του δυναμικού νόμου που θα προκαλούσε ελλειπτικές πλανητικές τροχιές με τον ήλιο στην μια εστία της έλλειψης.
Ένας νόμος αντίστροφου τετραγώνου, είπε ο Νεύτωνας στον Halley.
Πώς το ήξερε;
Μα – το είχε υπολογίσει.
- Τέλος, το πείραμα LIGO, ένας επίδοξος ανιχνευτής βαρυτικών κυμάτων, δημοσίευσε πρόσφατα τα αρνητικά του αποτελέσματα (δεν μέτρησαν τα βαρυτικά κύματα που ήλπιζαν) σε μια περίπτωση με ξεχωριστή σημασία. Πρόκειται για το πάλσαρ στο κέντρο του Crab Nebula, ένα αστρικό αντικείμενο (αστέρας νετρονίων) που περιστρέφεται με τον ιλλιγιώδη ρυθμό των 30 το δευτερόλεπτο! Η περιστροφή του επιβραδύνεται όμως και μια από τις πιθανές εξηγήσεις για την δραματική απώλεια ενέργειας του άστρου ήταν και η εκπομπή βαρυτικών κυμάτων. Το LIGO έθεσε άνω όριο το 4% για τέτοιας μορφής απώλειες, όριο που μεταφράζεται στην εξής εντυπωσιακή δήλωση (βαρυτικά κύματα παράγονται όταν ένα περιστρεφόμενο σώμα δεν είναι εντελώς συμμετρικό): Το συγκεκριμένο πάλσαρ, που έχει ακτίνα περίπου δέκα χιλιόμετρα είναι εντελώς σφαιρικό – με απόκλιση λιγότερη από ένα μέτρο στα δέκα χιλιόμερτρα!
Παραπομπές
2nd Jun 2008
Με έστειλες να διαβάσω το Dark Perhaps for ever, και ήταν πράγματι από τα καλά εκλαϊκευτικά. Χωρίς μεγαλοστομίες και ακαταλαβίστικες εκφράσεις που ακόμα και οι δημοσιογράφοι που τις γράφουν αγνοούν τι σημαίνουν.
Ο Ed δεν πιστεύω ότι θα το γυρίσει στα ανθρωποκεντρικά σενάρια, αλλά την τελευταία τριετία βλέποντας ένα γερό κόλλημμα, αναγκάζεται να σκεφτεί ότι ίσως κάθε σύμπαν να έχει και τις σταθερές του.
Δεν σου φαίνεται και σένα ότι στο διάστημα που το LIGO είναι σε λειτουργία, θα έπρεπε να είχε καταγράψει από κάποια πηγή βαρυτικά κύματα; Μήπως έρθει από εκεί η μεγάλη αρνητική έκπληξη;
H διακριτική ικανότητα (δηλαδή ο θόρυβος) των interferometers δεν είναι ακόμα ανεπαρκής όπως επίσης και η άγνοια της δομής των pulsars or binary neutron (δηλ. equation of state, constituents etc) να μην επιτρέπει (ακόμα) την θεωρητική περιγραφή τους άρα και ένα μοντέλο που να μπορεί να κάνει fit στο LIGO;
@oneodysseus: χωρίς να ξερω το χώρο καθόλου υποθέτω οτι δε χρειάζεται να ξέρεις την ακριβή δομή των πάλσαρς για να ανιχνεύσεις απλώς κάποιο βαρυτικό σήμα. Απ’ότι καταλαβαίνω αν ο πάλσαρ στο Crab Nebula ήταν ελαφρώς λιγότερο συμμετρικός (σφαιρικά) όπως περίμεναν, θα έδινε κάποιο σήμα – οι λεπτομέριες και τα fits βέβαια σαφώς και θα ήταν model dependent. Για την διακριτική ικανότητα των συμβολομέτρων σίγουρα δεν έχω ιδέα – φαντάζομαι όμως οτι για να έχουν εξασφαλίσει χρηματοδότηση θα έχουν αποδείξει οτι μπορούν να κάνουν μετρήσεις (κάτω από κάποιες προυποθέσεις για τις πιθανές πηγές και την απόστασή τους που το Crab Nebula πληροί). Ο θόρυβος, τώρα, είναι μια άλλη ιστορία…
nik θα ήταν μεγάλη αρνητική έκπληξη οπωσδήποτε, μια που η γενική σχετικότητα δουλεύει τόσο καλά σε τόσο διαφορετικές κλίμακες. Η εντύπωσή μου είναι οτι πολύ λίγος κόσμος περιμένει μια τέτοια έκπληξη πάντως.
Χμμ,το LIGO μπορεί να μας απαγοήτευσε αλλα υπάρχουν ακόμα τα GEO600(γερμανοβρεταννικό) και VIRGO(γαλλοιταλικό).Ποιος ξέρει;
Αυτά μπορεί να είναι πιο τυχερά…
γραψε τη γνωμη σου