Ξαφνική σκέψη απύθμενου βάθους.

4th Mar 2010

Το να διαχωρίσουμε τον εαυτό μας απ’τον κόσμο, τα προσωπικά μας επιτεύγματα απ’αυτά των “δασκάλων” μας,το να διακρίνουμε τα σύνορα του εγώ με το υπόλοιπο του σύμπαντος, το να αντιληφθούμε το βαθμό στον οποίο απλώς αναμασάμε τα ήδη γνωστά, τα ήδη, από τη σκοπιά κάποιων άλλων, τετριμμένα, είναι μια επώδυνη διαδικασία που ξεκινά απ’τη στιγμή της γέννησης και δε σταματάει ποτέ.

Δε νομίζω οτι σχετίζεται άμεσα, αλλά μόλις διάβασα το άρθρο του Παπαγιώργη για το “Ενάντια στη μέρα” του Πύντσον.

Copenhagen prelude.

9th Dec 2009

An indicative map of potential consequences of global warming, by the NYT. The provincially patriotic among us should pay attention to that yellow spot in the Mediterranean that will be affected from droughts. Surprise: it’s the south of Greece. And then in frame 3, it’s all about Cyprus.

Moreover:

From Cosmic Variance:

You can find scientists that believe the Universe is not expanding. They are wrong. You can find scientists that believe there is no evidence for evolution. They are wrong. And you can find scientists that believe there is no evidence for anthropogenic global warming. They are wrong.

and then

Since this issue has profound consequences for centuries to come, I would claim it is the responsibility of every citizen of the world to educate themselves on the topic. It seems to me that each of us has three straightforward choices:
1. go back to school, get a PhD in climate sciences, and form one’s own informed opinions about what’s going on.
2. trust the experts.
3. trust the fringe.

Note that the fringe consists almost entirely of non-experts. And believing the fringe requires you to be convinced there’s a vast scientific conspiracy, with the willing collusion of thousands of experts around the world. With no obvious motive or agenda.

From Andrew Jaffe’s leaves on the line

The basic science behind climate change is well-understood:

1. The mean temperature is increasing, with significant variation superposed from place to place and year to year.
2. This is caused largely by the anthropogenic increase in carbon dioxide and other greenhouse gases in the atmosphere, due to the very well-understood and uncontroversial physics of the carbon-dioxide molecule.
3. Significant further increase would be societally bad for many people.
4. Lowering our greenhouse-gas emissions can slow or halt the increasing temperatures.

At this coarse level, both the data and the theory underlying these conclusions are almost incontrovertible and ought to be uncontroversial, although each of these has been questioned by the politically-motivated or ignorant deniers sceptics.

Η αυγή του LHC

1st Dec 2009

Μια δημοσίευση με ιδιαίτερα αφηγηματικό ύφος στο abstract έκανε την εμφάνισή της χθες:

On 23rd November 2009, during the early commissioning of the CERN Large Hadron Collider (LHC), two counter-rotating proton bunches were circulated for the first time concurrently in the machine, at the LHC injection energy of 450 GeV per beam. Although the proton intensity was very low, with only one pilot bunch per beam, and no systematic attempt was made to optimize the collision optics, all LHC experiments reported a number of collision candidates. In the ALICE experiment, the collision region was centred very well in both the longitudinal and transverse directions and 284 events were recorded in coincidence with the two passing proton bunches. The events were immediately reconstructed and analyzed both online and offline. We have used these events to measure the pseudorapidity density of charged primary particles in the central region. In the range |eta| < 0.5, we obtain dNch/deta = 3.10 +- 0.13 (stat.) +- 0.22 (syst.) for all inelastic interactions, and dNch/deta = 3.51 +- 0.15 (stat.) +- 0.25 (syst.) for non-single diffractive interactions. These results are consistent with previous measurements in proton--antiproton interactions at the same centre-of-mass energy at the CERN SppS collider. They also illustrate the excellent functioning and rapid progress of the LHC accelerator, and of both the hardware and software of the ALICE experiment, in this early start-up phase.

Κανείς δε γνωρίζει ακόμα αν πρόκειται για το πραγματικό, ιστορικό ξεκίνημα του πειράματος. Κανείς δεν γνωρίζει καν αν και κατά πόσο το LHC θα πετύχει τους στόχους του. Πάντως αυτή τη φορά το πείραμα φαίνεται να προχωράει χωρίς τυμπανοκρουσίες, με μικρά σταθερά βήματα που ενισχύουν την αυτοπεποίθηση των επιστημονικών ομάδων στο CERN, και παρά τις ελαφρώς δυσοίωνες εκτιμήσεις γύρω από την τελική ενέργεια των δεσμών πρωτονίων που είναι ρεαλιστικό να επιτευχθούν, ο άνεμος δείχνει προς το παρόν γενικά ούριος.

Η επανάσταση και η μάνα.

19th Nov 2009

Η περιβόητη κεφαλιά του Zidane στο παγκόσμιο του 2006, αποτελεί μνημείο, κατά τη γνώμη μου, του ανθρώπινου προσώπου του πρωταθλητισμού (και του fair play υπό ορισμένη οπτική γωνία) επειδή καταδεικνύει πως όσο μεγάλες κι αν είναι οι προσωπικές και συλλογικές φιλοδοξίες σε ένα ματς τόσο ιστορικής σημασίας όσο ο τελικός ενός παγκοσμίου κυπέλλου, υπάρχει πάντα ένας σκληρός πυρήνας αξιοπρέπειας που ο ανθρωποαθλητής είναι διατεθιμένος, έστω και ενστικτωδώς, να υπερασπίσει με κάθε κόστος, ακόμα και πέρα από το δεσπόζον πλαίσιο της νίκης και της ήττας. Ένας άλλος Γάλλος με Αλγερινή καταγωγή έχει ξαναθέσει το ίδιο ζήτημα όχι μέσα στο πλαίσιο του ποδοσφαίρου, αλλά μέσα σ’αυτό της επανάστασης, όπου η ανάγκη της νίκης είναι ακόμα πιο επιτακτική. Όταν ρώτησαν τον Αλμπέρ Καμύ αν πρόκειται να υποστηρίξει το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα της Αλγερίας έκανε (με μεγάλη καθυστέρηση) την ιστορική δήλωση (που του στέρησε αργότερα κάθε λογής κομματική ταυτότητα):

Αν έπρεπε να διαλέξω ανάμεσα στην επανάσταση και στη μάνα μου, θα διάλεγα τη μάνα μου

Σημ.: όλα αυτά τα θυμήθηκα ξανά εξαιτίας ενός ιερόσυλου σχόλιου από τον Kensai στο buzz.

On beauty

19th Nov 2009

Umberto Eco says at the “History of Beauty“:

The thirsty person who, having found a spring, rushes to drink, does not contemplate its Beauty. He or she may do so afterward, once the thirst has been slaked. This explains why the sense of Beauty differs from desire. We can consider human beings to be most beautiful, even though we may not desire them sexually, or if we know that they can never be ours. But if we desire a human being (who might also be ugly) and yet cannot have the kind of relationship we desire with him or her, then we suffer.

James Blunt says, at “You ‘re beautiful“:

You’re beautiful. You’re beautiful.
You’re beautiful, it’s true.
I saw your face in a crowded place,
And I don’t know what to do,
‘Cause I’ll never be with you.

Weinberg on superstrings

20th Oct 2009

O Steven Weinberg σχολιάζει, μετά από μια ομιλία για όλα όσα περιμένουμε από το LHC, σχετικά με τη θεωρία υπερχορδών:

It’s developed mathematically, but not to the point where there is any one theory, or to the point that even if we had one theory we would know how to do calculations to predict things like the mass of the electron, or the masses of the quarks. So, I would say, although there has been theoretical progress it’s been, I find it disappointing. One of the hopes would be that the LHC would provide a clue to something we’re missing in superstring theory and I think there supersymmetry is the most likely place to look.

One of the troubles with superstring theory is that although in a sense the theorists think there is only one theory, there are an infinite number of approximate solutions of it and we don’t know which one corresponds to our world. But at least in a large variety of the solutions of superstring theory there is supersymmetry visible at low energies, and if we see supersymmetry at low energies, superstring theorists may be able to derive from it some kind of clue as to how to solve these theories. But I haven’t talked about it in this lecture because I don’t see how that would work, it would be.. I mean I couldn’t say that that was likely with any degree of sincerity, and certainly the LHC and any other accelerator that we can imagine being built will not get up to energies which are high enough so that we can directly see the structures that are described by superstring theory, the strings or the D-branes or whatever it is. Those will not be accessible at the LHC, so any clue we get will be very indirect.

I myself, well I was working on superstring theory in the 80s and gave it up because I… I moved into cosmology, which in the last couple of decades has had the excitement that elementary particle physics had in the 60s and 70s, a wonderful coming together of theory and observation. Cosmology now reminds me of the excitement that I felt when I was younger and doing particle physics.. and it’s a pity that superstring hasn’t developed better. I still think it’s the best hope we have, I don’t know of anything else. My own work very recently has been trying to develop an alternative to superstring theory as a way of making sense out of quantum gravity at very high energies. But even though I’m working on this I still find superstring theory more attractive, but not attractive enough…

via Not Even Wrong.

The LHC will add the cellos.

13th Oct 2009

tere-celloΟ Gavin Salam σε μεγάλα κέφια, σε ένα ωραίο ταινιάκι εφτάμισι λεπτών για τη ζωή του θεωρητικού φυσικού που δουλεύει με βάση το LHC. Με nocturne του Chopin, με Παρίσι, με πρασινοπίνακες από τοίχο σε τοίχο, με λίγο από LHC accident. Εν ολίγοις, με απ’ όλα. Και με μια ενδιαφέρουσα μεταφορά απ’τη φυσική στη μουσική.

What the LHC will do is … adding the cellos, and from the cellos and double basses we are trying to figure out what the theory is [...]. And what the rest of the orchestra is playing

Δείτε το στο youtube ή σε υψηλή ανάλυση, στην πηγή.

Ενδιαφέρον έχει επίσης και το επόμενο επεισόδιο, collidonomics. Για τους δασκάλους Λυκείου υπάρχει και μια σελίδα με σχετικό διδακτικό υλικό.

1849 στους δρόμους της Κοπεγχάγης (Ρεγκίνα)

14th Sep 2009

Καθόλη τη διάρκεια του έτους 1849, ενώ η Ιρλανδία μαστίζεται από το μεγάλο λιμό και στην Ιταλία ο Γκαριμπάλντι μπαίνει στη Ρώμη, ενώ στις ΗΠΑ ο Μισσισιπής πλημμυρίζει την Νέα Ορλεάνη και το St. Louis καίγεται σχεδόν ολοσχερώς αφήνοντας όσους επίδοξους χρυσορύχους ταξίδευαν από την ανατολή στην Καλιφόρνια χωρίς ενδιάμεσο σταθμό για μερικούς μήνες, ενώ η Βενετία παραδίδεται στα στρατεύμετα των Αυστριακών και κάποιος Ντοστογιέφσκυ καταδικάζεται εις θάνατον για αντικυβερνητικές πράξεις και συμμετοχή σε εξτρεμιστική ομάδα διανοούμενων, ενώ ο Πόε και ο Σοπέν πεθαίνουν και ο Στρίντμπεργκ και ο Παβλόφ γεννιούνται, στο βασίλειο της Δανιμαρκίας συμβαίνει μεταξύ άλλων κάτι οπωσδήποτε αδιάφορο: ο κύριος Κίρκεγκαρντ και η Ρεγκίνα Όλσεν εκτελούν με ζήλο τους προσχεδιασμένους πρωινούς και απογευματινούς τους περιπάτους στους δρόμους της Κοπεγχάγης.

Αν δεν ήμουν ένας μετανοών, με την προηγούμενη ζωή μου, ούτε ένας μελαγχολικός… ο δεσμός μας θα μ’είχε κάνει τόσο ευτυχισμένο όσο δεν ονειρεύτηκα ποτέ οτι μπορούσα να είμαι.

RegineOlsenΠερνούσαν από τα ίδια σημεία, μέρα με τη μέρα, και όταν συναντιόνταν αντάλασσαν μόλις ένα αδιόρατο νεύμα, μια χειρονομία που έπρεπε ακολούθως να ερμηνευθεί σαν καλής ή κακής θέλησης, ανάλογα με το αν ο κύριος Κίρκεγκαρντ βρισκόταν σε αισιόδοξη ή μελαγχολική καμπή. Μια ματιά κατά τη διάρκεια του κυρήγματος στην εκκλησία, μια κίνησή του να της αφήσει χώρο να περάσει στο δρόμο, το ελαφρύ ανασήκωμα του καπέλου, το γεμάτο προσμονή σταμάτημά της στη μέση ενός δρόμου ή πάνω σε μια γέφυρα.

[Στο περιθώριο] Μου είπε: “Είθε να μην είναι πολύ αργά όταν θα μετανιώσεις…”. Αναγκάστηκα με σκληρότητα να αστειευτώ και τη ρώτησα αν νόμιζε πως έπρεπε να έρθω όπως ο Βίλχελμ στη μπαλάντα της Λενώρας

Εννιά χρόνια πριν ο Κίρκεγκαρντ στα εικοσιεφτά του έλεγε στην δεκαοχτάχρονη Ρεγκίνα που μόλις είχε παίξει πιάνο για αυτόν: “Τί με νοιάζει η μουσική! Εσάς επιθυμώ, εσάς επιθυμούσα τα τελευταία δυο χρόνια.” Ο αρραβώνας που ακολούθησε με την κεραυνοβολημένη Ρεγκίνα κράτησε λίγους μόλις μήνες: ο Κίρκεγκαρντ γρήγορα αποφάσισε οτι ο ρόλος που του επιφυλάσσει η μοίρα, του φιλοσόφου, του συγγραφέα, του Χριστιανού, δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τον έγγαμο βίο. Όχι μόνο διέλυσε τον αρραβώνα, εξαιτίας της μελαγχολίας του, αλλά προέτρεψε την Ρεγκίνα να παντρευτεί. Εκείνος δεν θα παντρευόταν; “Ναι, βέβαια, σε δέκα χρόνια, όταν θα έχω ξεζουμιστεί και θα χρειάζομαι μια νεαρή γεμάτη πόθο να με ξανανιώσει”!

Τί είναι άλλωστε ο Χριστιανισμός; Δεν είναι βέβαια ένα σύνολο από θεωρήματα, αλλά μονάχα να τεθείς στην υπηρεσία του.

Η Ρεγκίνα κατέρρευσε, αλλά δυο χρόνια αργότερα παντρεύτηκε τον Σλέγκελ, τον παλιό της δάσκαλο.

Το “Ημερολόγιο του Αποπλανητή” γράφτηκε εξ’αιτίας της, για να την απωθήσω. Δε χάνει κανείς αυτόν που αγαπάει παρά όταν τον κάνει να ενεργήσει αντίθετα με τις πεποιθήσεις του. Αυτή το διάβασε, το ξέρω από τον Σίμπερν.

Οι περίπατοι στην πόλη ξεκίνησαν συστηματικά το 1849 και τελείωσαν όταν ο Κίρκεγκαρντ ζήτησε την άδεια από τον Σλέγκελ να μιλήσει στη Ρεγκίνα και ο Σλέγκελ αρνήθηκε. Τότε ο Κίρκεγκαρντ άλλαξε καθημερινά δρομολόγια.

Ποτέ δεν άλλαζα το δρόμο μου κατά ένα βήμα και γύριζα πάντοτε από το δρόμο του Κάστρου, ακόμα κι όταν, σπανιότατα, συνέβαινε να φαίνεται, λίγα βήματα μακρύτερα, ναρχεται από το δρόμο του Ασβεστόφουρνου και θα μπορούσα να διασταυρωθώ μαζί της αν δεν έστρεφα. Έτσι γινόταν μέρα με τη μέρα. [...] Την επόμενη Κυριακή, ήμουν στην εκκλησία για να ακούσω το κύρηγμα του Πωλλί. Ήταν κι αυτή επίσης. Στάθηκε κοντά μου. Ο Πωλλί κηρύττει όχι πάνω στο ευαγγέλιο αλλά πάνω στην επιστολή που αναπτύσσει οτι “πάσα δόσις αγαθή και παν δώρημα τέλειον” κλπ. (επιστολή Ιακώβου, 1,17). Σ’αυτές τις λέξεις, κρυμμένη από το διπλανό της, στρέφει το κεφάλι και μου ρίχνει ένα πολύ διεισδυτικό βλέμμα. Κοίταζα αορίστως μπροστά μου.

Το 1855 η Ρεγκίνα και ο Σλέγκελ έφυγαν για τις Δανικές Δυτικές Ινδίες ενώ αργότερα τον ίδιο χρόνο ο Κίρκεγκαρντ, στα σαρανταδύο του, πέθανε ξαφνικά.

Έπειτα έρχονται στιγμές όπου όλα μου φαίνονται να ‘χουν μια απέραντη γλυκήτητα, όπου πιστεύω οτι έχω εννοήσει πως ο προορισμός μου είναι να περιβάλλω ακριβώς με αλήθεια την ύπαρξή μας διασαφηνίζοντας και ομολογώντας φανερά οτι ο χριστιανισμός μας είναι μια παρηγοριά και οτι δεν απαιτούμε απο τον καθένα να είναι οπαδός.

H Ρεγκίνα Όλσεν έζησε μέχρι το 1904 και προς το τέλος της ζωής της έδωσε μερικές συνεντεύξεις σε επιμελητές του έργου του Κίρκεγκαρντ, οι οποίες όμως δε διαφώτησαν ιδιαίτερα τη σχέση της μαζί του. Ο σχολιαστής Robert Neiiendam έγραψε οτι “ήξερε πως την ανέδειξε μαζί του στην Ιστορία και αυτή η σκέψη ήταν η ανταπόδωση για όσα είχε υποφέρει”.

* Soeren Kirkegaard: Ρεγκίνα. Μετάφραση Παύλου Παπασιωπη (1906 – 1977 γεννηθής εν Κοζάνη έλληνας λογοτέχνης που δημοσίευσε μόνο δύο συλλογές διηγημάτων σε απόσταση δέκα χρόνων η μια από την άλλη, με τους τίτλους “Αίθουσα” και “Εκτροπή”). Εκδόσεις Κωνσταντινίδη.

Limits and Fears

12th Sep 2009

The game of basketball has been everything to me: my refuge, my place I’ve always gone when I needed to find comfort and piece, it has been a source of intense pain and the source of most intense feelings of joy and satisfaction that no one can ever imagine. It’s been a relationship that has evolved over time, it has given me the greatest respect and love for the game. It has provided me with a platform to share my passion with millions in a way I neither expected nor could have imagined in my career. I hope it’s given the millions of people that I have touched the optimism and desire to achieve their goals through hard work, perseverance and positive attitude.

One day you might look up and see me play a game at 50. Don’t laugh. Never say never. Because limits, like fears, are often just an illusion.

Michael Jordan, Hall of fame 2009 speech

Μικρά νυχτερινά φληναφήματα.

20th Aug 2009

Τις τελευταίες μέρες στη Ζυρίχη έχει καταραμένη ζέστη. Οι μύγες έχουν παχύνει και πολλαπλασιαστεί ανυσηχητικά. Τις νύχτες, όπως τώρα, που τα παιδιά κοιμούνται, το μόνο δροσερό μέρος του σπιτιού είναι το μπαλκόνι. Από κει, ξαπλωμένος στην αιώρα (απομεινάρι ένδοξων απογευμάτων σε χαβανέζικες παραλίες) μπορώ μόλις και μετά βίας να δω την μεγάλη άρκτο καθώς και τον Αρκτούρο να λάμπει πάνω απ’τη στέγη του γείτονα. Ο γείτονας – μας χωρίζουν δυο μεγάλα κωνοφόρα και λίγα μέτρα γρασίδι – σφυρίζει νυχτιάτικα στα ελβετικά και σέρνει τις σαγιονάρες του στο τσιμέντο της αυλής του. Το ένα κωνοφόρο φωτίζεται πλαγίως από την παλλόμενη τηλεόραση του από κάτω. Από πάνω του ακριβώς λάμπει η μεγάλη άρκτος και χαζεύοντάς την σημειώνω δύο σκέψεις που άναψαν αυτόματα. Η μια είναι ανατριχιαστική αν και απολύτως κοινότυπη: Την ίδια εικόνα της μεγάλης άρκτου (και ίσως σε συνδυασμό με τη σκιά ενός πεύκου) τη μοιράζομαι πιθανώς με εσένα που ζείς χιλιόμετρα μακριά, κι αν τη μοιράζομαι με εσένα πάει να πεί πως τη μοιράζομαι με την ανθρωπότητα, το ανθρώπινο γένος αυτοπροσώπως. Η δεύτερη σκέψη είναι λιγότερο κοινότυπη: αντίθετα με τον ποιητή, δεν έχω διαβάσει όλα τα βιβλία, κι εκείνα που δεν έχω διαβάσει και που δεν θα διαβαστούν ποτέ μιλούν με παρησία για τον άνθρωπο και τις χίλιες διαφορετικές εκδοχές του, δηλαδή για εσένα, πάει να πεί για την ανθρωπότητα, το ανθρώπινο γένος αυτοπροσώπως. Χάρη στην αγχολυτική γλυκήτητα της νύχτας αυτή η σκέψη δε με ενοχλεί καθόλου, από την άλλη όμως δύσκολα να αρνηθεί κανείς οτι το να πηγαίνεις για καφέ ενώ θα μπορούσες να διαβάσεις Καμύ ή Πούσκιν είναι ένα είδος πνευματικής αυτοκτονίας σε δόσεις.

Ο Λάκης, φίλος του πατέρα, που έχει στην κατοχή του τηλεσκόπιο εγκατεστημένο στο εξοχικό του στο(ν) Τυρό, λέει οτι δίπλα σε ένα από τα αστέρια της μεγάλης άρκτου υπάρχει ένα άλλο μικρό και σχεδόν αδιόρατο με γυμνό μάτι και οτι αν μπορείς να το διακρίνεις σημαίνει οτι έχεις καλή όραση. Εγώ πάλι, που βλέπω ένα δεύτερο δίπλα στο μεσαίο της ουράς και δεν έχω ιδιαίτερα καλή όραση, νομίζω οτι υπερβάλλει κάπως.

Την ίδια μεγάλη άρκτο αλλά κάπως χαμηλότερα χαζεύαμε και πριν μια βδομάδα, σε βόρεια παραλία της Κέρκυρας, συνήθως τρώγοντας παγωτό και κοιτάζοντας τις Αλβανικές οροσειρές απέναντι, πάνω από τις οποίες ξεσπούσαν σχεδόν κάθε νύχτα καταιγίδες. Τα φωτάκια από το Σαράντε (που εμείς αποκαλούμε Άγιοι Σαράντα) μόλις που διακρίνονταν ενώ αντίθετα τα φέρρυς για Ανκόνα και Μπάρι διέπλεαν τα στενά αργά αλλά ευδιάκριτα. Ωραίο μέρος η Κέρκυρα, γεμάτο ελιές και κυπαρίσσια. Το κακό είναι οτι περιβάλλεται από την Corfu και μόνο σε ορισμένα σημεία σχεδόν απροσπέλαστα ακόμα από τις ταξιαρχίες των ξενοδόχων, η Κέρκυρα συναντάει τη θάλασσα. Στην Corfu υπάρχει και η πόλη της Corfu, καταμεσίς της οποίας βρίσκεται το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης (ω, ναι), όπου η Κιάρα είδε για πρώτη φορά σπαθί Σαμουράι από κοντά.

Έχω να γράψω κι άλλα αλλά πρέπει τώρα να αποσυρθώ: πολλά κουνούπια εμφανίστηκαν και μου πίνουνε το αίμα, ένεκα η καταραμένη ζέστη που κάνει αυτές τις μέρες στη Ζυρίχη.