Το κάρο, το άλογο και η καλπάζουσα τεχνολογία

15th Jan 2008

Διαβάζοντας (μέσω του buzz) το άρθρο αυτό του Αρανίτση έπεσα πάνω στη φράση

η ίδια η καλπάζουσα τεχνολογία πίεζε αφόρητα προς την κατεύθυνση μιας έκρηξης που θα άνοιγε τις πύλες της Κόλασης

και σκέφτηκα πόσο εντελώς λάθος βλέπουν τα πράγματα, μερικές φορές, μέσα στην τύφλα τους οι κύρηκες του ερμητισμού στην Ελλάδα αλλά και αλλού. Διότι έτυχε ας πούμε να συζητάω πρόσφατα με τους πειραματικούς εδώ στη Χαβάη αλλά και τους επισκέπτες ερευνητές που ασχολούνται με την παρατηρησιακή αστροφυσική νετρίνων. Θέλουν λοιπόν όλοι αυτοί να φτιάξουν έναν μεγαλύτερο και καλύτερο ανιχνευτή από αυτούς που υπάρχουν σήμερα σε Ιαπωνία, Αμερική και Ευρώπη, όχι γιατί έτσι τους καύλωσε, αλλά γιατί έτσι θα μάθουμε επι τέλους κάποιες βασικές λεπτομέριες σχετικά με το πώς αλληλεπιδρούν τελικά τα νετρίνα (και ίσως και άλλες “λεπτομέριες” σχετικά με την CP παραβίαση – αλλά αυτά δεν είναι του παρόντος).

Δεδομένης όμως της ξαφνικής (και δυσεξήγητης) κατρακύλας των επιδοτήσεων για έρευνα που διέταξε η παρούσα κυβέρνηση για φέτος (αποτέλεσμα της οποίας η μείωση κατά 10% των μισθών όσων π.χ. δουλεύουν στο Fermilab, τον μεγαλύτερο επιταχυντή στον κόσμο αυτή τη στιγμή ) το να βγείς παγανιά για χρηματοδότηση ενός πειράματος τα αποτελέσματα του οποίου έχουν μόνο θεωρητική αξία (!!) έφτασε να καλείται δονκιχωτισμός.

Τί κάνει λοιπόν η αντίστοιχη νετρινο-κοινότητα; Μόνο ένας αμερικάνικος οργανισμός είναι σίγουρο οτι θα συνεχίσει να έχει πόρους στο άμεσο αλλά και το ευρύ μέλλον: ο αμερικανικός στρατός. Επιπλέον οι ανιχνευτές νετρίνων θα μπορούσαν να είναι πολύ χρήσιμοι ως ανιχνευτές πυρηνικής δραστηριότητας – είναι γνωστό οτι μπορείς να δείς ακριβώς πού βρίσκονται και πότε λειτουργούν τα πυρηνικά εργοστάσια της Ιαπωνίας από τα δεδομένα του Kamiokande. Κάθε πυρηνική διάσπαση εκλύει νετρίνα, τα οποία ακολούθως εγκαταλείπουν τον αντιδραστήρα ανενόχλητα και ταξιδεύουν ευθύγραμμα, δείχνοντας, έτσι, προς τα πίσω στην πηγή τους. Αδύνατον να τα σταματήσεις, αδύνατον να τα στρίψεις, τα νετρίνα αποτελούν τον ασφαλέστερο τρόπο καταγραφής και παρακολούθησης κάθε πυρηνικής δραστηριότητας στον πλανήτη (αυτής με γεολωγική προέλευση συμπεριλαμβανομένης).

Ο στρατός μέχρι τώρα δε θέλει να χρηματοδοτήσει αυτόνομα ένα πρότζεκτ με κινητό ανιχνευτή νετρίνων (όπως αυτός με το όνομα Χάνο-Χάνο που έχει προταθεί να κατασκευαστεί λίγο έξω από τις ακτές της Χαβάης), θέλει όμως να συνεισφέρει στα έξοδα. Και θέλει και τα δεδομένα αργότερα.

Συμπερασματικά, οι άνθρωποι που ασχολούνται με τη φυσική των νετρίνων παρότι θα προτιμούσαν να μην μπλέκονται οι στρατόκαυλοι στα πόδια τους (γιατί αυτό συνήθως συνεπάγεται την απαγόρευση δημοσίευσης τουλάχιστον τμήματος των αποτελεσμάτων και των δεδομένων), είναι τελικά αναγκασμένοι όχι μόνο να κυνηγήσουν την συμμετοχή του υπουργείου εθνικής ασφάλειας αλλά και να προσαρμόσουν το επιστημονικό πρόγραμμα ωστε να χωρέσει η παρακολούθηση πυρηνικής δραστηριότητας στα πλάνα τους.

Η καλπάζουσα τεχνολογία λοιπόν πιέζεται από τις έμεσες αλλά καθοριστικές ντιρεκτίβες της πολιτικής ηγεσίας, αντί να πιέζει η ίδια. Το ίδιο εξάλλου συνέβη τα τελευταία εκατό χρόνια, όταν το πυρηνικό πρόγραμμα των ΗΠΑ έσπρωχνε ολόκληρο τον κλάδο της σωματιδιακής φυσικής μπροστά, και όταν Νομπελίστες ερευνητές συναγωνίζονταν εύλογα για το ποιός θα μπεί πρώτος κάτω από την οικονομική ομπρέλα των ενόπλων δυνάμεων.